նախընտրելի դարձնել
Վերջերս մի երիտասարդ ծեծի էր ենթարկվել և աստիճաններից ցած նետվել՝ դպրոց Աստվածաշունչ բերելու համար։ Ադրբեջանում միջնակարգ դպրոցի քրիստոնյա աշակերտ Վուսալի պատմությունը աղեկտուր հիշեցում է երկրում կրոնական փոքրամասնություններին սպառնացող վտանգների մասին: Ասվում է Christian Post-ում հրապարակված «Ժամանակն է, որ ԱՄՆ-ը պատասխանատվություն կրի Ադրբեջանին քրիստոնյաներին խոշտանգելու համար» վերնագրով հոդվածում։
Վուսալային դաժան ծեծի են ենթարկել իր դասընկերները՝ Աստվածաշունչը դպրոց բերելու համար, և նա աստիճաններից ցած նետվելուց հետո ողնաշարի լուրջ վնասվածք է ստացել: Աստվածաշունչը, որը նա տանում էր, պատառոտվել էր հենց նրա աչքի առաջ, և նա այժմ հիվանդանոցում պառկած է ծանր վիճակում։
Միջադեպը արտացոլում է կրոնական անհանդուրժողականության և բռնության ավելի լայն օրինաչափություն Ադրբեջանում, որտեղ քրիստոնյաներն ավելի ու ավելի են թիրախ դառնում, հաճախ պետական իշխանությունների մեղսակցության կամ համաձայնության դեպքում:
Վերջին տարիներին Ադրբեջանում կրոնական հալածանքների կտրուկ աճ է գրանցվել: Քրիստոնյաները աշխատանքի տեղավորվելիս բախվում են խտրականության և ֆիզիկական բռնության։
Միայն 2023 թվականին զեկույցները փաստում են քրիստոնյաների և այլ կրոնական փոքրամասնությունների նկատմամբ բռնության տագնապալի մակարդակը։ Օրինակ, արբանյակային լուսանկարները ցույց են տվել Լեռնային Ղարաբաղում հայկական քրիստոնեական վայրերի ոչնչացումը Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի ռազմական գրավումից հետո: Եկեղեցիները, գերեզմանատները և դպրոցները միտումնավոր վնասվել կամ ավերվել են, ինչն ընդգծում է կրոնական ժառանգության վարչակարգի սիստեմատիկ հալածանքները:
Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ քրիստոնյաների նկատմամբ բռնությունը կտրուկ աճել է 2024-2025 թվականներին, ընդ որում, միջադեպերը, մասնավորապես՝ քրիստոնեական կառույցների ավերումը, տարեկան երեքից հասել են յոթի: Բացի դրանից, հազարավոր քրիստոնյաներ ստիպված են եղել լքել իրենց տները հավատքին առնչվող հալածանքների պատճառով: Կառավարությունը նաև խիստ հսկողություն է սահմանում կրոնական գործունեության վրա պարտադրվող՝ համայնքներից գրանցվել պահանջող օրենքների միջոցով, ինչը հաճախ փոքրամասնությունների խմբերի համար անհաղթահարելի խոչընդոտ է:
Կրոնական ազատության հարցերով Միացյալ Նահանգների հանձնաժողովը 2024 թվականի մայիսին Ադրբեջանն անվանեց «կրոնական ազատության լուրջ խախտումների համար առանձնահատուկ մտահոգություն առաջացնող երկիր»։ Այդ որակումը վերապահվում է այն երկրներին, որտեղ կառավարությունները կիրառում կամ հանդուրժում են դաժան կրոնական հալածանքները: Այն ընդգծում է Ադրբեջանում կրոնի կամ համոզմունքի հիման վրա ձերբակալությունների մտահոգիչ միտումը և փաստագրված դեպքեր, երբ կալանավորներին խոշտանգում էին կամ սեռական բռնության սպառնալիքներ էին ստանում՝ կեղծ խոստովանություններ կորզելու նպատակով:
Ադրբեջանի ավտորիտար ռեժիմն Ալիևի օրոք ստեղծել է մի միջավայր, որտեղ կրոնական ազատությունը համակարգված կերպով ճնշվում է։ Չնայած ադրբեջանցի լոբբիստների պնդումներին, թե երկիրը հանդուրժողականության տիպար է, միջազգային դիտորդները, մասնավորապես՝ Freedom House-ը, մշտապես նրան քաղաքական իրավունքների և քաղաքացիական ազատությունների ամենավատ ոտնահարողների թվին են դասում:
Հայկական քրիստոնեական հուշարձանների ոչնչացումը և էթնիկ հայերի բռնի տեղահանումը Լեռնային Ղարաբաղից հերթական անգամ ընդգծում են վարչակարգի կողմից կրոնական բազմազանության անտեսումը:
Քանի որ Ադրբեջանն այժմ պաշտոնապես ճանաչված է կրոնական ազատության լուրջ խախտումների համար առանձնահատուկ մտահոգություն առաջացնող երկիր, համաշխարհային հանրության ուշադրությունը պետք է կենտրոնացված մնա նրա սահմաններում բոլոր կրոնական փոքրամասնությունների իրավունքների պատասխանատվության ապահովման և իրավունքների պաշտպանության վրա:
