նախընտրելի դարձնել
Հայաստանում աճում է հասարակական տագնապայնությունը, իսկ նոր պատերազմի սպառնալիքների մասին իշխող թիմի ներկայացուցիչների հայտարարությունները միայն ուժեղացնում են լարվածությունն ու նվազեցնում պետական ինստիտուտների նկատմամբ վստահությունը։ Միևնույն ժամանակ, ներքին բարեփոխումների հստակ ծրագրի բացակայությունը և արտաքին քաղաքական ու աշխարհաքաղաքական կուրսի փոփոխության նպատակների վերաբերյալ պարզաբանումների բացակայությունը հասարակական տրամադրությունների հետագա ծայրահեղացման ռիսկ են ստեղծում։ Այս մասին հայտարարել է Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս Գևորգ Պողոսյանը՝ ելույթ ունենալով «Հարավային Կովկասի տրանսպորտալոգիստիկ կապերի զարգացման հեռանկարները» միջազգային փորձագիտական համաժողովում։
Նրա խոսքով՝ հայ հասարակության մեջ տագնապայնության պատճառները կարելի է պայմանականորեն բաժանել արտաքին և ներքին պատճառների։
Արտաքին գործոնների շարքում Պողոսյանն առաջին հերթին առանձնացրել է Ադրբեջանի կողմից ռազմական գործողությունների հնարավոր վերսկսման սպառնալիքը։ Ընդ որում, ակադեմիկոսն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ հնարավոր պատերազմի թեման, նրա գնահատմամբ, անհամեմատ ավելի հաճախ է հնչում հայկական իշխանության, քան ադրբեջանական կողմի հայտարարություններում։
Որպես օրինակ նա բերել է հայտարարություններն այն մասին, թե Տիգրանաշենը հանձնելուց հրաժարվելը կամ նոր Սահմանադրություն չընդունելը «կարող է հանգեցնել պատերազմի»։
Որպես արտաքին մեկ այլ գործոն Պողոսյանը նշել է Իրանի շուրջ իրավիճակի հնարավոր հետագա սրումը։ Նրա խոսքով՝ քանի որ Հայաստանն անմիջականորեն սահմանակից է Իրանին, Թեհրանի դեմ ցանկացած ռազմական գործողություն անխուսափելիորեն մտահոգություն է առաջացնում հայ հասարակության շրջանում։
Միևնույն ժամանակ, ակադեմիկոսը գտնում է, որ լարվածության ոչ պակաս լուրջ պատճառները կապված են Հայաստանի ներքին գործընթացների հետ։
Պողոսյանը հայտարարել է, որ երկրում տեղի է ունենում հասարակական գիտակցության և աշխարհաքաղաքական վեկտորի լայնածավալ փոփոխություն, որը շոշափում է, մասնավորապես, ազգային ինքնության, Սփյուռքի և Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետ հարաբերությունների հարցերը։
Ընդ որում, նրա կարծիքով, խնդիրը ոչ թե բուն բարեփոխումների իրականացման փաստի մեջ է, այլ նրանում, որ հասարակությունը հստակ պատկերացում չունի դրանց բովանդակության, հաջորդականության և վերջնական նպատակի մասին։
«Ո՞րն է դրա նպատակը։ Որքա՞ն է դա տևելու։ Դեպի ո՞ւր են գնում։ Կա՞ արդյոք ճանապարհային քարտեզ, կա՞ն փուլեր, որոնք պետք է անցնել»,- նշել է ակադեմիկոսը։
Պողոսյանի խոսքով՝ իշխանությունները հասարակությանը բավարար չափով չեն բացատրում իրականացվող քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունների էությունը։ Արդյունքում, ինչպես կարծում է ակադեմիկոսը, քաղաքացիների մոտ կարող է տպավորություն ստեղծվել, որ որոշումներն ընդունվում են իրավիճակային՝ առանց հանրային միասնական ծրագրի, իսկ հնարավոր է՝ նաև արտաքին գործոնների ազդեցության տակ։
Նա նաև ընդգծել է, որ միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ հասարակության նախապատրաստման և հանրային բավարար աջակցության բացակայությամբ իրականացվող բարեփոխումները բախվում են լուրջ խնդիրների։
Հենց այդ պատճառով էլ բնակչության հետ լիարժեք երկխոսության բացակայությունը, ըստ Պողոսյանի, ուղղակիորեն անդրադառնում է իշխանության նկատմամբ վստահության մակարդակի վրա։
Ակադեմիկոսը պնդում է, որ գործող իշխանության նկատմամբ վստահության մակարդակն այժմ գտնվում է պատմականորեն ամենացածր ցուցանիշի վրա՝ մոտ 11–12%։
Միևնույն ժամանակ, Պողոսյանը զգուշացրել է մեկ այլ հնարավոր խնդրի մասին. եթե Սահմանադրությամբ և օրենսդրությամբ նախատեսված իշխանափոխության մեխանիզմները՝ ընտրությունները, խորհրդարանական ընթացակարգերը, իմպիչմենտը և այլ գործիքներ, հասարակության կողմից դադարում են ընկալվել որպես գործող միջոցներ, քաղաքացիների մի մասը կարող է սկսել քաղաքական ազդեցության այլընտրանքային ճանապարհներ փնտրել։
«Ծայրահեղական մեթոդները մեզանից ոչ ոքի դուր չեն գա»,- հայտարարել է Պողոսյանը։
