նախընտրելի դարձնել
Մենք առաջարկում ենք խստացնել ընտանեկան և կենցաղային բռնության համար նախատեսված պատիժները։ Այս մասին հոկտեմբերի 28-ին Ազգային ժողովի նիստում՝ «Ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու, ինչպես նաև հարակից օրենքներում փոփոխություններ կատարելու մասին օրենսդրական փաթեթի քննարկման ժամանակ հայտարարել է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավոր Զարուհի Բաթոյանը։
Օրենսդրական նախաձեռնության հեղինակներն են իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորներ Սոնա Ղազարյանն ու Ծովինար Վարդանյանը։
Բաթոյանի խոսքով՝ մասնավորապես անհրաժեշտ է որպես պաշտպանության միջոց վերացնել նախազգուշացումը և ընդլայնել բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության երաշխիքները։
«Օրենքի նախագծերի այս փաթեթի ընդունման նպատակն ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության արդյունավետության բարձրացումն է, ինչպես նաև նման տուժողների շահերին առավել միտված քննության ապահովումը»,- նշել է Բաթոյանը։
Օրենսդրական նախաձեռնության շրջանակում առաջարկվում է վերացնել նախազգուշացումը՝ որպես ընտանեկան բռնության հակազդման միջոց, քանի որ այն չի նախատեսում պաշտպանության գործուն մեխանիզմներ կամ սահմանափակումների կիրառում, այլ սահմանափակվում է միայն ոստիկանության ծառայողի կողմից բռնություն գործադրած անձին նախազգուշացում հայտարարելով։
Փոփոխությունների փաթեթով նախատեսվում է նաև ընդլայնել այն անձանց շրջանակը, որոնց համար վերականգնողական ծրագրերին մասնակցությունը կդառնա պարտադիր։
«Մենք որոշել ենք բռնություն գործադրած անձանց համար վերականգնողական ծրագրեր անցնելը դարձնել պարտադիր։ Ընդ որում՝ ոչ միայն դատարանի կողմից պաշտպանական միջոց կիրառելու մասին որոշում կայացվելու դեպքում, այլև ոստիկանության ծառայողի կողմից անհետաձգելի միջամտության որոշում ընդունվելիս»,- տեղեկացրել է պատգամավորը։
Անհետաձգելի միջամտության որոշում կայացնելու հնարավորություն առաջարկվում է նախատեսել նաև այն դեպքերում, երբ վերջին մեկ տարվա ընթացքում անձի նկատմամբ բռնություն է կիրառվել մեկից ավելի անգամ։
Բռնության դեպքի մասին հաղորդման հիման վրա իր լիազորություններն իրականացնելիս ոստիկանության ծառայողը պարտավոր կլինի տեսանկարահանում կամ լուսանկարահանում իրականացնելու նպատակով կիրառել շարժական տեխնիկական միջոցներ։
Բացի այդ, առաջարկվում է ֆիզիկական բռնության սահմանումը լրացնել մարդուն իր առօրյա կենսագործունեության ապահովման համար անհրաժեշտ օժանդակ միջոցներից կամ հարմարանքներից զրկելու դեպքերով։
Առաջարկվող փոփոխությունները նախատեսում են ավելի խիստ պատիժներ սահմանել ընտանիքում և կենցաղային հարաբերություններում անձի դեմ կատարվող հանցագործությունների համար։ Կընդլայնվեն նաև ընտանիքի անդամի կողմից մարդու նկատմամբ ֆիզիկական և հոգեբանական ներգործության հետ կապված հանցակազմերը։
«Մենք առաջարկում ենք բացառել գործուն զղջման հիմքով ընտանեկան և կենցաղային բռնության համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հնարավորությունը»,- հայտարարել է խորհրդարանականը։
Միևնույն ժամանակ, պաշտպանության տակ գտնվող անձին մոտենալու կամ նրա հետ հաղորդակցվելու սահմանափակումների պահպանումը կվերահսկվի տարբեր էլեկտրոնային միջոցների օգնությամբ։
Առաջարկվում է նաև բացառել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի կիրառման հնարավորությունը, եթե նա բնակվում է տուժողի հետ համատեղ, և վարույթի ընթացքում հնարավոր չէ ապահովել նրանցից մեկի մշտական բնակությունն այլ վայրում։
Առանձին փոփոխություններ են նախատեսված նաև տուժողների հարցաքննության կարգում։
«Մենք նաև սահմանել ենք, որ ընտանեկան և կենցաղային բռնության հատկանիշներ պարունակող հանցագործության վերաբերյալ վարույթի շրջանակում տուժողը կարող է հարցաքննվել ընդամենը մեկ անգամ։ Տուժողը կարող է հրաժարվել լրացուցիչ հարցաքննությունից՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա անհրաժեշտ է վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի դարձած հանգամանքները պարզելու համար»,- նշել է Բաթոյանը։
Այնուամենայնիվ, խորհրդարանական ընդդիմության մոտ մի քանի հարց է առաջացել։ Նրանք, մասնավորապես, ուշադրություն են հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ այս օրենսդրական փաթեթը, ըստ էության, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի տիկնոջ՝ Աննա Հակոբյանի անձնական նախաձեռնությունն է։
Մասնավորապես, «Ուժեղ Հայաստան» ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավոր Էդգար Ղազարյանը Բաթոյանից հետաքրքրվել է, թե ինչու նա նման օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես չի եկել ավելի վաղ, օրինակ՝ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար եղած ժամանակ։
«Ինչո՞ւ էիք այն ժամանակ այդքան հանդուրժողաբար վերաբերվում այս երևույթին, իսկ հիմա հանկարծ դարձաք դրա անհանդուրժող հակառակորդը... Քանի որ բռնությունը միայն ֆիզիկական չի լինում, հնարավո՞ր է արդյոք, որ դուք ինքներդ եք բռնության զոհ դարձել, որ որոշել եք այստեղ ներկայացնել այս օրինագիծը։ Ինչ-որ մեկը ստիպե՞լ է ձեզ այն դնել շրջանառության մեջ... Քանի՞ ստորագրություն է հավաքվել սուպերմարկետներում այս նախաձեռնության շրջանակում»,- հարցրել է Ղազարյանը։
Ի պատասխան՝ Բաթոյանն ասել է.
«Նույնիսկ խորհրդարանական մշտական հանձնաժողովի նիստում դուք փորձում էիք ինձ որպես զոհ ներկայացնել։ Բայց եթե, ենթադրենք, ես իսկապես բռնության զոհ եմ, ի՞նչ կա դրա մեջ։ Ուզում եք ինձ ամոթանք տա՞լ։ Դա խիստ դատապարտելի վարքագիծ է։ Այդուհանդերձ, ոչ ոք ինձ չի ստիպել ներկայացնել այս օրինագիծը»։
