նախընտրելի դարձնել
Հին Բաբելոնում կրոնն առանձին դպրոցական առարկա չէր։ Ապագա գրագիրները, պաշտոնյաները և տաճարային մասնագետները աստվածների անունները, նրանց հատկությունները, սրբավայրերը, օրհներգերն ու առասպելները ուսումնասիրում էին գրագիտության և այլ անհրաժեշտ հմտությունների հետ միաժամանակ։ Նման եզրակացությանն է հանգել Ամստերդամի Ազատ համալսարանի գիտաշխատող Շանա Զայան՝ ուսումնասիրելով պահպանված սեպագիր դպրոցական սալիկները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Iraq հանդեսում։
Կրոնը կարևոր դեր էր խաղում Բաբելոնի առօրյա կյանքում և քաղաքականության մեջ, ուստի ապագա մասնագետներին աստվածների և նրանց հետ կապված ծեսերի մասին լայնածավալ գիտելիքներ էին անհրաժեշտ։ Միաժամանակ բաբելոնացիները չունեին մեկ միասնական սուրբ գիրք, որի շուրջ կկառուցվեր ուսուցումը, առանձին կրոնական կրթության ծրագիր նույնպես չկար։
Զայան վերլուծել է տարբեր քաղաքների, դրանց թվում՝ Բաբելոնի և Նիպպուրի, դպրոցական առաջադրանքները և հետևել, թե ինչպես էին փոխվում պարապմունքները աշակերտների մեծանալուն զուգընթաց։ Ուսուցման հիմնական եղանակը տեքստերի վերաշարադրումն էր։ Աշակերտները բազմիցս վերարտադրում էին բառերի ու աստվածների անունների ցանկերը, օրհներգերն ու պատմողական տեքստերը՝ աստիճանաբար մտապահելով աստվածությունների անունները, նրանց բնութագրերը և դրանց հետ կապված սրբավայրերը։
Միևնույն ժամանակ պարապմունքների բովանդակությունը կախված էր քաղաքից։ Հյուսիսային Բաբելոնի դպրոցներում ուսումնասիրում էին Բաբելոնին և նրա գլխավոր աստված Մարդուկին առնչվող նյութեր։ Նիպպուրում այդ տեքստերը բացակայում էին. այնտեղ ավելի մեծ ուշադրություն էին դարձնում տեղական կրոնական ավանդույթներին և Նինուրտա աստծուն։
Դպրոցական որոշ վարժություններ ունեին նաև գործնական կրոնական նշանակություն։ Աշակերտները կարող էին ստեղծել ուսումնական տեքստերով սալիկներ և նվիրել դրանք տեղական տաճարների աստվածներին։
Ստացված գիտելիքները հետագայում դպրոցների շրջանավարտներին օգնում էին կատարել խորհրդատուների, գիտնականների և տաճարային մասնագետների պարտականությունները։ Նրանք ոչ միայն պահպանում էին գոյություն ունեցող ավանդույթները, այլև կարող էին փոփոխել դրանք՝ կախված հանգամանքներից։
Զայայի ասելով՝ մասնագետներն ունեին գործողությունների զգալի ազատություն կրոնական ավանդույթներում փոփոխություններ մտցնելիս, նույնիսկ երբ գործում էին թագավորի անունից։
Այսպիսով, հին Բաբելոնում «աշխարհիկ» և «կրոնական» կրթության միջև հստակ սահման անցկացնելն անհնար էր. կրոնական գիտելիքները կրթված մարդկանց պատրաստման ամբողջ համակարգի մասն էին կազմում:
