նախընտրելի դարձնելՀայաստանը պատրաստ է բացել հայ-թուրքական սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների և դիվանագիտական անձնագիր ունեցողների համար։ Պաշտոնական Երևանը սպասում է Թուրքիայի կողմից համաձայնագրի կատարմանը։ Այս մասին նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նիստում օգոստոսի 2-ին հայտարարեց խորհրդարանի նախագահի միակ թեկնածու Ռուբեն Ռուբինյանը՝ պատասխանելով ընդդիմադիր «Հայաստան» դաշինքի պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանի հարցին։
Վերջինս հետաքրքրվեց, թե ինչ արդյունքներ են գրանցվել վերջին 5 տարիների ընթացքում Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում, և թե ինչու 2022 թվականին ձեռք բերված համաձայնությունը՝ երրորդ երկրների քաղաքացիների համար սահմանը բացելու վերաբերյալ, մինչև օրս չի իրագործվել։
«Այս գործընթացը, եթե չեմ սխալվում՝ չորրորդը Հայաստանի պատմության մեջ, սկսվել է 2021 թվականի դեկտեմբերին, իսկ առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2022 թվականի սկզբին։ Մի շարք համաձայնություններ արդեն իրագործվել են, իսկ որոշները դեռ սպասում են իրենց իրականացմանը», — ասաց Ռուբինյանը։ Ըստ նրա, իրագործված համաձայնություններից մեկը Երևան-Ստամբուլ ուղիղ ավիաչվերթների վերականգնումն է։ Պատգամավորը նաև նկատեց, որ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև ուղիղ առևտրի հնարավորություն է ընձեռվել։ «Մինչև վերջերս, օրինակ, Հայաստանից Թուրքիա որևէ ապրանք արտահանելու կամ Թուրքիայից Հայաստան ներմուծելու համար ապրանքն անցնում էր Վրաստանի տարածքով մաքսային ձևակերպումներ և ապա վերաձևակերպվում։ Մոտ մեկ-երկու ամիս առաջ թուրքական կողմը հանեց այդ արգելքը», — հիշեցրեց խորհրդարանականը։
Ազգային ժողովի նախագահի թեկնածուի վկայությամբ, հայ գործարարների համար Ախալքալաք-Կարս երկաթուղուց օգտվելու հնարավորության ստեղծումը նույնպես կարևոր իրադարձություն է։ «Սկզբում հանվեց հայկական կողմից Ադրբեջանի տարածքով երկաթուղային տարանցման արգելքը, իսկ այժմ՝ նաև Թուրքիայի տարածքով։ Սա մեր գործարարների համար հնարավորություն է ստեղծում ելք ունենալ ինչպես թուրքական շուկա, այնպես էլ Եվրոպական միության և նույնիսկ Սիրիայի շուկաներ։ Սա շատ կարևոր իրադարձություն է», — ընդգծեց Ռուբինյանը՝ հայտնելով նաև Անիի պատմական կամրջի համատեղ վերականգնման շուրջ համաձայնության ձեռքբերման մասին։
Ագնեսա Խամոյանը, պատասխանելով Ռուբեն Ռուբինյանին, նշեց, որ գլխավոր հարցը հայ-թուրքական սահմանի բացումն է, որը դեռ լուծված չէ։ «2022 թվականին դուք մեծ աղմուկով հայտարարեցիք երրորդ երկրների քաղաքացիների համար սահմանի բացման մասին։ Ինչո՞ւ այդ համաձայնությունը չիրագործվեց։ Ինչո՞ւ ձեզ չհաջողվեց համաձայնության հասնել սահմանի բացման շուրջ», — վերստին հարցրեց ընդդիմադիր պատգամավորը։
Ռուբինյանն ի պատասխան հայտնեց, որ Հայաստանն ու Թուրքիան աշխատանքային խումբ են ստեղծել Գյումրի-Կարս երկաթուղու վերականգնման և շահագործման վերսկսման տեխնիկական պահանջները քննարկելու համար։ «Երկու կողմերն էլ ԱԳՆ մակարդակով հայտարարել են, որ դա իրենց նպատակն է, և որ ստեղծվել է աշխատանքային խումբ։ Ավելին, Թուրքիան արդեն սկսել է վերականգնողական աշխատանքները Գյումրի-Կարս երկաթուղու իր հատվածում», — հավելեց խորհրդարանի ղեկավարի թեկնածուն։
Խոսելով երրորդ երկրների քաղաքացիների և դիվանագիտական անձնագիր ունեցողների համար սահմանի բացման համաձայնության մասին՝ նա նշեց, որ հայկական կողմի ենթակառուցվածքները վաղուց պատրաստ են։ «Թուրքական կողմը նույնպես վերջերս ավարտեց իր ենթակառուցվածքների վերակառուցումն ու վերականգնումը։ Այնպես որ, մենք սպասում ենք տվյալ համաձայնության իրագործմանը», — եզրափակեց Ռուբեն Ռուբինյանը։
