նախընտրելի դարձնել2026 թվականին Հայաստանի արտահանման մեջ հանքարդյունաբերության մասնաբաժինը հասել է 29,1 տոկոսի, իսկ ոլորտի ընկերությունների հասույթի ծավալը առաջին յոթ ամիսներին կազմել է շուրջ 470 մլրդ դրամ՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճելով 62 տոկոսով։ Այս մասին հայտնել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի դոցենտ, տնտեսագիտության թեկնածու Սուրեն Պարսյանը՝ ներկայացնելով հանքարդյունաբերության զարգացման հեռանկարների վերաբերյալ ուսումնասիրությունը Mining Armenia Forum 2026-ում։
Նրա խոսքով՝ ցուցանիշների աճը պայմանավորված է ինչպես արդյունահանման ծավալների մեծացմամբ, այնպես էլ հումքի համաշխարհային գների բարձրացմամբ։ Պարսյանը նշել է, որ արտահանման մեջ հանքարդյունաբերության մասնաբաժինը գնահատելիս հաշվարկներից բացառվել է վերարտահանումը։ «2026 թվականին հանքարդյունաբերությանը բաժին է ընկնում մեր արտահանման 29,1 տոկոսը, այսինքն՝ մոտ մեկ երրորդը։ Այս տարի այդ մասնաբաժինը դեռ կաճի՝ հաշվի առնելով նաև մեր արտահանման մի շարք ուղղություններում առաջացած խնդիրները», - հայտնել է տնտեսագետը։
Պարսյանն ընդգծել է, որ հանքարդյունաբերությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Հայաստանի պետական բյուջեի համար։ Նրա տվյալներով՝ ընթացիկ տարում ոլորտը վճարել է շուրջ 90 մլրդ դրամ հարկ՝ 51,2 տոկոսով ավելի, քան մեկ տարի առաջ։ Տնտեսագետի կանխատեսմամբ՝ 2026 թվականին հանքարդյունաբերության շրջանառությունը կարող է հասնել ռեկորդային 800 մլրդ դրամի։ Ընդ որում, վերջնական ցուցանիշների վրա, մասնավորապես, կազդի նաև դոլարի փոխարժեքի դինամիկան։
Պարսյանը նաև հայտնել է, որ ոլորտում կա մոտ 14,5 հազար ուղիղ աշխատատեղ։ Անուղղակի աշխատատեղերի թիվը, նրա գնահատմամբ, չորսից հինգ անգամ գերազանցում է այս ցուցանիշը։ Առանձին տնտեսագետը ուշադրություն է հրավիրել հանքարդյունաբերության մեջ աշխատանքի արտադրողականության վրա։ Նրա խոսքով՝ այն դարձել է Հայաստանի տնտեսության ճյուղերի մեջ ամենաբարձրը՝ գերազանցելով նույնիսկ IT հատվածի ցուցանիշը, և կազմում է մոտ 50 մլն դրամ մեկ աշխատողի հաշվով։ Նա նշել է, որ դա վկայում է ոլորտի զգալի ներդրման մասին ավելացված արժեքի ստեղծման գործում։
Ներկայացված գնահատականների համաձայն՝ ընթացիկ տարում հանքարդյունաբերության մասնաբաժինն ընդհանուր հարկային մուտքերում կկազմի մոտ 5,5 տոկոս։ Պարսյանը ենթադրել է, որ փաստացի մուտքերի մասով այս ցուցանիշը կարող է գերազանցել 6 տոկոսը։
Նրա խոսքով՝ հանքարդյունաբերության ազդեցությունը տարածվում է իրեն անմիջականորեն առնչվող ձեռնարկությունների սահմաններից շատ հեռու։ Ոլորտը էական ազդեցություն է ունենում շինարարության, էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության, տրանսպորտի և տնտեսության այլ ուղղությունների, ինչպես նաև բնակչության եկամուտների և կենսամակարդակի վրա։
Ուսումնասիրության ընթացքում բացահայտվել է ևս մեկ օրինաչափություն․ այն մարզերում, որտեղ զարգացած է հանքարդյունաբերությունը, աղքատության մակարդակը երկու-երեք անգամ ցածր է, քան երկրի մյուս մարզերում։ Տնտեսագետի կարծիքով՝ սա վկայում է ոլորտի սոցիալական նշանակության մասին ինչպես տեղական, այնպես էլ համապետական մակարդակով։
