նախընտրելի դարձնել
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը (ԻԻՀ) այսօր ինձ տեղեկացրեց Միջուկային զենքի չտարածման պայմանագրի (NPT) երաշխիքների համաձայնագրի ներքո Իրանում ստուգման գործողություններ իրականացնելու հանձնարարված Գործակալության մի քանի փորձառու տեսուչների հավատարմագրումը չեղարկելու` իր որոշման մասին: Սա հաջորդում է Իրանում Գործակալության մեկ այլ փորձառու տեսուչի՝ նախկինում հետ կանչելուն: Այս մասին ասված է Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ՄԱԳԱՏԷ) ղեկավար Ռաֆայել Գրոսսիի հայտարարության մեջ։
«Այս տեսուչները Գործակալության ամենափորձառու փորձագետներից են՝ հարստացման տեխնոլոգիայի եզակի գիտելիքներով: Նրանք կարևոր ստուգման աշխատանքներ են իրականացրել Իրանի հարստացման օբյեկտներում, որոնք գտնվում են Գործակալության երաշխիքների ներքո:
Այսօրվա որոշմամբ Իրանը փաստացի հեռացրել է Իրանում նշանակված Գործակալության ամենափորձառու տեսուչների հիմնական խմբի մոտ մեկ երրորդը», - ասվում է Գրոսսիի հայտարարության մեջ:
Նրա խոսքով` այս միջոցը, թեև պաշտոնապես թույլատրված է Միջուկային զենքի չտարածման պայմանագրի երաշխիքների համաձայնագրով, կիրառվել է Իրանի կողմից այնպես, որն ուղղակիորեն և լրջորեն ազդում է ՄԱԳԱՏԷ-ի՝ Իրանում իր ստուգումներն արդյունավետ իրականացնելու կարողության վրա:
«Ես խստորեն դատապարտում եմ այս անհամաչափ և աննախադեպ միակողմանի միջոցառումը, որն ազդում է Իրանում Գործակալության ստուգողական գործունեության բնականոն պլանավորման և իրականացման վրա և բացահայտորեն հակասում է Գործակալության և Իրանի միջև գոյություն ունեցող համագործակցությանը:
Իրանի այս խորն ափսոսանք պատճառող որոշումը ևս մեկ քայլ է սխալ ուղղությամբ և անհարկի հարված է ԱԷՄԳ-ի և Իրանի միջև առանց այն էլ լարված հարաբերություններին՝ կապված NPT երաշխիքների համաձայնագրի իրականացման հետ:
Առանց արդյունավետ համագործակցության, վստահությունը կմնա անխուսափելի, և Գործակալությունը չի կարողանա արդյունավետորեն իրականացնել իր ստուգման մանդատն Իրանում և վստահելի երաշխիքներ տալ, որ միջուկային նյութերն ու գործունեությունն Իրանում խաղաղ նպատակներով են:
Մեր փորձը ցույց է տալիս, որ Գործակալության տեսուչների հեռացումն ազդում է մեր հիմնական տեսչական մանդատի վրա և համագործակցային մոտեցում չէ:
Ես կոչ եմ անում Իրանի կառավարությանը վերանայել իր որոշումը և վերադառնալ գործակալության հետ համագործակցության ճանապարհին։ «Ես նաև խրախուսում եմ Իրանի բարձրագույն իշխանություններին կապվել ինձ հետ առաջին իսկ հնարավորության դեպքում՝ ուղղելու ընթացքը և Գործակալության հետ աշխատելու համար՝ լիովին պարզաբանելու երաշխիքների չլուծված խնդիրները», - ասել է ՄԱԳԱՏԷ-ի ղեկավարը:
