News
Լրահոս
News
Ուրբաթ
Հուլիս 19
Տեսնել լրահոսը

95 տարի առաջ Թբիլիսիում ծնվեց հանճարեղ հայ ռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովը:

Նա ռեժիսոր էր եւ սցենարիստ, դերասան եւ նկարիչ, քանդակագործ եւ երգահան, դերձակ եւ գրիմարար, էպիստոլյար եւ խորեոգրաֆ: Նա մեծ միստիֆիկատոր էր եւ ոչ միայն արվեստում: Փարաջանովը սեփական կյանքի միֆեր էր ստեղծում: Նա հայտնի էր արտառոց արարքներով, խաղարկումներով եւ սկանդալներով:

Բայց նա նախեւառաջ, ինչպես նշեց ուկրաինացի կինոքննադատը, «վտանգավոր ազատ մարդ էր»:

Վրաստանում ծնված եւ ռուսական բանտում ուկրաինական ազգայնականության համար կալանավորված Փարաջանովի ծննդյան օրը ներկայացնում ենք նրա խոսքերից մի քանիսը եւ կյանքից որոշ փաստեր:

Մի անգամ իր ծննդյան օրը ռեժիսորը քայլում էր Կիեւի փողոցներով եւ բոլոր հանդիպած ծանոթներին իր տուն էր հրավիրում: Նրանք էլ եկան՝ մոտ 100 մարդ: Իհարկե, բնակարանում բնոլորը չտեղավորվեցին, բայց հոբելյարն իր ոճով գտավ հնարը: Նա ամբողջ շենքի սանդուղքին՝ առաջինից մինչեւ հինգերորդ հարկ, գորգեր փռեց եւ հյուրերին տեղավորեց այնտեղ: Ծանոթներին նաեւ հին սեղանի պարագաներ եւ բյուրեղապակյա բաժակներ տվեց (Փարաջանովի հայրը Թիֆլիսի մեծահարուստ հնահավաքներից էր):

Այդպես էլ ծնունդն անցավ. հոբելյարը վերելակով բարձրանում էր հարկերի միջեւ կենացներ ասում, իսկ հյուրերը՝ աստիճաններին նստած, խմում էին նրա առողջության համար:

Ուսանողական տարիներին Փարաջանովը ամուսնացել էր Նիգյար անունով թաթար աղջկա հետ (բայց ծնունդով Մոլդովայից):

Աղջիկն ամուսնացել էր առանց հարազատներին տեղյակ պահելու, իսկ երբ նրանք իմացել էին հարսանիքի մասին, սովորույթի համաձայն՝ Փարաջանովից մեծ գլխագին էին պահանջել:

Ուսանողը դիմել էր հոր օգնությանը՝ աղաչել անհրաժեշտ գումարը տրամադրել, բայց նա մերժել էր: Պատճառն այն էր, որ որդին չէր ցանկացել շարունակել ընտանեկան գործը եւ հնավաքության փոխարեն նախընտրել էր կինեմատոգրաֆիան: Այդ ժամանակ ընտանիքը Նիգյարին հրամայեց թողնել ամուսնուն եւ հայրենիք վերադառնալ: Աղջիկը հրաժարվեց: Եվ նրա հարազատները ընտանիքը խայտառակած Նիգյարին նետեցին էլեկտարական գնացքի տակ. այդպես մահացավ Փարաջանովի առաջին կինը:

Բանտում անցկացրած տարիներին արտիստը չէր դադարում ինչ-որ բան ստեղծել: Մի օր՝ Մարտի 8-ին, նա Լիլիա Բրիկին (նա այդ ժամանակ 80-ին մոտ էր) ծաղկեփունջ էր ուղարկել, որը ստեղծել էր փշալալերից եւ իր գուլպաներից:

Բրիկը փունջը դրել էր ծաղկամանի մեջ, որը նրան նվիրել էր Մայակովսկին, չնայած նման ականկնալը բոլորովին ծաղկային բույր չուներ:

Ի դեպ, նրան բանտից ազատելու հարցում օգնել է հենց Լիլիա Բրիկը. նա օգտագործել էր Ֆրանսիայում իր ունեցած կապերը:

Երբեմն բանտի բակում ստեղծարարը նաեւ ինչ-որ մեկի կողմից նետված իսկական ծաղիկներ էր գտնում. Դրանցից նա հերբարիումներ էր պատրաստում եւ իր ընկերներին ուղարկում: Իսկ կաթի շշերի խցաններից արտիստը «Փարաջանովի թալեր էր հատել»:

Այդ նպատակով նա հորինել էր մեխով փայլաթիթեղը փորագրելու մեթոդը եւ դրանց վրա Պուշկինի, Գոգոլի եւ Պետրոս Առաջինի պատկերներ էր նկարում: Ասում են՝ անգամ դրանցից մի քանիսը հոգեբուժական փորձաքննության են ուղարկել, բայց բանտ ուղարկված պատասխանը կարճ էր՝  «Չափազանց տաղանդավոր է»:

Տարիներ անց թալերը հայտնվել էր Ֆեդերիկո Ֆելինիի մոտ. հանճարեղ իտալացին գնահատել էր Փարաջանովի հնարամտությունը եւ մեդալիոնից արծաթե մեդալ էր ձուլել:

Դրանով պարգեւատրում են Ռիմինիի փառատոնի հաղթողներին:

Սերգեյ Փարաջանովը եւ Վլադիմիր Վիսոցկին ընկերներ էին: Մի անգամ երգիչն այցելել է ընկերոջը, եւ նա Վիսոցկու պարանոցին տեսել է հաստ արծաթե շղթայով «նիկոլաեւյան» ռուբլի: Նման անպաճույճ զարդը տեսնելով՝ Փարաջանովը թեւերն է տարածել եւ ուղղվել դեպի իր բուֆետ: Այնտեղից հանել է ձեռքի աշխատանքի գեղեցիկ աստղ, որը զարդարված էր մալաքիտով եւ ադամանդներով: «Արդեն չեմ էլ հիշում, թե սա որտեղից է մոտս հայտնվել, բայց կարծում եմ, որ այս աստղն իր արժանի տեղը գտավ»,- ասել է Փարաջանովը եւ թանկարժեք զարդը կախել Վիսոցկու պարանոցին՝ հին ռուբլու փոխարեն: Պարզվել է, որ այս աստղը Օսմանյան կայսրության բարձրագույն պարգեւներից էր:
«Ամբողջ կյանքում ինձ առաջ է մղում նախանձը: Ես նախանձում էի գեղեցիկներին եւ գրավիչ դարձա, նախանձում էի խելացիներին եւ անկանխատեսելի դարձա»

«Ամենասարսափելին հիասքանչին անուն կպցնելն է»

«Ժամանակը մեծահոգի է ու արդարացի. այն մաքրում է հիշողությունը, դատապարտվածներին ազատում զրպարտություններից ու վիրավորանքներից, հարություն է տալիս մոռացվածներին, դատում անարդարներին»

«Ես քիչ եմ նկարահանել: Իմ պահարանում 23 չիրականացված սցենար կա: Ինձ համար դժվար է: Բայց ոչինչ: Մենք մեր մահով կտանենք մեր մի մասնիկը, եւ դա գաղտնիքի կփոխակերպվի»

«Ինձ պետք է առգրավեին, եւ դա տեղի ունեցավ» (կալանավորվելու մասին է)

«Ես քեզ ասելու բան չունեմ. միայն մեկ բան՝ եթե վատ զգաս, գորգին հպվիր, նրա մեջ այնքան ջերմություն կա: Դա ես եմ» (որդուն է ասել)

«Ես հասկացել եմ, եւ սա ամենասարսափելին է… Ես հարավն ու արեւելքն եմ: Կեղտոտ եւ մաքուր»

«Ինչպես է հնարավոր 20-րդ դարում հորդա պատկերացնել, անուղեղների ցեղ, կյանքի համար վտանգավոր, տգետ, գիշատիչ մարդկանց: Օրինակ՝ եթե շարժ ես նկարում կամ քայլվածք ցույց տալիս, կարող են աղյուսով ծեծել, քանի որ կարծում են, որ «ծաղրի» առարկա ես սարքել»
«Ես 50 տարի այնքան գեղեցիկ եմ ապրել: Սիրել եմ, շատախոսել, հիացել, ինչ-որ բան ճանաչել, քիչ արել, բայց անչափ շատ բան սիրել: Մարդկանց եմ շատ սիրել եւ նրանց շատ պարտական եմ: Գորշության հանդեպ անհանդուրժող էի: Ամենանորաձեւ գույնն էր: Ժամանակի անհրաժեշտությունը»:

«Ես աշխարհից վրեժխնդիր կլինեմ սիրով»

«Ես ծաղիկներ նկարող խելագար ծերուկ եմ» 

 

 

 

 

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Վիկտոր Սողոմոնյանի «Վարշավա 21» սերիալն ընդգրկվել է ռուսական լավագույն դետեկտիվ սերիալների թոփ հնգյակում
Շքեղ ինտելեկտուալ լրտեսական թրիլլեր այն մասին, թե ինչպես պետք է ռուս դիվանագետը կանխի վերահաս միջազգային սկանդալը…
Լուծարման գնացող ազգային կինոկենտրոնը մսխել է 2024-ի ֆիլմերի ողջ բյուջեն և 2025-ի բյուջեի մի մասը. ՖԱՀՖ-ն ահազանգում է
Կինոյի պետական կառույցի գործող կանոնակարգով ամրագրված ժամկետներում կազմակերպել 2024թ․-ի ֆիլմերի ֆինանսավորման երկրորդ  (ամառային) մրցույթի...
Ռուսական «Օկկո» օնլայն կինոթատրոնն ավարտել է Վիկտոր Սողոմոնյանի «Վարշավա ‘21» նոր ֆիլմի պրեմիերայի թողարկումը
Ռուսական «Օկկո» օնլայն կինոթատրոնում ավարտվել է...
Այսօր Մհեր Մկրտչյանի ծննդյան օրն է
Նա նկարահանվեց «Կովկասի գերուհին», «Այբոլիտ-66», «Միմինո», «Ալի բաբան…
Հիմքեր կան պնդելու, որ առկա է ստվերային համաձայնություն ԿԳՄՍՆ և «Հայաստանի կինոգործիչների միություն» ՀԿ-ի միջեւ. ՖԱՀՖ
ՖԱՀՖ-ը 2024թ-ի ընթացքում մշակել և ՀՀ ԿԳՄՍՆ է ներկայացրել կինոյի բարեփոխումների առաջարկների ծավալուն փաթեթ՝ թվով 5 առաջարկ, որոնցից 3-ը...
Լոնդոնում չեղարկվել է առաջին ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան, որի սցենարը ստեղծվել է արհեստական ​​ինտելեկտի միջոցով
Վերջին 24 ժամվա ընթացքում ստացած արձագանքները, որոնք մենք ստացել ենք ֆիլմի մասին հայտարարելուց...
Ամենաշատ
Ֆոտոռեպորտաժներ