Վաշինգտոնյան գագաթնաժողովը հաղթանակ էր Ադրբեջանի համար, պարտություն՝ Հայաստանի համար, խնդիրներ ստեղծեց Իրանի համար և դարձավ Ռուսաստանին տարածաշրջանից դուրս մղելու հերթական քայլ։ NEWS.am-ի թղթակցի հետ զրույցում հայտարարել է քաղաքական վերլուծաբան Արգիշտի Կիվիրյանը։

Նա պարզաբանել է, որ Փաշինյանը հնարավորություն կունենա օգտագործել այդ փաստաթղթերը առաջիկա ընտրություններում։ «Փաշինյանին հաճախ հաջողվում է օգտագործել Հայաստանի պարտությունն իր նպատակների համար։ Նա նույնը կանի նաև հիմա»,- նշել է Կիվիրյանը։

Նա նշել է, որ Ադրբեջանը հասել է Միացյալ Նահանգներից ռազմական օգնության սահմանափակումների վերացմանը և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարմանը (չնայած Փաշինյանը պատրաստակամություն է հայտնել դա անել խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման հետ մեկտեղ, այլ ոչ թե դրա նախաստորագրումից հետո), չբացառելով, որ ապագայում Բաքուն կփորձի Հայաստանը բնակեցնել ադրբեջանցիներով։

«ԱՄՆ-ում ստորագրված փաստաթուղթը Հայաստանով անցնող ճանապարհի վերաբերյալ, անարգել անցման առումով, բովանդակությամբ նման է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին ստորագրված հայտարարությանը։ Միակ տարբերությունն այն է, որ վերջին դեպքում Ռուսաստանը պետք է վերահսկողություն իրականացներ, մինչդեռ առաջին դեպքում՝ Միացյալ Նահանգները։

Միևնույն ժամանակ, եթե նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը կյանքի կոչվեր, Արցախը կմնար հայկական։ Ես ասացի, որ Արցախը հանձնելով՝ Փաշինյանը չի կարողանա խուսափել Սյունիքով ճանապարհ ապահովելու հարցից։ Պարզապես հիմա դա տեղի է ունենում Արցախում հայերի բացակայության պայմաններում։ Հենց որ հայերը վտարվեցին Արցախից, Ադրբեջանն անմիջապես վերադարձավ ճանապարհի հարցին։

Ռազմավարական նպատակն էր ապահովել, որ այդ ճանապարհը ռուսները չվերահսկեն։ Դրա համար Փաշինյանը պատրաստակամություն հայտնեց զոհաբերել Արցախը, ինչը հանցագործություն է ամբողջ ժողովրդի դեմ»,- ընդգծեց վերլուծաբանը։

Ըստ նրա՝ չնայած հայկական կողմի համար բացասական կետերին, նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը որոշակի հավասարություն ապահովեց. Ռուսաստանը առաջարկեց սառեցնել Ղարաբաղի հարցը՝ տարածաշրջանային հաղորդակցությունների գործարկմամբ։

«Փաշինյանը, Սերժ Սարգսյանի և Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հետ միասին, կարծում է, որ արցախահայերը չպետք է որևէ ձևով վերադառնան: Նրանք բոլորը ելնում են նրանից, որ այս հարցը Ռուսաստանի համար հենարան էր, ուստի եթե հայերը վերադառնան Արցախ, Ռուսաստանի Դաշնությունը տարածաշրջանում ազդեցության գործիքներ կստանա: Այդ գործիքից զրկելու համար նրանք պատրաստակամություն հայտնեցին դատարկել Արցախը և այժմ բացառում են այնտեղ հայերի վերադարձը: Արևմուտքը այս երեք գործիչներին բացատրեց, որ անհրաժեշտ է բացառել հայերի վերադարձը Արցախ, որպեսզի Ռուսաստանը զրկվի տարածաշրջանում հենարանից: Եվ դա նաև պատճառն էր Արցախից հայերի և ռուս խաղաղապահների շտապ դուրսբերման:

Միևնույն ժամանակ, նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը դեռևս ուժի մեջ է, և նույնիսկ եթե Հայաստանն ու Ադրբեջանը հրաժարվեն դրանից, մեծ հարց է, թե արդյոք Ռուսաստանը նույնը կանի: Մոսկվան արդեն հայտարարել է, որ հարցերը պետք է լուծվեն այդ հայտարարության շրջանակում, այդպիսով չբացառելով, որ որոշակի պահի այն կարող է վերակենդանանալ»,- նշեց Կիվիրյանը:

Նա առասպել անվանեց այն հայտարարությունները, թե Սյունիքով անցնող ճանապարհի բացումից հետո Հայաստանի տնտեսությունը մի քանի անգամ կաճի՝ որպես օրինակ բերելով Վրաստանը, որտեղով անցնում են բազմաթիվ տարանցիկ հաղորդակցություններ։ Բացի դրանից, փորձագետը նշեց, որ Ադրբեջանը թույլ չի տա, որ Հայաստանը հարստանա։