News
Լրահոս
News
Հինգշաբթի
Նոյեմբեր 26
USD
511.69
EUR
609.06
RUB
6.78
ME-USD
0.01
Տեսնել լրահոսը

2010 թվականին Թուրքիայի` «խնդիր չկա» արտաքին քաղաքական դոկտրինը Միջերկրական ծովի եւ Մերձավոր Արեւելքի հրաշքն էր: Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի ղեկավարության ներքո երկիրը դիվանագիտությունն ու առեւտուրն օգտագործեց ոչ միայն իր հարեւանների եւ մերձավոր արտասահմանի հետ, այլեւ` ամբողջ աշխարհով մեկ քաղաքացիական հարաբերությունների զարգացման համար: Մեկ տասնամյակ անց Թուրքիայի արտաքին քաղաքական լանդշաֆտն ավելի ճշգրիտ կարելի էր որակել որպես «պարզապես խնդիր»: Անկարան կոշտ ուժ եւ հռետորաբանություն է օգտագործում, այլ ոչ թե դիվանագիտություն` իր ազդեցությունը պահպանելու համար, նշում է հոդվածագիր Բոբի Գոշը Bloomberg-ում հրապարակված իր հոդվածում: Հեղինակի խոսքով` Էրդողանը տարբեր բնույթի առճակատման մեջ է կամ իր ցամաքային սահմաններին հարող երկրների, կամ Արեւելյան Միջերկրական ծովի ջրերին հարող երկրների մեծ մասի հետ` Հունաստանի, Սիրիայի, Իսրայելի, Կիպրոսի, Իրաքի, Հայաստանի եւ Եգիպտոսի:

Նա կոնֆլիկտի մեջ է նաեւ Ֆրանսիայի, Սաուդյան Արաբիայի եւ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների հետ: Եվ այն ժամանակ, երբ համաշխարհային տերությունները, կարծես, չեն կարողանում համաձայնության գալ որեւէ բանի շուրջ, նրանք գրեթե միակարծիք են, որ Էրդողանը հանգստության խաթարող է, նշում է հեղինակը: ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հայտարարել է, որ «ափսոսում է» Արեւելյան Միջերկրական ծովում վիճահարույց երկրաբանական հետաքննությունը վերսկսելու Թուրքիայի որոշման համար եւ Անկարային կոչ է արել «վերջ տալ այս կանխամտածված սադրանքին»: Սա Թրամփի վարչակազմի կողմից Էրդողանի դեմ ուղղված ամենահզոր հայտարարություններից մեկն է, քանի որ Թուրքիայի նախագահը վայելում է իր ամերիկացի գործընկերոջ ուշադրությունը եւ կապվածությունը:

Միեւնույն ժամանակ, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, որին Էրդողանը «լավ ընկեր» է անվանում, անորոշաբար է վերաբերվում նրա` առաջնորդի դերին Կովկասի հակամարտության մեջ, քանի որ Թուրքիան խանդավառությամբ աջակցում է Ադրբեջանին Հայաստանի դեմ, նշում է հեղինակը` հավելելով, որ Կրեմլը Թուրքիային մեղադրել է «կրակի վրա յուղ լցնելու» համար Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հարցում: «Նրանք, ով Էրդողանի արկածախնդրությանը դոկտրինալ բացատրություն են փնտրում, կարող են ընտրություն կատարել նեոօսմանիզմի, թուրքական էթնոազգայնականության եւ իսլամիզմի միջեւ»,- հավելում է հեղինակը:

«Մյուսները մատնանշում են աշխարհաքաղաքականությունը. նրանք ասում են, որ Թուրքիան մանեւրում է զարգացող բազմաբեւեռ կարգում տիեզերք որոնելու հարցում, որտեղ այն իրեն որպես միջին չափի համաշխարհային տերություն է տեսնում` այդ կարգավիճակին համապատասխան տնտեսական եւ մշակութային ընդգրկմամբ, ինչպես նաեւ` անհրաժեշտ ռազմական հզորությամբ: Այս լույսի ներքո ագրեսիվ արտաքին քաղաքականությունն իրավունքների պաշտպանություն է»: «Մյուսները կենտրոնանում են ավելի նեղ առեւտրային դրդապատճառների վրա, ինչպիսիք են ածխաջրածնային ռեսուրսների համար պայքարը եւ նոր շուկաների որոնումը»,- նշում է հեղինակը` հավելելով, որ Թուրքիայի նախագահն «անում է այն, ինչ անում է, քանի որ դա նրա համար ոչ մի հետեւանք չի ունենում»:

Ըստ հոդվածագրի` լինի դա ներքաղաքական, թե տարածաշրջանային առեւտրի ոլորտ, նա էական գին չի վճարել իր արկածախնդրության համար: Թուրքական արյան գինը զարմանալիորեն ցածր էր ոչ այն պատճառով, որ մարտերի մեծ մասը մղվում են Սիրիայում մահվան դաշտերից հավաքագրված օտարերկրյա վարձկանների կողմից: Թուրքիայի ցանկացած ներկայություն ավելի շատ օդային է, քան ցամաքային: Կոմերցիոն տեսանկյունից` այս արշավներից հնարավոր շահույթը շատ ավելի մեծ է, քան, ասենք, Հունաստանի, Հայաստանի կամ Եգիպտոսի հետ հնարավորությունների կորուստը, որոնցից ոչ մեկը խոշոր առեւտրային գործընկեր չի, հավելել է հեղինակը:

Չնայած Մակրոնի կողմից տնտեսական պատժամիջոցների բազմիցս հնչեցրած կոչերին` ԵՄ-ն դեռ պետք է հավաքական կամք ցուցաբերի` Թուրքիային պատժելու սպառնալիքներն իրականացնելու համար: Այս դժկամությունը միայն մասամբ կարելի է բացատրել փախստականների ալիքները դեպի արեւմուտք ուղղելու Էրդողանի պատասխան սպառնալիքով: Սակայն դա  խնդիր չէ քաղցրավենիքի նման պատժամիջոցներ բաժանող Թրամփի վարչակազմի համար: Բայց ԱՄՆ նախագահը դրանք չկիրառեց Թուրքիայի նկատմամբ:

ԱՄՆ-ի կողմից Թուրքիայի դեմ ձեռնարկված ամենախիստ կարգապահական գործողությունը F-35 ինքնաթիռների գնման եւ դրանց արտադրությանը մասնակցելու արգելքն է: Առանց ԱՄՆ-ի լիակատար աջակցության, ՆԱՏՕ-ն չի պատժի իր անհնազանդ անդամին: Էրդողանը կարող է մերժել դաշինքի մտահոգությունները` չվախենալով Թուրքիայի արտաքսումից: Արդյունքում, Ռուսաստանը մնում է միակ տերությունը, որը կարող է հակահարված տալ թուրքական ագրեսիային: «Կարմիր դրոշի բացակայությունն Էրդողանի համար կանաչ դրոշ է. նա Մոսկվայի զսպվածությունը որպես իր օրակարգի իրականացման հավատարմագիր կդիտարկի»,- հավելել է հեղինակը:

 

 

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Ճակատից փախչողներին պետությունը չէր կանգնեցնում, հարցներ՝ ու՞ր եք գնում. Քաղսիի գյուղապետը՝ «թավշյա» պատերազմի մասին
Թավշյա, ոչ բռնի պատերազմ վարելով չէինք կարող հաղթել...
«Դավաճան» պիտակը՝ իմքայլականների մեքենաների վրա (ֆոտո)
Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորների մեքենաների վրա «Դավաճան» գրությամբ թղթեր են փակցրել...
Գիշերը փակ համարից զանգում, չեն խոսում, մտածում եմ՝ երեխես ա, վախից չի խոսում․ անհետ կորածի հայր
2002 թվականին ծնված ժամկետային զինծառայող Արեգ Խաչատրյանից հարազատները լուր չունեն հոկտեմբերի 8-ից...
Ադրբեջանի խորհրդարանը կոչ է արել բացառել Ֆրանսիային ԵԱՀԿ ՄԽ կազմից
Ի պատասխան Ֆրանսիայի Սենատի բանաձեւի, որով կառավարությանը կոչ է արվում ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը...
Կա հնարավոր համաշխարհային ճգնաժամի հարց, կա խելագար, որին թվում է, որ ինքը ինչ-որ բան է հասկանում. քաղաքագետ
Իրան-Թուրքիա, շիա-սունի, իսլամ-հուդայականություն-քրիստոնեություն խառը հարաբերություններ ու հակադրություններ, կան նաև քրդեր ու էլի լիքը բաներ…
«Լուսավոր Հայաստան». Ռազմական դրությամբ պայմանավորված սահմանափակումները բացասաբար են ազդում տնտեսության վրա
«Հաշվի առնելով, որ ռազմական դրություն հայտարարելու որոշման մեջ նշված հանգամանքներն այլեւս գոյություն չունեն` «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության խորհրդարանական խմբակցությունը «Բարգավաճ Հայաստանի» հետ համատեղ արտահերթ նիստ է նախաձեռնել...