ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն առայժմ չի աջակցել Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուին խորհրդարանական ընտրություններից առաջ, որոնք կկայանան հոկտեմբերի 27-ին։ Իսրայելի կառավարության ղեկավարի նախընտրական պաստառներին ամերիկացի առաջնորդի բացակայությունը կարող է վկայել քաղաքական գործիչների հարաբերությունների սառեցման մասին, գրում է CNN-ը։

Վերջին շաբաթներին ընտրություններից առաջ իսրայելական ավտոմայրուղիներին կրկին հայտնվել են Նեթանյահուի պատկերով գովազդային վահանակներ, սակայն այս անգամ՝ առանց Թրամփի։ Ավելի վաղ վարչապետը բազմիցս օգտագործել էր ամերիկացի նախագահի հետ մտերմությունը որպես առավելություն նախընտրական քարոզարշավում։ Միևնույն ժամանակ Թրամփը դեռևս հայտնվում է «Լիկուդ» կուսակցության որոշ տեսահոլովակներում։

Հոկտեմբերի սկզբին Թրամփը Time ամսագրին հայտարարել էր, որ այլևս չի միջամտում իսրայելական քաղաքականությանը։ Հինգշաբթի, պատասխանելով Newsmax հեռուստաալիքի հարցերին, նա ընդունել է, որ Նեթանյահուն կցանկանար իր մասնակցությունը ընտրություններին, և նշել է, որ իրենց միջև լավ հարաբերություններ են ձևավորվել։ Սակայն նա ուղիղ կերպով չի աջակցել վարչապետի վերընտրմանը։

Հարցին, թե արդյոք վստահո՞ւմ է Նեթանյահուին, Թրամփը պատասխանել է. «Քաղաքական աշխարհում ես ոչ մեկին չեմ վստահում»։

Ավելի վաղ ամերիկացի նախագահը ակտիվորեն մասնակցում էր Նեթանյահուի նախընտրական արշավներին։ 2013 թվականին նա իսրայելցիներին կոչ էր անում քվեարկել այդ քաղաքական գործչի օգտին, իսկ 2017 թվականին Սպիտակ տուն վերադառնալուց հետո ընդունել էր որոշումներ, որոնք ամրապնդում էին իսրայելցի վարչապետի դիրքերը։ Դրանց թվում էին 2019 թվականին Գոլանի բարձունքների նկատմամբ Իսրայելի ինքնիշխանության ճանաչումը և 2020 թվականին ներկայացված իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության կարգավորման ծրագիրը։

Սակայն վերջին շրջանում հարաբերությունները բարդացել են։ CNN-ի աղբյուրների տվյալներով, Թրամփը քննադատել է Նեթանյահուին Լիբանանում և Գազայի հատվածում օբյեկտների վրա հասցված հարվածների համար, որոնք, ամերիկացի նախագահի կարծիքով, խաթարում էին իր խաղաղարար նախաձեռնությունները։ Սպիտակ տանը նաև կասկածում էին, որ իսրայելցի վարչապետը ձգտում էր երկարաձգել Իրանի հետ պատերազմը՝ սեփական քաղաքական դիրքերն ամրապնդելու համար։

Լրացուցիչ գործոն է դարձել Իսրայելում Թրամփի ժողովրդականության նվազումը։ Հուլիսին անցկացված Հրեական ժողովրդի քաղաքականության ինստիտուտի հարցման համաձայն, իսրայելցիների միայն 7%-ն էր մեծապես վստահում, որ ամերիկացի նախագահը երկու երկրների հարաբերություններում ճիշտ որոշումներ կընդունի, իսկ 45%-ը հայտարարել էր, որ ընդհանրապես չի վստահում նրան։

Միևնույն ժամանակ Թրամփի՝ Նեթանյահուից հեռավորություն պահելը կարող է վերջնական չլինել։ CNN-ի աղբյուրների համաձայն, առաջնորդները վերջերս քննարկել են Իրանի դեմ նոր հարվածների հնարավորությունը։ Անվտանգության ոլորտի իսրայելական աղբյուրները հեռուստաալիքին հայտնել են, որ դրանց նախապատրաստումը ընթանում է, սակայն որոշումը կախված է Վաշինգտոնից։ Ժամկետները մնում են անորոշ, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում առաջիկա միջանկյալ ընտրությունների պատճառով։

Նեթանյահուն մերժել է ենթադրությունները, թե քվեարկությունից առաջ ձգտում է էսկալացիայի։ Նրա համոզմամբ, նոր հակամարտությունը ձեռնտու չէ Իսրայելին, քանի որ իրանական հրթիռային հարվածների դեպքում քաղաքական հակառակորդները պատասխանատվությունը կդնեն իր վրա։