նախընտրելի դարձնել
Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը հայտարարել է, որ Գազայի հատվածից պաղեստինցիների զանգվածային հեռացմանը նպաստելու ծրագրերը մնում են ուժի մեջ և ընդամենը «սառեցված են» ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից: Այս մասին նա ասել է իսրայելական Ynet լրատվական կայքի և Yedioth Ahronoth թերթի կազմակերպած համաժողովում:
«Ի վերջո, առանց այդ արտագաղթի Գազայի համար իրական լուծում չկա», — հայտարարել է Կացը: Նրա խոսքով՝ «80%-ը ցանկանում է արտագաղթել», սակայն, ինչպես պնդում է նախարարը, ՀԱՄԱՍ-ը խոչընդոտում է դրան, իսկ այլ երկրներ պատրաստ չեն ընդունել Գազայի բնակիչներին:
2025 թվականի փետրվարին՝ պաշտոնը ստանձնելուց մի քանի շաբաթ անց, Թրամփը հանդես եկավ Գազայի հատվածի բնակչությանը վերաբնակեցնելու առաջարկով: Դրանից հետո Իսրայելի պաշտպանության նախարարությունում ստեղծվեց հատուկ վարչություն, որի խնդիրն էր նպաստել այն բանին, ինչն իսրայելական իշխանություններն անվանում էին «կամավոր արտագաղթ»:
Ուշ, լայնամասշտաբ միջազգային քննադատության և Գազայի բնակիչներին ընդունելու պատրաստակամություն հայտնած երկրների բացակայության ֆոնին, Թրամփը հրաժարվեց այդ նախաձեռնությունից: Փոխարենը, կրակի դադարեցման գործող ռեժիմի շրջանակներում իրականացվող հատվածի կարգավորման ամերիկյան ծրագրում ասվում է «մարդկանց մնալը խրախուսելու» և նրանց «ավելի լավ Գազա» կառուցելու հնարավորություն ընձեռելու անհրաժեշտության մասին:
Այնուամենայնիվ, Կացը պնդում է, որ նախնական ծրագիրը չեղարկված չէ:
«Արտագաղթի հարցերով վարչությունը կազմակերպված է նրա համար, որպեսզի Գազայի բնակիչներից հնարավորինս շատ մարդ դուրս բերի՝ ծովով, օդով և ցանկացած այլ միջոցներով», — ասել է նախարարը:
Նրա խոսքով՝ Եգիպտոսը, որը սահմանակից է Գազայի հատվածին, պատրաստ չէ թույլատրել նման հեռացման կազմակերպումն իր տարածքով։
Կացը հայտարարել է, որ հիմնական խնդիրը մնում է առանց ԱՄՆ աջակցության պաղեստինցիներին ընդունելու պատրաստ երկրների բացակայությունը:
«Յուրաքանչյուր երկիր, որը պատրաստ է ընդունել մարդկանց, ակնկալում է ամերիկյան աջակցություն», — ասել է նա:
Իսրայելցի նախարարը նաև պնդում է, որ Թրամփը չի հրաժարվել Գազայի բնակիչների վերաբնակեցման գաղափարից, այլ ընդամենը կասեցրել է դրա իրականացումը:
«Այս պահին Թրամփը դա չի չեղարկել․ նա սառեցրել է դա: Արաբական բոլոր երկրները եկան նրա մոտ՝ այս հարցով ճնշման պատճառով, և ասացին․ «Մենք ձեզ կտանք այն ամենը, ինչ ցանկանում եք՝ ներդրումներ: Մենք կապահովենք ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափումը՝ դրա սառեցման դիմաց»», — հայտարարել է Կացը:
Հունիսին իսրայելական ԶԼՄ-ները հայտնում էին, որ երկրի իշխանությունները դիտարկում են Գազայի բնակիչների հեռանալու ծրագրի վերսկսման և դրա ռեբրենդինգի հնարավորությունը՝ նախաձեռնության նկատմամբ միջազգային դիմադրությունը նվազեցնելու նպատակով:
Կացն ընդգծել է, որ հարցը շարունակում է քննարկվել նաև հիմա:
«Այն չեղարկված չէ: Այն մշտապես քննարկվում է, նույնիսկ հիմա: Եվ ես կարծում եմ, որ ի վերջո այլ լուծում չկա, որը կարող է ձեռնտու լինել բոլորին», — հայտարարել է նախարարը:
Նրա խոսքով՝ նման ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ է ԱՄՆ աջակցությունը: Պատասխանելով այն հարցին, թե երբ կարող է վրա հասնել հարմար պահը, Կացը դա կապել է ամերիկյան ծրագրով ՀԱՄԱՍ-ի ստանձնած պարտավորությունների կատարման հետ:
«Երբ պարզ դառնա, որ ՀԱՄԱՍ-ը չի կատարում հատվածի համար նախատեսված ամերիկյան ծրագրով ստանձնած իր պարտավորությունները, այդ ժամանակ մենք «կանաչ լույս» կստանանք՝ ռազմական, տարածքային և այլ ուղղություններով առաջ շարժվելու համար», — ասել է Իսրայելի պաշտպանության նախարարը:
