2026 թվականի առաջին 9 ամսվա ընթացքում Հայաստանի ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցները 14 հազար 882 արձանագրություն են կազմել այն հետիոտների նկատմամբ, որոնք փողոցն անցել են չթույլատրված վայրերով։ Ինչպես հայտնում է գերատեսչության մամուլի ծառայությունը, դա 7551-ով ավելի է, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում։

Չոր վիճակագրությունն ակնհայտորեն ցույց է տալիս արձանագրությունների թվի աճը, և դա առաջին հերթին կապված է հետիոտների վրաերթերի թվի աճի հետ։ Իրավապահները, որոնք միշտ բավական հանդուրժող էին վերաբերվում նման խախտումներին և փորձում էին սահմանափակվել զգուշացմամբ, անցել են ավելի կտրուկ միջոցների՝ անկարգապահ հետիոտների գրպանին հարվածելուն։

Եթե նախկինում «անօրինական» անցումն արժեր 3 հազար դրամ, ապա այժմ՝ բազմակի ավելի, ընդհուպ մինչև 10 հազար դրամ։ Եվ այստեղ հարց է ծագում՝ որտեղ է թույլատրված փողոցն անցնել, իսկ որտեղ՝ ոչ։ Ակնհայտ է, որ ինչպես պատահի՝ անցնել չի կարելի։ Ճանապարհային երթևեկության կանոններով սահմանված են կարգավորվող և չկարգավորվող հետիոտնային անցումների հասկացությունները։ Առաջին դեպքում անցումը կահավորված է լուսացույցով, կամ երթևեկությունը կարգավորում է կարգավորողը, երկրորդ դեպքում գծանշված է «զեբրը», և տեղադրված են համապատասխան ճանապարհային նշաններ, որոնք վարորդներին զգուշացնում են հետիոտնային անցմանը մոտենալու մասին։

Սակայն Երևանում շատերն են տեսել այսպիսի «անցումներ»։

Դրանք չունեն ոչ «զեբր», ոչ էլ նշաններ, բայց արտաքին տեսքով նման են անցման, ինչով էլ մոլորեցնում են քաղաքացիներին։ Ճանապարհային երթևեկության կանոնների տեսանկյունից դրանք հետիոտնային անցումներ չեն՝ դրանից բխող վարչական և, ցավոք, կյանքի ու առողջության համար վտանգավոր հետևանքներով։ Վարորդների համար նման անցումները տեսանելի չեն, իսկ անցորդների մտադրությունների մասին նրանք կարող են միայն կռահել։ Փորձիր հասկացիր՝ մարդը փողո՞ցն է անցնում, թե՞ պարզապես դուրս է եկել սիզամարգով զբոսնելու։

Հիշեցնենք, որ հետիոտնային անցումների կահավորման գործառույթը դրված է քաղաքապետարանի վրա։ Քաղաքապետարանում դիտավորությամբ, թե անփութության հետևանքով «մոռացել» են նման անցումների մասին. հարց, որն արժեր, որ պարզեին իրավապահները, սակայն թե՛ իրավական, թե՛ մարդկային տեսանկյունից նման վայրում հետիոտնի վրաերթը կամ ճանապարհատրանսպորտային պատահարը քաղաքապետարանի անմիջական մեղքն է։

Շատ կուզենայինք հուսալ, որ այս վտանգավոր բացթողումը հնարավորինս սեղմ ժամկետներում կվերացվի, և նման «ոչ անցումները» կա՛մ կկահավորվեն «զեբրով» ու նշաններով, կա՛մ էլ կվերացվեն։

Մարիամ Լևինա