նախընտրելի դարձնել
Վաշինգտոնում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում որոշվել է մեկ տարվա ընթացքում Ուկրաինային 40 մլրդ եվրոյի չափով ռազմական օգնություն տրամադրել։ Այս մասին ասվում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ երկրների պետությունների ու կառավարությունների ղեկավարների հայտարարության մեջ։
Նշվում է, որ այս գումարը հաշվի է առնելու 2024 թվականի հունվարի 1-ից հատկացված միջոցները։ Գերմանիան արդեն պարտավորվել է այս տարի Կիևին տրամադրել 8 միլիարդ եվրոյի ռազմական օգնություն:
Վիսբադենից Ուկրաինային տրամադրվող օգնության համակարգումը
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Սթոլթենբերգի խոսքով՝ գագաթնաժողովը նաև համաձայնեցրել է Ուկրաինային օգնության տրամադրումը երաշխավորելու ծրագիր, նույնիսկ եթե Դոնալդ Թրամփը հաղթի այս տարվա նոյեմբերին ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում։
Այս պլանի շրջանակներում ՆԱՏՕ-ի զենքի մատակարարումն Ուկրաինային, ինչպես նաև ուկրաինացի զինվորների ուսուցումը Եվրոպայում, այսուհետ կհամակարգվի դաշինքի շտաբ-բնակարանի միջոցով՝ Գերմանիայի Վիսբադեն քաղաքում, որին կմասնակցեն 700 աշխատակիցներ, այդ թվում՝ 40 գերմանացիներ։
«Նպատակը Ուկրաինային անվտանգության ապահովման աջակցությունը մշտական դարձնելն է և այդպիսով կատարելագործված, կանխատեսելի և համահունչ աջակցություն ցուցաբերելը», - ասվում է ՆԱՏՕ-ի հայտարարության մեջ: Նշվում է, որ NSATU (Nato Security Assistance and Training for Ukraine) կոչվող նոր շտաբի խնդիրը կլինի նաև օգնել Ուկրաինային Հյուսիսատլանտյան դաշինքի հետ հետագա մերձեցման հարցում:
«Միջազգային իրավունքի տեսակետից ԱԱԳԾ-ն ՆԱՏՕ-ին չի դարձնի հակամարտության մասնակից (Ռուսաստանի պատերազմն Ուկրաինայի դեմ)»,- ասվում է դաշնակիցների հայտարարության մեջ։ Մինչդեռ Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը հրաժարվել է հունգարական ուժերի մասնակցությունից շտաբում՝ Ռուսաստանի հետ առճակատման մտավախության պատճառով։
Մինչ այժմ ԱՄՆ-ն էր պատասխանատու Ուկրաինային օգնության համակարգման համար։ Դրա համար ԱՄՆ Զինված ուժերի հրամանատարության շտաբում 2022 թվականի վերջին ստեղծվել է 300 զինվորականներից բաղկացած ստորաբաժանում, որը կոչվում է Անվտանգության աջակցության խումբ-Ուկրաինա (SAG-U):
F-16 կործանիչներ և Patriot հակաօդային պաշտպանության համակարգեր Ուկրաինայի համար
Ինչպես հայտարարել են Դանիան և Նիդեռլանդները, Ուկրաինան այս ամառ կստանա «օգտագործման համար պատրաստ F-16 կործանիչներ»։ Կիևին մարտական ինքնաթիռներ տրամադրելու կոալիցիան ձևավորվել է մեկ տարի առաջ, սակայն դրանց մատակարարումները դեռ հետաձգվում են։
ԱՄՆ-ն իր հերթին հաստատել է Ուկրաինային Patriot հակաօդային պաշտպանության ևս մեկ համակարգ տրամադրելու պատրաստակամությունը։ Այսպիսով, Կիևը ՆԱՏՕ-ից կստանա նման հինգ համակարգ՝ երկուսով ավելի քիչ, քան խնդրել էր երկրի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին։
Նշվում է, որ այս տարի ՆԱՏՕ-ի 32 երկրներից 23-ը պաշտպանությանը կհատկացնեն իրենց ՀՆԱ-ի առնվազն երկու տոկոսը։ Գերմանիան, ինչպես Վաշինգտոնում ասել է կանցլեր Օլաֆ Շհոլցը, մատնանշելով Գերմանիայի իշխող կուսակցությունների կողմից դաշնային բյուջեի շուրջ ձեռք բերված համաձայնությունը, «կայունորեն» կկատարի դաշինքի համապատասխան պահանջը։ Այս տարի գնահատվում է, որ Գերմանիայի ռազմական ծախսերը կկազմեն ՀՆԱ-ի 2,1%-ը։
ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու համար Ուկրաինային հրավերի բացակայություն
Այնուամենայնիվ, Վաշինգտոնում Հյուսիսատլանտյան դաշինքի գագաթնաժողովում ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հրավեր չի եղել։ «Հիմնական պատճառը Ռուսաստանի հետ առճակատման ԱՄՆ-ի և Գերմանիայի մտավախությունն է»,- գրում է AFP-ն։ Մինչդեռ, ինչպես հետևում է դաշնակիցների հայտարարությունից, նրանք կարծում են, որ Ուկրաինան «անշրջելի ճանապարհի վրա է դեպի ամբողջական եվրաատլանտյան ինտեգրում, ներառյալ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելը»։
ՆԱՏՕ-ի քաղաքականությունը Չինաստանի նկատմամբ
Հաղորդվում է, որ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամները համաձայնել են խստացնել իրենց հռետորաբանությունը Չինաստանի նկատմամբ: Համատեղ հայտարարության մեջ Չինաստանի դաշնակիցներին կոչ է արվում, մասնավորապես, «առանցքային դեր խաղալ որպես Ռուսաստանի մեղսակից» Ուկրաինայի դեմ պատերազմում։
Վերջերս արեւմտյան երկրները բազմիցս առաջարկել են Չինաստանին Ռուսաստանին երկակի նշանակության ապրանքներ մատակարարել, ինչի շնորհիվ Մոսկվային հաջողվում է պահպանել բանակի մարտունակությունը։
Գերմանիայում հեռահար հրթիռների տեղակայում
Ինչպես հետևում է ՆԱՏՕ-ի երկրների հայտարարությունից, Գերմանիայում 2026 թվականից ժամանակավորապես կտեղակայվեն Tomahawk թեւավոր հրթիռներ և հեռահար այլ զինատեսակներ։ Փաստաթղթում նշված են նաև SM-6 զենիթահրթիռների և հիպերձայնային զինատեսակների նոր տեսակները, «որոնք զգալիորեն ավելի մեծ հեռահարություն ունեն, քան Եվրոպայում գործող ցամաքային համակարգերը»։
Գերմանիայում Սառը պատերազմից հետո առաջին անգամ կրկին կտեղակայվեն սպառազինության համակարգեր, որոնք կարող են հասնել Ռուսաստանի տարածք, ընդգծում է dpa գործակալությունը։ Թե կոնկրետ որտեղ դրանք կտեղակայվեն, չի նշվում։
