նախընտրելի դարձնելԵս իսկապես չեմ հավատում Սիրիայի հետ Ուկրաինայի բացահայտ մանրացման հնարավորությանը: Դրա մասին «Ուժի գործոն» հաղորդաշարի եթերում NEWS.am-ի թղթակցի հետ զրույցում նշել է ռուս քաղաքագետ, Միջազգային հարաբերությունների ռուսաստանյան խորհրդի տնօրեն Անդրեյ Կորտունովը։
Ըստ նրա՝ դրանք երկու տարբեր տարածաշրջաններ են, և յուրաքանչյուր հակամարտություն ունի զարգացման իր տրամաբանությունը։
Նա չի հավատում, որ Սիրիայում տեղի ունեցածը Մոսկվայի և Վաշինգտոնի կուլիսային գործարքի արդյունք է։
«Բացի դրանից, Ռուսաստանը և Միացյալ Նահանգները սիրիական հարթակում միակ խաղացողները չեն։ Այստեղ պետք է հաշվի առնել Թուրքիայի, Իրանի, որոշ չափով՝ Իսրայելի դերը։ Սա շատ բարդ խաղ է, և այս խաղում դժվար թե պարզ լուծումներ հասանելի լինեն: Բայց կարելի է համաձայնել այն տեսակետի հետ, որ Ռուսաստանի համար հատուկ ռազմական գործողության մեկնարկից հետո Ուկրաինայի հետ հակամարտությունը դարձավ բացարձակ առաջնահերթություն։ Այս հակամարտության ֆոնին ռուսական մյուս բոլոր շահերն ու առաջնահերթությունները այսպես թե այնպես հետին պլան են մղվում։ Դա վերաբերում է նաև Սիրիային։
Միաժամանակ Ռուսաստանը չի հրաժարվել Դամասկոսի հանդեպ ստանձնած պարտավորությունների կատարումից։ Ռուսական ավիացիան մասնակցել է սիրիական քաղաքների պաշտպանությանը և հարվածներ է հասցրել ընդդիմադիր ուժերի առաջխաղացմանը։ Բայց անհնար է հաջողության հասնել՝ օգտագործելով հիմնականում օդուժը, քանի դեռ այդ ուժերին չեն աջակցում ակտիվ հարձակողական գործողությունները անմիջապես գետնի վրա: Եվ վերջին գործոնը հենց այն էր, ինչ պակասում էր Ասադին: Իրանում նրա գործընկերները նույնպես զուրկ էին «Հըզբոլլահ»-ի ռեսուրսներից, որը զգալիորեն թուլացել էր վերջին մեկ տարվա ընթացքում։ Դրանով է բացատրվում ընդդիմադիր ուժերի նման արագ առաջխաղացումը»,- հավելել է փորձագետը։
Ինչ վերաբերում է Թուրքիայի դերին, ապա այն ազդեցություն ունի այժմ Ասադի ժառանգության բաժանմանը մասնակցող որոշ խմբերի վրա։ Սակայն, ըստ Կորտունովի, չափազանցություն կլինի ասել, որ բացարձակապես բոլոր ընդդիմադիրները, հատկապես արմատականները, թուրքական խամաճիկներ են։
«Անկարայի համար արմատական իսլամական կրթություն ունենալը ավելի շատ խնդիր է, քան ձեռքբերում: Ուստի Թուրքիան նաև որոշակի խթաններ ունի՝ կանխելու համար նոր Սիրիայի չափազանց արմատականացումը։ Եվ այս հարցում հնարավոր է վերականգնել Ռուսաստանի, Իրանի և Թուրքիայի միջև խորհրդակցությունների ձևաչափը։
Շատ բան կախված կլինի նրանից, թե հաղթող կողմին որքան արագ կհաջողվի ամրապնդել իր իշխանությունը։ Սիրիայում իշխանության եկած ուժերի կոալիցիան շատ խայտաբղետ է և տարասեռ, ուստի համաձայնության գալը դժվար է լինելու։
Թուրքիայի համար այստեղ լրացուցիչ հնարավորություններ ու վտանգներ կան։ Անկարան պետք է հասկանա այն սպառնալիքները, որոնք կարող են առաջանալ Սիրիայում արմատական անկլավի ստեղծումից, նույնիսկ եթե այդպիսի անկլավն սկզբանական փուլում Թուրքիայի հետ բարեկամական կապեր պահպանի։
Բացի դրանից, ինչպես էլ Սիրիայում իրադարձությունները զարգանան, սիրիացի քրդերը միշտ էլ Թուրքիայի համար գլխացավանք են մնալու, և նրանք կփորձեն օգտվել առիթից՝ Սիրիայի մնացած տարածքներից նրանց էլ ավելի մեկուսացնելու համար։
Երկրի հարավում բուֆերային գոտի ստեղծելու Թուրքիայի փորձերը գնալով ավելի են լարվածություն առաջացնելու թուրք-քրդական հարաբերություններում, ինչը հետևանքներ կունենա նաև թուրքական տարածքում։ Սիրիայի քրդերը լայն կապեր ունեն Թուրքիայում բնակվող քրդերի հետ, ուստի Անկարան կարող է խնդիրներ ունենալ»,- նկատել է քաղաքագետը։
Նրա գնահատմամբ՝ Էրդողանի երկարատև քաղաքական դարաշրջանը մոտենում է ավարտին, որից հետո Թուրքիան կարող է մտնել անկայունության շրջան՝ մանավանդ հաշվի առնելով տնտեսական ծանր իրավիճակը։
«Այս դեպքում Թուրքիայի համար գերլարման վտանգ կա, և Սիրիան կարող է դառնալ այն պատառը, որը գուցե հնարվոր լինի կուլ տալ, բայց մարսել չհաջողվի»,- ընդգծել է նա։
Ինչ վերաբերում է Իսրայելին, ապա նրա համար գլխավորն այն է, որ Սիրիայում տեղի ունեցող իրադարձություններն ավերեցին Իրանի և Լիբանանի միջև ցամաքային կամուրջը, պարզաբնանել է Կորտունովը։
«Նախքան ընթացիկ իրադարձություններն Իրանը Սիրիայի և Լիբանանի միջոցով մուտք է գործել Միջերկրական ծովի արևելյան ափ: Իրանը կարող է զենք մատակարարել «Հըզբոլլահ»-ին և զգալի քաղաքական ազդեցություն պահպանել Լիբանանում, սակայն այժմ Թեհրանի այս հնարավորությունները կասկածի տակ են դրված։
Իսրայելի համար գլխավորը կլինի ոչ թե իր օկուպացիոն գոտին Գոլանի բարձունքներում ընդլայնելը, այլ «Հըզբոլլահ»-ի վրա ճնշում գործադրելու շարունակումը՝ ոչնչացնելու համար նրան որպես ռազմական ուժ, որը կարող է սպառնալիքներ ստեղծել Իսրայելի տարածքին։
Սակայն Իսրայելի, ինչպես և Թուրքիայի համար որոշակի գերլարման խնդիրներ կան։ Իսրայելը ևս շատ թանկ գին է վճարում իր ռազմական ակտիվության համար։ Հարց կառաջանա, թե մարտի դաշտում հաջողությունը որքանո՞վ է արդարացնում այն ծախսերը, որ երկիրը ստիպված է լինելու կրել իր ուսերին»,- եզրափակել է քաղաքագետը։
