News
Լրահոս
News
Չորեքշաբթի
Նոյեմբեր 21
Տեսնել լրահոսը

Գիտական հետազոտությունների եւ քվանտային հաշվումների ոլորտում Հրանտ Ղարիբյանի անցած ճանապարհը մի պատմություն է ամփոփում, որը ոգեշնչում է դեպի իրենց երազանքն ընթացող երիտասարդ գիտնականներին: Այն կապշեցնի ամբողջ աշխարհի բոլոր երիտասարդ գիտնականներին՝ բակալավրիատի, դոկտորանտուրայի ուսանողներից մինչեւ նրանց, ովքեր զբաղվում են քվանտային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված ֆուտուրիստական համակարգիչների մշակմամբ:

Տակավին պատանի Հրանտը, որը մրցում էր Հայաստանում անցկացվող ֆիզիկայի եւ մաթեմատիկայի տեղական օլիմպիադաներում, անգամ պատկերացնել չէր կարող, որ ԱՄՆ-ում զբաղվելու է քվանտային հաշվումներով:

Մինչդեռ դա հենց այն է, ինչով զբաղվում է Սթենֆորդի համալսարանի գիտությունների թեկնածուն: Լինելով Quantum AI в Google թիմի  անդամ՝ Հրանտը մասնակցում է առաջավոր քվանտային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված համակարգչի մշակմամբ: Նա Երեւանում գտնվող գիտնականների gate42.org հետազոտական խմբի խորհրդատվական մարմնի դեր է կատարում, որոնք աշխատում են քվանտային քիմիայի պրոցեսների իմիտացիայի ոլորտում:

Մանկուց ի վեր Հրանտին հետաքրքրում էին ֆիզիկական գիտությունները, ինչն ավելի ուշ դարձավ նրա կյանքի մի մասը: 2008 թվականին նա արժանացավ Հայաստանի Նախագահի մրցանակին: Հրանտն այն քչերից մեկն էր, ով Հայաստանի ֆիզիկայի եւ մաթեմատիկայի ազգային օլիմպիադայում ոսկե մեդալ ստացավ: Իսկ ավելի ուշ մեդալներ ստացավ Վիետնամում ու Ղազախստանում անցկացված ֆիզիկայի միջազգային օլիմպիադաներում:

ԱՄՆ-ում հայտնվելով՝ երիտասարդ գիտնականն ընդունվեց Մասաչուսեթսի Տեխնոլոգիական ինստիտուտի ասպիրանտուրա, որտեղ դրեց իր ապագա գիտական գործունեության հիմքը: Պրոֆեսոր Տեգմարկ Մաքսի աչալուրջ ղեկավարությամբ Հրանտը ձեռք բերեց տիեզերաբանական մոդելի ջերմադինամիկայի ոլորտի արժեքավոր գիտելիքներ: Նա նաեւ քվանտային ինֆորմատիկա ուսումնասիրեց ամերիկացի գիտնական, քվանտային համակարգիչների համար մեծ թվերի բազմապատկիչի վերլուծման արդյունավետ պոլինոմիալ ալգորիթմի մշակող Պիտեր Շորի ղեկավարությամբ: Հետազոտությունների եւ գիտության աշխարհի մեջ խորասուզված երիտասարդ գիտնականի համար այդ օրերն իրավամբ երանելի էին:

Դեռեւս ուսանող Հրանտն աչքի էր ընկնում քվանտային ֆիզիկայի ոլորտում խորը ակադեմիական գիտելիքներով: Այդ առարկայի հանդեպ նրա հետաքրքրությունն օրեցօր սաստկանում էր՝ հասնելով այնպիսի մակարդակի, որ նրա ղեկավար Տեգմարկ Մաքսը նրա մասին հիշատակեց նույնիսկ իր հեղինակային՝ «Մեր մաթեմատիկական տիեզերքը» գրքում:

«Այդ ժամանակ տեղի ունեցավ ինչ-որ հրաշալի բան, որը հերթական անգամ ինձ հիշեցրեց, թե որքան է բախտս բերել, որ աշխատում եմ Մասաչուսեթսի Տեխնոլոգիական ինստիտուտում. ես հանդիպեցի ոգեշնչված 20-ամյա հայ ուսանող Հրանտ Ղարիբյանին, որը հարցրեց, թե ինքն ինչի վրա պիտի սկսի աշխատել: Մենք թիմ դարձանք, նա մաթեմատիկական գրքերը տառացիորեն կլանում էր: Եվ ահա, օրերից մի օր տեսա Հրանտի ժպիտով ողողված դեմքը ու հասկացա, որ նա կատարել է իմ դրած խնդիրը»,- իր գրքում նշել է պրոֆեսորը:

Այդ շրջանում Հրանտն ինքն էլ հոդված է գրել Մալդաքենի եւ Սուսսքինդի ER-EPR պարադոքսների մասին:

2014 թվականին, երբ Հրանտը պաշտպանում էր ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի դոկտորական ատենախոսությունը, քվանտային ֆիզիկայի եւ տիեզերաբանության ոլորտում արդեն ավելի քան 3 հոդվածի համահեղինակ էր:

Հրանտի խոսքով՝ ինքը հետեւում է Ալբերտ Էյնշթեյնի օրինակին:

«Նրա օրինակին հետեւելով՝ ես աշխատում եմ հաճույք ստանալ առօրյա կյանքից եւ մեր Տիեզերքի օրենքների իմացության գեղեցկությունից»,- նշում է բակալավրի լավագույն հետազոտական աշխատության համար Phillip Morse Memorial-ի դափնեկիրը:

Գիտական գործունեությունից բացի, նա հրապուրվում է նաեւ թատերական արվեստով: Հրանտը պարգեւատրվել է Վիլյամ Սարոյանի «Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ» պիեսի լավագույն բեմականացման համար:

«Ես թատրոնը սիրում եմ: Դերասանական խաղը եւ ռեժիսորությունը ինձ ստեղծագործական ազատության չափաքանակ են ապահովում, որը կենսական հաշվեկշռի անիվն է»,- ժպտալով ասում է գիտնականը:

Դոկտորանտուրա ընդունվելու ժամանակն էր: Հրանտը ստանում է Հարվարդի, Սթենֆորդի, Փրիսթոնի համալսարաններ եւ Քալիֆորնիական տեխնոլոգիական ինստիտուտ ընդունվելու մասին հաստատումը: Երիտասարդ գիտնականը կանգնած էր դժվար ընտրության առջեւ, սակայն որոշ ժամանակ անց տեղափոխվում է Սթենֆորդ, որտեղ պրոֆեսոր Լեոնարդ Սուսսքինդի հետ աշխատել էր քվանտային ինֆորմատիկայի եւ սեւ անցքերի հարցերի վրա:

Առաջատար գիտնականներ եւ պրոֆեսորներ Պատրիկ Հայդենի եւ Շենքերի հետ Հրանտը մի շարք ֆիզիկամաթեմատիկական հոդվածների համահեղինակն է:

Գիտաժողովներին, սեմինարներին մասնակցությունը, որոնք հայ հետազոտող-գիտնականի կյանքի անքակտելի մասն են դարձել, նրան հնարավորություն է ընձեռել շփումներ հաստատել ականավոր մտավորականների հետ ինչպես Ամերիկայում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս: Հրանտն արագ անցում է կատարել քվանտային ֆիզիկայի պրակտիկ կիրառմանը: Քվանտային հաշվումները մեր ժամանակներում տեխնոլոգիաների ոլորտում հերթական բեկումն են, եւ հայ գիտնականը երջանիկ է, որ հաշվումների ու հաղորդակցությունների ոլորտում աշխատում է հեղափոխական բեկման առաջնագծում:

«Ես մշտապես աշխատում եմ այն նախագծերի եւ գաղափարների վրա, որոնք դուրս են իմ սպասումների շրջանակից: Մեր կյանքը հետաքրքիր են դարձնում դժվարությունները»,- նշում է Հրանտը:

Չնայած ԱՄՆ-ում ձեռք բերած հաջողություններին, Հրանտն իր արմատների մասին չի մոռանում եւ իր ավանդն է բերում Հայաստանի գիտական աճի ու զարգացման մեջ:

«Իմ երկու պապիկները՝ Ալբերտը եւ Հայկազը, գիտնականներ են եղել: Ինձ համար միշտ օրինակ են եղել նրանց իմաստությունը, հետաքրքրասիրությունը եւ գիտելիքների ձգտումը»,- անկեղծանում է նա:

Երիտասարդ հայ գիտնականն իր հաջողության պատմությունը պատմում է երիտասարդ սերունդի մեջ գիտական հետազոտությունների ոլորտի հանդեպ հետաքրքրվածություն առաջացնելու նպատակով:

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   English and Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Հին iPhone-ների տերերը հայտնվել են հեռախոսը կոտրելու սպառնալիքի ներքո
Սա խարդախներին թույլ է տալիս կեղծել հանրահայտ կայքերի էջերը, որոնցում օգտագործվում է d տառը՝ LinkedIn, Dropbox, Reddit, Wordpress եւ այլն…
iOS-ի համար Google Photos-ում երկար սպասված գործառույթներ են ավելացրել
Ավելի վաղ այդ գործառույթը հասանելի էր միայն Android սարքերի համար...
Facebook-ում եւ Instagram-ում խափանումներ են տեղի ունեցել
Դրանք զգացվել են ողջ աշխարհում․․․
Առաջին արբանյակային Android հեռախոսը վաճառքի կհանվի
Որպես օպերացիոն համակարգ արտադրողը որոշել է օգտագործել անցյալ տարիների Android 7 Nougat–ը...
Երեւանում նոյեմբերի 24-ին կանցկացվի ArmSec 2018 համաժողովը եւ հաքերային Capture the Flag մրցույթը
Բացառված չէ, որ այս տարի մրցույթին կգա նաեւ ԱԱԾ թիմը...
Instagram–ը կջնջի ավտոմատ կերպով արված հավանումներն ու մեկնաբանությունները
Հաշիվների տերերին կառաջարկվի փոխել գաղտնաբառը, որպեսզի կողմնակի հավելվածները այլեւս հնարավոր չլինի նշված նպատակով կիրառել...
Partner news