News
Լրահոս
News
Հինգշաբթի
Օգոստոս 11
USD
405.78
EUR
415.48
RUB
6.71
Տեսնել լրահոսը

Հաճախ ասում են, որ Մերձավոր Արեւելքն ամենադժվար տարածաշրջանն է Երկրի վրա, սակայն Անդրկովկասն ակնհայտորեն կվիճի այս պնդման հետ: Ռազմական իրադարձությունները Լեռնային Ղարաբաղում եւ դրա շուրջ էլ ավելի բարդացրին իրավիճակը` ընդլայնելով Ադրբեջանի տարածքային տիրույթները եւ դրանք փաստացի ամրապնդելով դրանք ռուսական խաղաղապահ գումարտակի շնորհիվ, գրում է OilPrice-ը:

Քաղաքական իրադարձություններն անխուսափելիորեն փոփոխություններ բերեցին էներգետիկ ոլորտում, եւ 2020 թվականից հետո հիմնական փոփոխություններից մեկը կարող է լինել շատ ավելի սերտ էներգետիկ կապը Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ: Ադրբեջանը երկար ամիսների ընթացքում առաջին անգամ կկարողանա սերտ փոխգործակցել ռուս «մեծ եղբոր» հետ: Հետ նայելով` ռուս-ադրբեջանական էներգետիկ հարաբերությունները լավագույն դեպքում կարելի է խնդրահարույց անվանել:

Չնայած երկրի ներկայիս արտադրական պորտֆելի մեծ մասը Կասպյան շելֆի յուրացման խորհրդային ջանքերի արդյունք է, Ալիեւի վարչակազմը, ժամանակ չկորցրեց, փորձեց հնարավորինս շատ մեծ արեւմտյան ընկերություններ ներգրավել իր ֆլագմանային նախագծում («Ադրբեջանական-Չիրագ-Գյունեշլի », նույն ինքը` «դարի պայմանագիրը»): Ռուսաստանը փորձեց ամրապնդվել ադրբեջանական շելֆում, սակայն միակ բանը, ինչին նա հասավ, այն է, որ ԱՉԳ-ի բաժնետերերի շարքում իր տեղն ամրապնդեց «Լուկօյլ»-ը: Գուցե այն պատճառով, որ ընկերության հիմնական սեփականատերը եւ գործադիր տնօրենը էթնիկ ադրբեջանցի է: Սակայն, չնայած Անդրանատոլիական եւ Անդրադրիատիկ խողովակաշարերին (TANAP եւ TAP), Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմն ամեն ինչ ջնջեց:

Ադրբեջանի ռազմական հաղթանակը, մեծամասամբ` Թուրքիայի աջակցության շնորհիվ, միջազգային ճանաչման կարիք ուներ, որը կամրապնդեր իրավիճակը: Դա էլ ապահովեց Մոսկվայի, Երեւանի եւ Բաքվի միջեւ կնքված եռակողմ համաձայնագիրը, իսկ արեւմտյան տերությունների աջակցությունը միայն ամրապնդեց ճանաչումը:

Զարմանալի է, որ դա համընկավ ամերիկյան երկու խոշոր ընկերությունների` Ադրբեջանը լքելու մտադրության հետ, ընդ որում, «Շեւրոն»-ն արդեն դուրս է եկել, իսկ «ԷքսոնՄոբիլ»-ը հարմար գնորդ էր փնտրում իր բաժնեմասի համար: Եթե ​​ամերիկյան երկու հսկաներն էլ հեռանան, ԱՉԳ-ի եւ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան խողովակաշարը կշարունակի վերահսկվել BP-ի կողմից: Ռուսական ընկերությունները, հատկապես «Լուկօյլ»-ը, որն, ըստ էության, վերահսկում է ամբողջ ռուսական Կասպից ծոցը եւ երկրի ֆլագմանն է դարձել տարածաշրջանում, դողում են անհամբերությունից:

Վերջին իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ նախկին մրցակիցներ Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի էներգետիկ ուղիները հատվում են: Թերեւս զարմանալի չէ, որ այստեղ գլխավոր դերը խաղաց «Լուկօյլ»-ը: «Լուկօյլ»-ի գլխավոր տնօրեն Վագիտ Ալեքպերովն ազգությամբ ադրբեջանցի է, ծնվել է Բաքվում` նավթագործների ընտանիքում, սովորել է Ադրբեջանի պետական ​​նավթային համալսարանում եւ որպես հորատող է աշխատել ադրբեջանական շելֆում (այն ժամանակ` հիմնականում ծանծաղուտներում):

Ուստի «Լուկօյլ»-ի` Ադրբեջանում ամրապնդվելու ձգտումը բնական է: Ռուսական ընկերությունն իր առաջին փորձն արել էր դեռ 1997 թվականին, երբ հաջողվեց արտադրանքի բաժանման շուրջ համաձայնագիր կնքել Յալամայի սկզբունքով (նույնը ինքը` D222): Միգուցե, Ադրբեջանի արդյունահանման հիմնական ակտիվներից հարաբերական հեռավորության պատճառով (Յալաման գտնվում է ադրբեջանառուսական ծովային սահմանին` ԱՉԳ-ից դեպի հյուսիս) երկու փորձնական հանքահորերում միայն ոչ կոմերցիոն ածխաջրածիններ են հայտնաբերվել:

2019-ի սկզբին ռուսական ընկերությունը հայտարարեց Ապշերոնի օֆշորային հանքավայրի 20 տոկոսը ձեռք բերելու մտադրության մասին, որը ժամանակին որպես Շահ Դենիզի բնական ժառանգորդ էր  գովազդվում: Սկզբում Ապշերոնը մշակվում էր ֆրանսիացիների կողմից (40 տոկոսը «Տոտալ»-ը եւ 20 տոկոսը «Էնջի»-ն)` Ադրբեջանի պետական ​​նավթային ընկերության (SOCAR) հետ միասին: Բայց «Էնջին» բավականին շուտ դուրս եկավ. Առաջին իսկ հորատումները ցույց տվեցին, որ Ապշերոնում ավազաքարային շերտերն ավելի քան 6000 մ խորություն ունեն (ավելի քան 500 մ ջրային խորության դեպքում), ինչը նշանակում է, որ ավելի բարդ լուծումներ են անհրաժեշտ, քան շատ ավելի գրավիչ Շահ Դենիզը:

Չնայած Ապշերոնի նախնական պաշարները 350 միլիարդ խորանարդ մետր են գնահատվում, ինչը բավականին շատ է` նախագծի առաջին փուլը ստիպված էին կրճատել տարեկան մինչեւ 1.5 միլիարդ խորանարդ մետր: Ենթադրվում է, որ ամբողջ ծավալները կօգտագործվեն ներքին շուկայում եւ միայն երկրորդ փուլում կկարգավորվի արտահանումը խողովակաշարերով:

Հաջորդ քայլը. «Լուկօյլը» եւ Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը զրոյից նոր նախագիծ կստեղծեն: 2020 թվականի հունվարին ընկերությունները ստորագրել են փոխօգնության հուշագիր՝ երկու բլոկով. մեկը ներառում է Գոշադաշ հանքավայրը եւ Ապշերոնի թերակղզուց հյուսիս Մերձկասպյան ծովախորշը, իսկ մյուսը՝ Նախիջեւանի հանքավայրը: Ե՛վ Գոշադաշը, ե՛ւ Նախիջեւանը բացվել են 1960-ական թվականներին եւ արդեն ճանաչվել են Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության միջազգային գործընկերներ «Պետրոնասի» ու «ԷքսոնՄոբիլի» կողմից: Շահ Դենիզից հարավ արեւմուտք գտնվող Նախիջեւանի հանքավայրը հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ նախորդ հորատումները հաստատել են նավթի ելքերը, բայց դրանց մշակումը երկարաբանորեն շատ դժվար են համարել:

Չնայած 2019-2020 թվականների իրադարձությունների վախեցնող հերթագայությանը Ռուսաստանն առաջիկա ամիսներին կարող է ձեռնարկել Ադրբեջանում նավթի հետախուզման եւ արդյունահանման հետագա քայլեր: «Լուկօյլը» շահագրգռություն է դրսեւորել մասնակցելու «Ումիդ/Բաբեքին», որը Շահ Դենիզից 45 կմ արեւմուտք ադրբեջանական, թերեւս, ամենահավակնոտ նախագիծն է: Խորհրդային ծովային հետախուզման այս վերջին մոհիկանները առաջին անգամ գնահատվել են 1950-1960-ական թվականներին: Երկուսում էլ գերակշռում է գազ/կոնդենսատը. Ումիդ/Բաբեք հանքավայրի ենթադրվող պաշարները կազմում են գրեթե 1 մլրդ բարել կոնդենսատ: Ումիդում Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը փորձնական արդյունահանում է կատարել «Նոբել ապստրիմ» ընկերության (20 տոկոս) աջակցությամբ՝ 2017 թվականի փոխհատուցման նվազագույն երաշխիքով պայմանագրի շրջանակում, բայց զգալի առաջընթացի չի հասել, եւ շահագործման մտցնելու ժամկետները շարունակում է հետաձգել: Ձգձգման հիմնական պատճառը արդյունահանման բարձր արժեքն է: Ումիդ/Բաբեքում արգասաբեր շերտերը տեղակայված են նվազագույնը 6 կմ խորությամբ:

Ի՞նչ է սա նշանակում Ադրբեջանում ռուսական նավթային շահերի համար: Ռուսաստանի ակնհայտ ցանկություն չունենալ հայ-ադրբեջանական հակամարտությունում գրավելու որեւէ մեկի կողմը, եւ խաղաղապահներով Ադրբեջանի նոր սահմաններին Մոսկվայի աջակցությունը «Լուկօյլին» բերեց նյութական օգուտ, որը Կասպիցին ուղղված նրա գլխավոր արտադրողն է: Ռուսաստանի մասնակցությունը նախկինի պես կապված է ռիսկային նախագծերի հետ, բայց ուղեկցող ռիսկը զգալիորեն ավելի փոքր է, քան սահմանապահ ակտիվներինն է: Չնայած ոչ մի երաշխիք չկա, որ «Լուկօյլն», այնուամենայնիվ, իր համար կգնի Ադրբեջանի արդյունահանող հատված տանող ճանապարհը, դրան շատ նպաստում է այն քաղաքական կլիման, որը կանխորոշեց Մոսկվայի եւ Բաքվի ակնհայտ մերձեցումը:

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Զոհված զինծառայողների ծնողներին այդպես էլ ՊՆ-ից չընդունեցին. զոհվածի հայր
Քյարամյան Պավլիկին առերեսման բերելու հարցը քննիչի իրավասության ներքո է...
Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարը պրիմիտիվ հայտարարություններով փորձում է ճնշում գործադրել Երեւանի վրա․ Վարդան Ոսկանյան
Նա հիշեցրեց, որ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից անմիջապես հետո Ադրբեջանն ու Նախիջեւանն արդեն կապվել են Իրանի միջոցով․․․
Լաչինի միջանցքի երկայնքով գտնվող գյուղերի բնակիչներն ապօրինաբար զրկվում են հայրենիքից. Գագիկ Մինասյան
Նա պարզաբանեց, որ ապօրինի կառուցված նոր ճանապարհը գտնվում է Աղավնոյից առավելագույնը մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա․․․
Քյարամյանը ի՞նչ է արել, որ ստացել է «Մարտական խաչ» 1–ին աստիճան է ստացել, տղաներն են կռվել. զոհվածի ծնող
Զինծառայողները մնացել են առանց հրամանատար, իսկ արդեն հոկտեմբերի 30-ին զոհվել են...
Լարված իրավիճակ ՊՆ–ի դիմաց. զոհված զինծառայողների ծնողները մտան ընդունարան
Ծնողները վրդովված են, որ շուրջ 2 ժամ է՝ իրենց հրաժարվում են ընդունել...
Պապիկյանը պարտավոր է մեզ ընդունել, քանի որ մենք այս երկրի համար զոհել ենք մեր ամենաթանկը. զոհվածի ծնող
Ես ասում եմ, որ ինքը պարտավոր է մեզ ընդունել, քանի որ մենք այս երկրի համար զոհել ենք մեր ամենաթանկը...
Ֆոտոռեպորտաժներ