Բուլղարացի միջնադարյան տիրակալ Սամուիլ թագավորի աճյունը շաբաթ օրը փոխանցվել է Բուլղարիային՝ Հունաստանի հետ տասնամյակներ տևած բանակցություններից հետո, հայտնել է Associated Press-ը։

Թագավորի մասունքները հայտնաբերվել էին մոտ 60 տարի առաջ Հունաստանի սահմանամերձ շրջանում։ Աճյունը Սոֆիա կհասցվի ռազմական ինքնաթիռով և կդիմավորվի պետական պատիվներով։

Սալոնիկում կայացած փոխանցման արարողությանը մասնակցել են Հունաստանի վարչապետ Կիրիակոս Միցոտակիսը և Բուլղարիայի վարչապետ Ռումեն Ռադևը։ Սոֆիա հասնելուց հետո աճյունը կտեղափոխեն Սուրբ Սոֆիայի տաճար, որտեղ ցանկացողները կկարողանան հարգանքի տուրք մատուցել տիրակալի հիշատակին։ Արարողությունը կուղեկցվի կործանիչների թռիչքով և 21 համազարկով։

Սամուիլը կառավարել է Բուլղարիան X դարի վերջին — XI դարի սկզբին և երկարատև պատերազմներ է վարել Բյուզանդական կայսրության դեմ։ 1014 թվականին բյուզանդական կայսր Բարսեղ II-ը ծանր պարտություն է հասցրել բուլղարական բանակին, որից կարճ ժամանակ անց Սամուիլը մահացել է։ Բուլղարիայում նա համարվում է ազգային պատմության առանցքային դեմքերից մեկը։

Աճյունի փոխանցումը հնարավոր է դարձել այս շաբաթվա սկզբին երկու երկրների մշակույթի նախարարների միջև կնքված համաձայնագրից հետո։ Պայմանավորվածության շրջանակում Բուլղարիան պետք է Հունաստանին վերադարձնի կրոնական մասունքները, որոնք դուրս էին բերվել հունական վանքերից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Միևնույն ժամանակ, մի շարք հույն գիտնականներ և կրոնական գործիչներ հայտարարել են, որ համաձայնագրի պայմանները Բուլղարիայի կողմից բավարար չեն։

«Եթե անցյալում Սամուիլ թագավորը բաժանում էր մեզ, ապա այսօր, կարող եմ ասել, նա միավորում է մեզ», — հայտարարել է Ռադևը։ Նրա խոսքով՝ տիրակալի աճյունը երկու ժողովուրդների պատմական հիշողության ընդհանուր մասն է և կարող է ամրապնդել երկրների միջև հարաբերությունները։

Միցոտակիսը, իր հերթին, հույս է հայտնել, որ համաձայնագիրը կաջակցի Պարթենոնի մարմարների՝ հնագույն քանդակների վերադարձի համար Հունաստանի միջազգային արշավին, որոնք դուրս են բերվել Ակրոպոլիսից և այժմ գտնվում են Բրիտանական թանգարանում։ Հունաստանի վարչապետի խոսքով՝ միջազգային հանրությունը վերանայում է մշակութային ժառանգության պաշտպանության մոտեցումը՝ ելնելով այն սկզբունքից, որ պատմական հուշարձանները չպետք է դիտարկվեն որպես ռազմական ավար։