նախընտրելի դարձնել
Եվրահանձնաժողովը հրապարակել է ԵՄ պաշտպանության Սպիտակ գիրքը, որը սահմանում է միության պաշտպանական արդյունաբերության զարգացման առանցքային ուղղությունները մինչեւ 2030թ.։ Այս ռազմավարական փաստաթուղթն ուղղված է Եվրոպայի ռազմական ներուժի ամրապնդմանը, հզոր պաշտպանական դաշինք ստեղծելուն եւ Ուկրաինային աջակցելուն։ Սպիտակ գրքում նշված են անվտանգության հիմնական մարտահրավերները, ներառյալ Եվրոպայում լայնածավալ ռազմական գործողությունների հնարավորությունը, եւ Ռուսաստանը տեսանելի ապագայում ԵՄ-ի համար «հիմնարար սպառնալիք» է անվանվում:
«Եթե Ռուսաստանին հաջողվի հասնել իր նպատակներին Ուկրաինայում, նրա տարածքային նկրտումները կտարածվեն նրա սահմաններից դուրս»,- նշվել է փաստաթղթում։ Մոսկվան ակտիվորեն ընդլայնում է իր ռազմական տնտեսությունը Բելառուսի, Հյուսիսային Կորեայի ու Իրանի աջակցությամբ, ինչպես նաեւ զգալիորեն ընդլայնում է իր ռազմարդյունաբերական կարողությունները։
«Ակնկալվում է, որ արդեն 2025թ. ռուսական պաշտպանական ծախսերը կգերազանցեն ԵՄ երկրների նման ծախսերը գնողունակության համարժեքության հարցում։ Բացի այդ, Ռուսաստանը հասկացրել է, որ շարունակելու է առճակատումը Արեւմուտքի հետ»,- ընդգծվել է Սպիտակ գրքում։
Փաստաթղթի հեղինակները նաեւ նշել են, որ Մոսկվան օգտագործում է ապակայունացման մարտավարություն՝ համագործակցելով ավտորիտար այլ ռեժիմների հետ։ Մասնավորապես, Ռուսաստանը մեծացնում է լարվածությունը ԵՄ հարեւան երկրներում, այդ թվում՝ Արեւմտյան Բալկաններում, Վրաստանում, Մոլդովայում եւ Հայաստանում, ինչպես նաեւ մեծացնում է իր ապակայունացնող ազդեցությունն Աֆրիկայում։
ԵՄ թարմացված պաշտպանական քաղաքականության հիմնական նպատակներից մեկը կլինի աջակցել բլոկի ներսում զենք արտադրողներին եւ «երրորդ երկրների համախոհ ընկերություններին»: Հիմնական նախաձեռնությունները ներառում են համատեղ գնումներ եւ ռազմական նախագծերի ֆինանսավորման պարզեցում:
Սպիտակ գիրքը սահմանում է պաշտպանական արդյունաբերության զարգացման յոթ առաջնահերթ ոլորտներ՝ օդային եւ հակահրթիռային պաշտպանություն (թեւավոր, բալիստիկ եւ հիպերձայնային հրթիռներ, ինքնաթիռներ եւ անօդաչու թռչող սարքեր): հրետանային համակարգեր (ժամանակակից հրետանային եւ հեռահար հրթիռային համակարգեր՝ ցամաքային թիրախներին ճշգրիտ հարվածներ հասցնելու համար); զինամթերք եւ հրթիռներ (ռազմավարական պահուստ եւ ժամանակին համալրման ապահովում); անօդաչու համակարգեր եւ տեխնոլոգիաներ դրանց հակազդելու համար; ռազմական շարժունակություն (ցամաքային միջանցքների, օդանավակայանների եւ ծովային նավահանգիստների համաեվրոպական ցանցի զարգացում զորքերի եւ տեխնիկայի արագ փոխադրման համար); արհեստական բանականություն, քվանտային եւ կիբեռտեխնոլոգիաներ, առաջադեմ էլեկտրոնային համակարգեր; կրիտիկական ենթակառուցվածքների պաշտպանություն (վառելիք լիցքավորող ինքնաթիռներ, ծովային միջավայրի մոնիթորինգ, «տիեզերական վահան», Արեւելյան սահմանի վահան):
Սպիտակ գիրքը նախատեսում է նաեւ երկարաժամկետ աջակցություն Ուկրաինային, ներառյալ զենքի մատակարարումը, ուղղակի ֆինանսական աջակցությունը պաշտպանական ոլորտին եւ ինտեգրումը եվրոպական անվտանգության ծրագրերին: Հիմնական միջոցառումների շարքում են. խոշոր տրամաչափի հրետանային զինամթերքի տարեկան մատակարարում (առնվազն 2 միլիոն հատ); ՀՕՊ համակարգերի, հեռահար հրթիռների եւ անօդաչու թռչող սարքերի փոխանցում (18 երկրներ համաձայնել են մասնակցել Ուկրաինայի ցամաքային հակաօդային պաշտպանության համակարգերի հրատապ կարիքների բավարարմանը); ուղղակի աջակցություն Ուկրաինայի պաշտպանական արդյունաբերությանը գնումների միջոցով; Ուկրաինայի ընդգրկումը ԵՄ համատեղ գնումներում (միության անդամ երկրների պայմաններով SAFE վերազինման ծրագրի շրջանակում), ԵՄ ռազմական շարժունակության միջանցքների ընդլայնում Ուկրաինայի տարածքում (որպես հնարավոր ագրեսիայի կանխարգելման լրացուցիչ երաշխիք); ԵՄ տիեզերական ծրագրին Ուկրաինայի մասնակցության եւ առեւտրային արբանյակային ծառայությունների հասանելիության ֆինանսավորման քննարկում՝ Ուկրաինային ներգրավելով Եվրոպական պաշտպանական գործակալության (EDA) նախագծերում, ներառյալ մասնակցությունը ԵՄ Պաշտպանական նորարարությունների կենտրոնին:
Եվրահանձնաժողովի առանձին հայտարարությունում նշվել է, որ Սպիտակ գրքում ներկայացված նախաձեռնություններն ուղղված են բացառապես ԵՄ երկրների ազգային զինված ուժերի ամրապնդմանը եւ նրանց համատեղելիության բարձրացմանը ՆԱՏՕ չափորոշիչների շրջանակում։ «Դա ԵՄ բանակի ստեղծման պլան չէ։ Եվրահանձնաժողովը կամ միությունն ընդհանուր առմամբ իր առջեւ նման նպատակ չի դնում»,- ընդգծվել է հաղորդագրությունում։
