News
Լրահոս
News
Երեքշաբթի
Օգոստոս 14
Տեսնել լրահոսը

Հայաստանի Ոստիկանության թանգարանն անցյալ տարի նշեց իր 40-ամյակը: Անցած 4 տասնամյակի ընթացքում թանգարանի հավաքածուն համալրվել է, թանգարանը քանիցս տեղափոխվել է, որոշ ժամանակով գործունեությունը նույնիսկ դադարեցրել է: Թանգարանի ցուցադրանմուշների մասին NEWS.am-ի ընթերցողներին պատմում է առաջատար մասնագետ, իրավապահ մարմիններում աշխատանքի 36-ամյա փորձ ունեցող պահեստի գնդապետ Դավիթ Հովսեփյանը (ֆոտոռեպորտաժ): 

Թանգարանի ստեղծմանը նախորդել է մի քանի տարվա նախապատրաստական աշխատանքը, իսկ այդ ժամանակ ՀԽՍՀ միլիցիայի թանգարանի ստեղծման գաղափարը առաջ է քաշել այդ տարիների ՆԳ նախարար Վլադիմիր Դարբինյանը: Գաղափարն իրականացվել է 8 տարի հետո, երբ 1977 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ խորհրդային միլիցիայի օրը, թանգարանը բացվել է միլիցիայի դպրոցին կից: Թանգարանի առաջին ղեկավարն է եղել միլիցիայի փոխգնդապետ Էդիկ Մնացականյանը՝ Վետերանների խորհրդի նախագահը: Անկախության առաջին տարիներին թանգարանի գործունեությունը սահմանափակված էր, իսկ 2010 թվականին առաջարկվել է թանգարանի աշխատանքը վերականգնել: 2015-ի մայիսի 8-ին թանգարանը աշխատանքը վերականգնել է՝ իրադարձությունը նվիրելով Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 70-ամյակին: Վերջին 2,5 տարում թանգարան է հաճախել մոտ 1500 այցելու:

Թանգարանը կազմված է 6 թեմատիկ մասից: Ինչպես պահանջում է ժամանակագրությունը, սկսվում է պատմական Հայաստանից: Այս ժամանակահատվածը ներկայացված է հագուստի պատճենով, որը հագել են ոստանիկները՝ արքայի պահապանները: Վարկածներից մեկի համաձայն՝ «ոստիկան» բառն առաջացել է «ոստանիկ» բառից: Որպես հավատարմության օրինակ ներկայացված է ոստանիկ Դրաստամատը՝ իտալացի նկարիչ Ջուլիանո Ջասոյի նկարում: Թագավորին եւ պետությանը հավատարմության եզակի օրինակը ոստանիկ Դրաստամատն իր մեջ կոփել է գերեվարված Արշակ արքայի ինքնասպանությունից հետո:

Մինչհեղափոխական ժամանակաշրջանը ներկայացված է հին լուսանկարներով, լրագրերի կտրածոներով, փաստաթղթերի պատճեններով: Այն ժամանակներում ոստիկանության գործառույթները դրված էին կազակների վրա: Ուշագրավ է, որ Ալեքսանդր 2-րդ ցարի օրոք ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը զբաղեցնում էր հայազգի Միխայիլ Տարիելի Լորիս-Մելիքովը: Նախարարի լիազորությունների ընդլայնումը նրան թույլ է տվել ազդել Ռուսաստանի ամբողջ ներքին քաղաքականության վրա: Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի առաջին նախարարն է եղել Արամ Մանուկյանը (1919 թ.), որը 1915-ին ղեկավարել է Վանի ինքնապաշտպանությունը, ում դիմել են Արամ փաշա անվանումով: Վանի ինքնապաշտպանության ընթացքում Մանուկյանի ջանքերով ոստիկանության ջոկատներ են ստեղծվել:

Կողքին Հայաստանի խորհրդայնացման առաջին տարիների եզակի լուսանկարներն են՝ ներկայիս Հանրապետության հրապարակում միլիցիայի վարչության նախկին շենքը, Կարմիր բանակի մուտքը Երեւան, Թուրքիայից եւ Պարսկաստանից ներթափանցած ավազակախմբերի դեմ պայքարը: Բանդիտների դեմ պայքարում զոհված միլիցիոներների ցանկը, այն տարիների իրավական ակտերի պատճենները, համազգեստի նմուշներ: Այն տարիներին  միլիցիոներների հիմնական համազգեստը զինվորական համազգեստն էր եւ շինելը, իսկ ոտքերին հաճախ կարելի էր տեսնել փաթաթաններ եւ տրեխներ, այսինքն՝ մարդիկ գրեթե բոբիկ էին աշխատում: Լենինի խոսքով պաստառ՝ այն մասին, թե ժողովրդին ինչպիսի միլիցիա է պետք, «երկաթե Ֆելիքսի» եւ «երկաթե Գեւորգի»՝ ֆելիքս Ձերժինսկու եւ Գեւորգ՝ Աթարբեկյանի՝ Անդրկովկասի ՎՉԿ-ի նախագահի դիմանկարները:

20-40-ական թվականների լուսանկարներն ու փաստաթղթերը պատմում են հետեւողական աշխատանքի, երկրի շինարարության մեջ մասնակցության մասին: Այն տարիների վառ օրինակներից մեկը միլիցիոներ Անդրեյն է: Չնայած 4-րդ դասարանի կրթությանը, Անդրեյը հռչակվել է որպես անկաշառ եւ ազնիվ միլիցիոներ: Նրա հետ շատ երգիծական պատմություններ են կապում: Դրանցից մեկի համաձայն՝ Աստաֆյան փողոցում ավանակն ընկել է տրամվայի տակ, իսկ հետաքրքրասերների խումբը թույլ չի տվել դեպքի վայրի զննություն կատարել: Անդրեյը խնդրել է մնալ տուժողի հարազատներին, մյուսներին դեպքի վայրը լքել:

Հայաստանից ավելի քան 300 միլիցիոներ է մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին: Նրանց թվում է կամավոր ճակատ մեկնած Տաթեւից պարեկապահակակետային ծառայության աշխատակից Սուրեն Առաքելյանը, որը կրկնել է Ալեքսանդր Մատրոսովի եւ Հունան Ավետիսյանի սխրանքը: Նա հետմահու արժանացել է ԽՍՀՄ հերոսի կոչման: ԽՍՀՄ հերոսներ են նաեւ Այդին Հարությունյանը (պատերազմից հետո եղել է Երեւանի Պետավտոտեսչության պետը), պատմության ուսուցիչ Անդրանիկ Մանուկյանը (պատերազմից հետո եղել է ներքին զորքերի շտաբի պետը), Սուրեն Պետրոսյանը (աշխատել է պատժիչ համակարգում): Պատերազմից հետո հենց նախկին մասնակիցներն են համալրել ոստիկանության շարքերը:

Թանգարանում տարբեր տարիների լուսանկարների եւ փաստաթղթերի շարքում ներկայացված են Շպագինի ատրճանակ-գնդացիր, պարաբելլում (1916 թ. ավստրիական արտադրության), նագան, «Թոմսոն»:

Ամեն տարի ռուսաստանցի գործընկերների հետ անցկացվում են համատեղ կոլեգիաներ: Անցյալ տարի այն անցկացվել է Վոլգոգրադում: Այնտեղ ստացած նվերը, Ստալինի՝ «Ոչ մի քայլ հետ» հրամանը փոխանցվել է թանգարանին:

Ներկայացված են միլիցիայի գեներալ-մայոր, հայտնի հայ կոմպոզիտոր Ալեքսեյ Հեքիմյանի լուսանկարները, Մարտիրոս Սարյանի 1961 թվականի նամակը միլիցիայի աշխատակիցներին:

Միլիցիայի աշխատակիցներն ակտիվորեն մասնակցել են Երեւանի մետրոպոլիտենի կառուցմանը եւ Սպիտակի երկրաշարժի հետեւանքների վերացմանը:

Առանձին վահանակ է նվիրված ղարաբաղյան հակամարտության հետեւանքով զոհված միլիցիոներներին: Ավելի քան 200 միլիցիոներ իրենց կյանքն են տվել հայրենիքի սահմանների պաշտպանությանը:

Լուսանկարները՝ Արսեն Սարգսյանի/NEWS.am-ի

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
NEWS.am-ի նոր նախագիծը՝ ՖԻՖԱ-ի Աշխարհի Գավաթին ընդառաջ
Գործակալությունը գործարկում է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հատուկ էջը...
Հայկական դիվիզիաները Մեծ հայրենական պատերազմում՝ Կովկաս, Ստալինգրադ, հաղթական քոչարի Ռեյխսթագի պատերի տակ (Ֆոտո)
Պահպանվել են վավերագրական կադրեր, թե ինչպես են հայ զինվորները հաղթական քոչարի պարում Ռեյխսթագի պատերի մոտ․․․
«Շառլոտան», «Վայրի Արեւմուտք» սալունն ու «Դոնթ Դիլխորը» (ֆոտոռեպորտաժ)
Ստեփանակերտում առայժմ միակ փաբը գտնվում է Արցախի մայրաքաղաքի հենց կենտրոնում...
«Ջոջերի բոցերը». NEWS.am-ի ֆոտոնախագծում Մանվել Գրիգորյանն է
Նախագծի շրջանակներում ներկայացնելու ենք Հայաստանի քաղաքական ու հասարակական գործիչների...
«Ջոջերի բոցերը». NEWS.am-ի ֆոտոնախագծում Սամվել Ալեքսանյանն է
Եթե ես խաբում եմ, շան տղա լինեմ թե լսում եմ, հորս արեւ...
119 տարի առաջ Հայաստան ժամանեց առաջին գնացքը. ռեպորտաժ՝ Երկաթգծի թանգարանից (ֆոտո)
Թանգարանում հոգատարությամբ պահվում են երկաթուղային աշխատողների մասին զանգվածային...
Partner news