նախընտրելի դարձնել
Ամենայն հավանականությամբ, հայ-ադրբեջանական կարգավորման շուրջ եվրոպական բանակցություններից հետո, ամերիկյանը նույնպես որոշ խնդիրների առաջ կկանգնի։ Նոյեմբերի 20-ին Վաշինգտոնում նախատեսված էր Ադրբեջանի և Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարներ Ջեյհուն Բայրամովի և Արարատ Միրզոյանի հանդիպումը։ Սակայն սպասվող բանակցություններից 4 օր առաջ Բաքվից տեղեկություն է ստացվել, որ ադրբեջանական կողմը հրաժարվում է դրանց մասնակցել։ Այս մասին սոցցանցերում գրել է ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։
«Որոշակի միտում է ձևավորվում։ Հոկտեմբերի 25-ին Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի բրյուսելյան հանդիպումը չի կայանա։ Երեք շաբաթ առաջ հայ-ադրբեջանական բանակցություններ չեն կայացել Գրանադայում՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի շրջանակներում։
Մինչդեռ, այս բոլոր մերժումներն ունեն ընդհանուր շարժառիթ։ Հոկտեմբերին նախագահ Իլհամ Ալիևը դժգոհեց Ֆրանսիայի հայամետ համակրանքներից։ Նոյեմբերին Բաքվի ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ ԱՄՆ-ի մոտեցումները միակողմանի են, ինչը կասկածի տակ է դնում Միացյալ Նահանգների միջնորդական դերը։ Բանն այն է, որ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի օգնական Ջեյմս Օ'Բրայենը Կոնգրեսում վերջերս կայացած լսումների ժամանակ հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը դադարեցրել է ռազմական օգնությունը Ադրբեջանին և նաև չեղարկել է մի շարք կարևոր այցեր: Պետքարտուղարության ներկայացուցիչը ամերիկյան իշխանությունների այս քայլերը բացատրել է նրանով, որ Երևանի և Բաքվի միջև բանակցություններում առաջընթաց չկա։ Դասականին վերաձևակերպելով՝ դիվանագիտական ճակատում փոփոխություն չկա։
Օ’Բրայենը նաև ընդգծել է, որ իր երկրի կառավարությունը զգուշացրել է Բաքվին, որ Հայաստանի դեմ կոշտ գործողություններն անընդունելի են։ Վաշինգտոնը (ինչպես Փարիզը) այժմ ակտիվորեն ներկայացնում է այս գաղափարը հայկական կողմին։ Այսինքն՝ Լեռնային Ղարաբաղը մի բան է, այստեղ խոսքը Ադրբեջանի խախտված տարածքային ամբողջականության մասին է, բայց «միջուկ Հայաստանը» կարմիր գիծ է։ Պետք է ասել, որ Հայաստանի իշխանությունները դրական են ընկալում այս հռետորաբանությունը։ Եվ նույնիսկ դա հակադրում են Մոսկվայից հստակ առաջարկների ենթադրյալ բացակայությանը։ Թեև Հայաստանի անվտանգությունն այսօր երաշխավոր ում է միայն Ռուսաստանի Դաշնությունը։ Նման երաշխիքների որակը կարելի է քննարկել, բայց Արևմուտքից, բացի հայտարարություններից, իրական այլ մեխանիզմներ չկան։
Նախկինում կովկասյան երկու պետությունների արտգործնախարարները հանդիպել են ԱՄՆ մայրաքաղաքում 2023 թվականի հունիսի վերջին։ Բայց այդ հանդիպումը տեղի է ունեցել մեկուկես օրյա (նույն երրորդ) «ղարաբաղյան պատերազմից» առաջ։ Եվ արտացոլել է հին իրողությունները, որոնք արմատապես փոխվել են երկու ամիս առաջ։ Այսօր Բաքուն իրեն հաղթող է զգում։ Եվ չի ցանկանում իրեն սահմանափակել արտաքին խաղացողների նկատողություններով։ Չարժե ասել, որ Ադրբեջանը դեմ է արևմտյան միջնորդությանը, որպես այդպիսին։ Եթե Մոսկվան ասի ինչ-որ բան, որը Բաքվում կարող է ընկալվել որպես հայկական կողմի քաջալերանք, արձագանքը կլինի նույնը, ինչ լսվեց Պետդեպարտամենտի բարձրաստիճան պաշտոնյայի վերաբերյալ: Ադրբեջանը շահագրգռված է, որ բոլոր միջնորդները որպես հիմք ընդունեն կարգավորման իր տարբերակը։ Փաստորեն, այս գիծն է առաջ տարվում Բաքվի կողմից։ Բոլոր ազիմուտներով»,- գրել է փորձագետը։
