News
Լրահոս
News
Շաբաթ
Մարտ 28
USD
498.43
EUR
548.22
RUB
6.4
ME-USD
0.03
Տեսնել լրահոսը

Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանի Հանրապետության ջրային ոլորտում վերջին տասնամյակում ոչ միայն որեւէ լուրջ բարեփոխում չի իրականացվել, այլ այն դարձել է ավելի խոցելի, ինչը հիմնականում պայմանավորված է չափազանց վատ կառավարման համակարգով: Այս մասին հայտարարություն է տարածել ՀՀ վերականգնվող էներգիա արտադրողների ասոցիացիան:

Հայտարարությունում նաեւ ասվում է. «Մի երկրում, որտեղ տարեկան հաշվառվում է մոտ 10 մլրդ խմ ջրաքանակ, այն դեպքում, երբ ջրապահանջարկը կազմում է մոտ 3 մլրդ, չի կարող տիրել այն սոսկալի վիճակը, որը տարիներ շարունակ առկա է: Իսկ այն բավական մտահոգիչ է, հատկապես՝ ջրային ոլորտի պատկան մարմինների կողմից ոլորտում ներդրողների նկատմամբ իրականացվող իրավունքների կոպիտ ոտնահարման պայմաններում՝  մեծապես Վայոց Ձորի մարզի Եղեգիս եւ Արփա գետերի վրա տեղակայված փոքր հիդրոէլեկտրակայանների նկատմամբ: Առանձնահատուկ սոսկալի իրավիճակում են հայտնվել Եղեգիս գետի օրինական ջրօգտագործողները, որոնք պետության կողմից ստանալով գործունեություն ծավալելու բոլոր իրավունքները, ոլորտում մոտ 100 մլն ԱՄՆ դոլարի ներդրում են իրականացրել՝ վստահելով պետության աջակցությանն ու երաշխավորությանը: Բայց այսօր իրականացվում է ճիշտ հակառակը. բոլոր օրինական հիմքերն ու երաշխավորությունն արհամարված են, այդ իրավունքները՝ կոպտորեն ոտնահարված: Երկար տարիներ հանրությանը խեղաթուրելով եւ ապակողմնորոշելով՝ իրականացվում էր եւ շարունակաբար իրականացվում է ջրերի  հաշվառման, կանոնակարգման եւ բաշխման անկանոն, անխնա, խախտումներով              եւ չարաշահումներով լի հակաօրինական գործողություններ: Խոսքը գնում է նրա մասին, որ այդ տնտեսվարողներին օրենքի ուժով հաստատված ջուրը չի տրվում, չի պահպանվում օրենքի եւ իրավունքի գերակայությունը, չի ապահովվում օրենքով հաստատված գետի էկոլոգիական թողքը, առանց ծանուցելու, զգուշացնելու եւ հաշվի նստելու օրինական ջրօգտագործողների հետ իրականացվում է ինքնիրավչական բնույթի գործողություններ, երկարաժամկետ ջրանջատումներ եւ ջրազրկումներ, ինչն ուղղակիորեն հարվածում է այդ տնտեսվարողներին, որոնք ունեն հսկայական ֆինանսաական պարտավորություններ: Ավելին՝ ստեղծված իրավիճակում վերջիններս արդեն իսկ անկարող են հոգալ առնվազն իրենց հարկային եւ վարկային պարտավորությունները՝ գրեթե հայտնվելով սննկացման եզրին: Եվ այս ամենի գլխավոր պատասխանատուն ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունն է, որը խնդիրները շտկելու փոխարեն հետամուտ է լինում նոր խնդիրների առաջացմանը՝ ուղղորդելով դեպի դատարան կամ Ջրային կոմիտե... 

Այսօր ստեղծել են մի իրավիճակ, երբ Սեւանա լճի խնդիրների քողի ներքո իրականացնում են ամենակոպտագույն խախտումներն ու ոտնձգությունները: Խեղաթուրելով իրավիճակն ու ապակողմնորոշելով հանրությանը՝ փորձ են անում ամեն կերպ կապել Եղեգիս գետի փոքր հիդրոէլեկտրակայաններին Սեւանա լճի ջրալրման խնդիրների հետ, ինչը բովանդազուրկ է եւ հակաօրինական, քանզի Սեւանա լճի մասին օրենքում, ինչպես նաեւ Սեւանա լճի էկոհամակարգի վերականգման, պահպանման, վերարտադրման եւ օգտագործման միջոցառումների տարեկան եւ համալիր ծրագրերի հաստատելու մասին օրենքում, ինչպես նաեւ այլ օրենքներում Եղեգիս գետի՝ իբրեւ ջրահամալրման սկզբաղբյուրի մասին որեւէ հիշատակում չկա: Փոխարենը նշված վերջին օրենքով Սեւանա լճի ջրի մակարդակի բարձացումը պետք է իրականացվի «Որոտան-Արփա» հիդրոհանգույցի շահագործման արդյունքում, որի շնորհիվ Սեւանա լիճ տարեկան պետք է լրացուցիչ կտեղափոխվի մինչեւ 165 մլն մ3 ջուր: Սայան զավեշտալին այն է, որ այսօր նույն պատկան մարմինների կողմից նույն Սեւանա լճի էկոհամակարգի պահպանման խնդիրների շրջանակներում որեւէ կերպ չի հիշատակվում, ավելին՝ ամեն կերպ փորձ է արվում կոծկել «Որոտան-Արփա» ջրատար թունելի հիմնահարցը, որով նախատեսված է Սեւանա լիճ տեղափոխել տարեկան մինչեւ 165 մլն խմ ջուր, որի կառուցման, շահագործման եւ վերանորոգման համար պետության գանձապետարանից դուրս է գրվել միլիոնավոր ԱՄՆ դոլարներ: Փոխարենը՝ այդ թունելը 2004 թվականին իր պաշտոնական բացումից ի վեր երբեւիցէ չի գործել, ինչն առնվազն հստակ եւ դեռեւս չբացահայտված կոռուպցիոն ռիսկեր է ենթադրում: Փոխարենն այսօր այդ թունելով տեղափոխվելիք ջրաքանակն անօրինական կերպով փոխարինում են Եղեգիս գետի ջրապաշարով՝ փորձելով սննկացնել այդ տնտեսվարողներին եւ արատավորելով գետը, ինչն արդեն իսկ ձեռք է բերել «ճգնաժամային գետ» ոչ բարի համբավը: Նույն պատկան մարմինները պարտավոր են այդ ջուրը «Որոտան-Արփա» թունելով տեղափոխել Սեւանա լիճ, հետեւել օրենքի պահանջին, այլ ոչ թե շրջանցել եւ խախտել այն: 

Ստացվում է այնպես, որ ներդրողները, որոնք այս դեպքում հիմնականում KFW միջազգային բանկի կապիտալով եւ հայ-գերմանական հիմնադրամի կողմից ներդրած ռեսուրսներն են, ընդ որում՝ Հայաստանի Հանրապետության բարձր երաշխավորությամբ, չնայած իրենց բոլոր իրավունքների եւ պետական երաշխավորությանը, ջուր ստանալու եւ գործունեություն ծավալելու այլեւս իրավունք չպետք է ունենան: Եվ ո՞ւր է այստեղ իրավական պետություն ասվածը, ո՞ւր է իրավունքի գերակայությունը, այլեւս ի՞նչ գործ ունեն ներդրողները, երբ սեփական քթի տակ կոպտորեն խարխլվում են ներդրողի իրավունքներն ու շահերը: Ի՞նչ եք կարծում, այս ամենը տեսնելով, ո՞ր ներդրողն այսուհետ պետք է  ներդրում կատարի Հայաստանում թե՛ էներգետիկայի ոլորտում եւ թե՛ ընդհանրապես, ի՞նչ երաշխիքով, որ վաղը նույնը չի իրականացվի նաեւ իրենց նկատմամբ:

ՀՀ վերականգնվող էներգիա արտադրողների ասոցիացիան, ստանալով բազմաթիվ ահազանգեր, տեղեկացնում է, որ բացառապես անօրինական, անարդար եւ անօրինաչափ հիմքերով պայմանավորված նման մոտեցման պատճառով վերոնշյալ ներդրողները պատրաստակամ են դիմել բոլոր հնարավոր քայլերի՝ ընդհուպ ծայրահեղ՝ պաշտպանելու եւ ապահովելու իրենց բոլոր օրինական շահերն ու իրավունքները: 

Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Չեմ կարծում, թե ՍԴ-ն որեւէ ազդեցություն ունի ներդրումների վրա. Վաչե Գաբրիելյան. 168.am
Խոշորածավալ ծրագրերի բացակայության պայմաններում մեծ ներդրումների…
Հանրաքվեն վնասում է ներդրումային միջավայրին. Արծվիկ Մինասյան
Այս պահին տնտեսության կառուցվածքում՝ քաղաքականության առումով հիմնարար փոփոխություններ ապահովող առաջընթաց չունենք...
Փաշինյանը ծանոթացել է Ներդրումների աջակցման կենտրոնի գործունեությանը. Նա հանձնարարել է ներկայացնել ճանապարհային քարտեզ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Էկոնոմիկայի նախարարության համակարգում գործող Ներդրումների աջակցման կենտրոն…
Պետք չի լուրջ ներդրումների սպասել մինչեւ 2024 թվականը. Հայաստանն այսօր դրան պատրաստ չէ. Բագրատ Ասատրյան
Զարգացրեք դատական համակարգը եւ ես ձեզ խոստանում եմ, որ ներդրումների հոսքը որակապես կավելանա, նաեւ խոստանում եմ, որ տոկոսադրույքները բանկային համակարգում էապես կնվազեն…
«Ձեռք բերված 14 մեքենաներից 11-ն այսօր արդեն Գյումրիում էին». Շիրակի նախկին մարզպետ
Նույն ծրագրի շրջանակներում ձեռք բերված «Գրեյդեր»-ը և կառավարության հետ համատեղ իրականացված մեկ այլ սուբվենցիոն ծրագրով ձեռք բերված էքսկավատոր-ամբարձիչը Գյումրի բերվել էին դեռ նախորդ տարի...
ՎԶԵԲ-ը ծրագրում է 2020-ին Հայաստանում մոտ 100 մլն եվրոյի ներդրումներ կատարել
Նա նշել է, որ դա մոտավոր թիվ է, իսկ իրական ծավալները կարող են հասնել 90 կամ 150-200 միլիոնի...