նախընտրելի դարձնելԱզգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը հայտարարել է, որ այն գործը, որի շրջանակներում քննությունը փորձում է կալանավորել երկրի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին, իրավական տեսանկյունից լուրջ հարցեր է առաջացնում։ Այս մասին նա ասել է Հայաստանի Հակակոռուպցիոն դատարանի բակում լրագրողների հետ զրույցում։
Վարդևանյանի խոսքով՝ խոսքը վերաբերում է հանգամանքներին, որոնք իրավապահ մարմիններին հայտնի են եղել դեռևս 2018 թվականին։
«Եթե ես արդեն ձեզ ներկայացնում եմ մի իրավիճակ, որը բացահայտված է եղել դեռևս 2018 թվականին, ինչպե՞ս կարող է 2026 թվականին առաջանալ այնպիսի իրավիճակ, որ ինտենսիվությունն այնքան բարձր լինի, որ նաև կալանավորման հարց առաջանա», — հայտարարել է նա։
Պատգամավորը նշել է, որ գործում կարող են հարցեր առաջանալ նաև վաղեմության ժամկետների անցնելու վերաբերյալ։
«Ես մանրամասներին ծանոթ չեմ, բայց այլ իրավիճակից արդեն ենթադրում եմ, որ առնվազն վաղեմության ժամկետների մի մասն անցել է։ Սա դեռ իմ սուբյեկտիվ կարծիքն է, ես չեմ ուզում դեռևս մանրամասներ բացահայտել։ Բայց իրենք ավելի լավ գիտեն, թե ինչ խնդիրներ ունի այս գործը», — ասել է Վարդևանյանը։
Նա նաև տեղի ունեցողը կապել է երկրի ղեկավարության հայտարարությունների հետ։
«Եթե մենք նայենք գործադիր իշխանության ղեկավարի նախկինում հնչեցրած քաղաքական հայտարարություններին ուղիղ հրահանգների տրամաբանության մեջ, ապա քաղաքական բաղադրիչն այնքան ակնհայտ է, որ չեմ կարծում, թե որևէ մեկը դա կհերքի։ Ավելին, նկատում եմ, որ անգամ քաղաքական իշխանության ներկայացուցիչներն են հաստատում այստեղ քաղաքական բաղադրիչի առկայությունը։ Եվ ահա սա իսկապես տագնապալի երևույթ է, որովհետև սա նորմալ չէ», — հայտարարել է պատգամավորը։
Խոսելով դատարանի հնարավոր որոշման մասին՝ Վարդևանյանն ուշադրություն է հրավիրել Ռոբերտ Քոչարյանի առողջական վիճակի վրա։ Նա նշել է, որ Հայաստանի Վճռաբեկ դատարանի պրակտիկայում կան նախադեպեր, որոնց համաձայն՝ առողջական լուրջ խնդիրների առկայությունը պետք է հաշվի առնվի խափանման միջոց ընտրելիս։
«Եթե կան առողջական խնդիրներ, դա ինքնին արդեն հիմք է այլընտրանքային խափանման միջոցներ քննարկելու համար», — ասել է նա։
Վարդևանյանը նաև հիշեցրել է, որ նախկինում մասնակցել է Դավիթ Ղազինյանի գործով դատավարությանը, որում Հակակոռուպցիոն դատարանի դատավոր Սարգիս Դադոյանը որպես խափանման միջոց էր ընտրել կալանավորումը։
Պատգամավորի խոսքով՝ այն ժամանակ, չնայած կալանավորման ակնհայտ հիմքերի բացակայությանը, դատարանը կարողացել է այլ որոշում կայացնել։ Ընդ որում, իրադարձությունների հետագա զարգացումը ցույց է տվել, որ մեղադրյալը չի ձեռնարկել գործընթացը խոչընդոտող քայլեր։
Խոսելով Ռոբերտ Քոչարյանի մասին՝ Վարդևանյանն ընդգծել է, որ նրա պարագայում ևս տարիների ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագծի մասին խոսելու հիմքեր չեն եղել։
«Երբ համակցված կերպով ծանր մեղադրանքներ են ներկայացվում, հիշե՛ք, 2019-ից 2021 թվականներին, երբ գործը գտնվում էր դատարանում, իսկ եթե որպես ելակետ վերցնենք 2018 թվականը, դարձյալ երբեք ոչ պատշաճ վարքագծի վերաբերյալ որևէ տվյալ չի եղել», — հայտարարել է նա։
Պատգամավորի կարծիքով՝ այս հանգամանքը պետք է հայտնի լինի դատավորին։
«Կարծում եմ՝ դատավոր Դադոյանը պետք է դա պատկերացնի, պետք է տեղեկացված լինի դրա մասին», — ասել է Վարդևանյանը։
Առանձին նա մեկնաբանել է Ռոբերտ Քոչարյանին կրկին ձերբակալելու որոշումների հետ կապված իրավիճակը։ Պատգամավորի խոսքով՝ հարցեր է առաջացնում նաև այն փաստը, որ նախկինում կայացված ձերբակալման որոշումների ժամանակ կալանավորման միջնորդությունը նույնպես չէր քննարկվել։
«Երբ կայացվել էր ձերբակալման երեք որոշում, բայց դրանք չէին իրագործվել, այսինքն՝ կալանավորման միջնորդություն չէր ներկայացվել և չէր քննարկվել, իմ կարծիքով, դա ինքնին արդեն հիմք էր, որպեսզի չկարողանային ներկայացնել նույն միջնորդությունը», — հայտարարել է Վարդևանյանը։
Նա ընդգծել է, որ դատախազությունը միևնույն ժամանակ չի հայտնել Քոչարյանի որևէ ոչ պատշաճ վարքագծի մասին, որը կարող էր արդարացնել նրան մեկուսացնելու անհրաժեշտությունը։
«Եթե մարդը պետք է խոչընդոտեր գործին կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորեր, ապա 24 ժամը, թերևս, պետք է բավարար լիներ։ Բայց, ինչպես տեսնում եք, դատախազությունը ոչ պատշաճ վարքագծի մասին որևէ տեղեկատվություն չի տարածել»,- ասել է պատգամավորը։
Վարդևանյանը կարծում է, որ խափանման միջոցի հարցն առանձնահատուկ կարևոր է քրեական գործերում հնարավոր քաղաքական բաղադրիչը գնահատելու համար։
«Միջազգային պրակտիկայում, երբ ուզում են ընդգծել քաղաքական հետապնդման բաղադրիչը, հիմնականում նայում են խափանման միջոցին։ Որովհետև այստեղ ևս կա պարզ ճշմարտություն. եթե դուք շատ լավ գործ եք հարուցել, ապա պետք է քննեք այն։ Բայց ինչո՞ւ ներկայացնել հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդությունը։ Ո՞րն է դրա ողջամիտ հիմնավորումը», — նշել է նա։
Որպես օրինակ՝ պատգամավորը բերել է իշխող կուսակցության պատգամավորի որդու գործը, ում, նրա խոսքով, մեղադրանք է առաջադրվել մոտ 15 միլիոն դրամի վնաս պատճառելու համար, սակայն նրա նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոց է ընտրվել։
«Ես խնդիր չեմ տեսնում նրանում, որ այնտեղ կալանավորման միջնորդություն չի եղել՝ լինի դա «Քաղաքացիական պայմանագրի», թե ցանկացած այլ ուժի ներկայացուցիչ։ Հենց սրանում է վերջին օրերի իմ մոտեցումը. ինչո՞ւ է պետք կալանքը, երբ կարող է խափանման այլ միջոց կիրառվել։ Եթե խախտում թույլ տրվի, այդ ժամանակ էլ թող կալանավորման միջնորդություն ներկայացվի։ Ահա հենց այստեղ էլ տեղի է ունենում բուն իրավունքի և իրավունքի գերակայության հետ կապի խզումը», — հայտարարել է Վարդևանյանը։
Նա չի բացառել, որ Ռոբերտ Քոչարյանի պարագայում ևս դատարանը կարող է կալանավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորել քննությանը խոչընդոտելու ռիսկով։
«Չի բացառվում։ Բայց ես նրանց կառաջարկեի զարմացնել հասարակությանը և մերժել կալանավորման միջնորդությունը։ Իսկապես, վստահ եմ, որ բոլորը կզարմանան, որովհետև այստեղ, իմ կարծիքով, տեղի է ունենում այնքան ակնհայտ մի բան, որ դա արդեն տեսանելի է բոլորին», — ասել է պատգամավորը։
Վարդևանյանն ընդգծել է, որ կալանքը չպետք է որպես պատիժ դիտարկվի՝ մինչև դատավճռի կայացումը։
«Կալանքը խափանման միջոց է, այլ ոչ թե պատիժ։ Թող գործը քննեն, դրանից հետո որոշումներ կայացնեն։ Բայց մինչ այդ խափանման միջոցը հնարավոր է միայն ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու համար։ Ո՞ւր է ոչ պատշաճ վարքագծի ռիսկը։ Դա չկա», — հայտարարել է նա։
Պատգամավորի խոսքով՝ Ռոբերտ Քոչարյանի պարագայում այս հարցն առանձնահատուկ ակնհայտ է, քանի որ նախկինում նրա դեմ արդեն իսկ քրեական գործ էր վարվում ծանր մեղադրանքներով, սակայն, գտնվելով ազատության մեջ, նա չի դրսևորել այնպիսի վարքագիծ, որը կարող էր խոչընդոտել վարույթին։
«Փորձեք հիշել հանրային մեծ հնչեղություն ունեցող որևէ գործ, որտեղ մարդը, ազատության մեջ գտնվելով, ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորած լինի։ Փորձեք նման բան հիշել», — ասել է Վարդևանյանը։
Խոսելով քաղաքական ճնշումներին հակազդելու հնարավոր եղանակների մասին՝ պատգամավորը հայտարարել է, որ ընդդիմությունը պետք է հավատարիմ մնա իրավական մեթոդներին։
«Կարծում եմ՝ պայքարի լավագույն միջոցն ի վերջո կլինի իրավունքի գերակայության ու մարդասիրության սկզբունքի վերականգնումն ու դրանց առաջնահերթությունը», — հայտարարել է նա։
Վարդևանյանն ընդգծել է, որ ճիշտ չի համարում նույնանման մեթոդներով քաղաքական ճնշումներին պատասխանելը։
«Ես չեմ կարծում, որ ատելությանը պետք է պատասխանել ատելությամբ, սխալին՝ սխալով կամ այս ոչ համաչափ գործողություններին՝ էլ ավելի ոչ համաչափ գործողություններով։ Ընդհակառակը։ Ես անկեղծորեն հավատում եմ, որ խավարին հաղթում է լույսը», — ասել է պատգամավորը։
Նրա կարծիքով՝ դատական և իրավապահ համակարգերի անկախության վերականգնման համար անհրաժեշտ են քաղաքական կամք և ինստիտուցիոնալ երաշխիքներ։
