նախընտրելի դարձնել
Միջազգային քրեական դատարանը (ՄՔԴ) և նրա աշխատակիցները 2026 թվականին ստացել են Եվրոպական միության Սախարովի՝ մտքի ազատության մրցանակը։ Այդ մասին հոկտեմբերի 22-ին հայտարարել է Եվրախորհրդարանի նախագահ Ռոբերտա Մեցոլան։
Մրցանակը դարձել է դատարանին աջակցելու նշան՝ ԱՄՆ-ի նոր պատժամիջոցների ֆոնին, որոնք Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը սահմանել էր դրանից մոտ երկու շաբաթ առաջ։
«Եվրամիությունը հիմնված է բազմակողմ համագործակցության և միջազգային ինստիտուտների նկատմամբ հարգանքի վրա։ Այդ մրցանակով Եվրախորհրդարանը նշում է միջազգային իրավունքի և արդարադատության պաշտպանության գործում դատարանի կարևոր աշխատանքը»,- հայտարարել է Մեցոլան։
ՄՔԴ-ի նախագահ Տոմոկո Ականեն ողջունել է Եվրախորհրդարանի որոշումը՝ նշելով, որ այն ընդունվել է դատարանի և նրա աշխատակիցների համար աննախադեպ դժվարությունների շրջանում։ Նրա գնահատմամբ՝ մրցանակը ընդգծում է անկախ դատական ինստիտուտների և դրանց աշխատանքի համար անհրաժեշտ միջազգային համագործակցության կարևորությունը։
Հոկտեմբերի սկզբին Թրամփի վարչակազմը հայտարարեց ՄՔԴ-ի դեմ նոր պատժամիջոցների մասին։ Վաշինգտոնը դեմ է դատարանի գործունեությանը, այդ թվում՝ 2024 թվականի նոյեմբերին Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և երկրի նախկին պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտի ձերբակալության հրամանագրերի պատճառով, որոնք տրվել էին Գազայի հատվածում ենթադրվող հանցագործությունների գործով։
Պատժամիջոցներն ուղղված են դատարանի՝ ամերիկյան ֆինանսական ծառայություններից և տեխնոլոգիաներից օգտվելու հնարավորությունը սահմանափակելուն։
Եվրախորհրդարանը նախկինում Եվրահանձնաժողովին կոչ էր արել միջոցներ ձեռնարկել՝ դատարանին և նրա աշխատակիցներին ամերիկյան պատժամիջոցների հետևանքներից պաշտպանելու համար։ Միևնույն ժամանակ, մրցանակի շնորհումն ինքնին չի վերացնում պատժամիջոցային սահմանափակումները և ԵՄ-ի կողմից պաշտպանության լրացուցիչ իրավական մեխանիզմների ավտոմատ գործարկում չի նշանակում։
Սախարովի մրցանակի մրցույթի եզրափակչում էին նաև տանզանիացի ընդդիմադիր առաջնորդ Թունդու Լիսսուն և իրանցի քույրեր Թարանե և Ռոմինա Ռահիմին, որոնք ենթարկվել էին Իրանի իշխանությունների հետապնդմանը։ Մրցանակաբաշխության արարողությունը տեղի կունենա դեկտեմբերի 16-ին Ստրասբուրգում։ Խորհրդային գիտնական Անդրեյ Սախարովի անվան մրցանակը Եվրախորհրդարանը շնորհում է 1988 թվականից՝ մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության գործում ներդրման համար։
