Անձը շարունակում է զարգանալ նաև երիտասարդության ավարտից հետո․ մարդիկ ավելի լավ են գիտակցում, թե ովքեր են իրենք, ինչն է իրենց համար կարևոր և ինչ համոզմունքների են հետևում։ Ընդ որում, սեփական անձի մասին ավելի ձևավորված պատկերացումը կապված է ավելի բարձր հոգեբանական և սոցիալական բարեկեցության հետ։ Այսպիսի եզրակացությունների են եկել Ֆինլանդիայի Յուվյասկյուլայի համալսարանի հետազոտողները, որոնք հետևել են 27-ից 61 տարեկան մարդկանց փոփոխություններին։ Արդյունքները հրապարակվել են Journal of Adult Development-ում։
Գիտնականներն օգտագործել են անձնավորության և սոցիալական զարգացման երկարաժամկետ հետազոտության տվյալները, որի մասնակիցներն անցել են հետազոտություններ 27, 36, 42, 50 և 61 տարեկանում։ Հոգեբանական բարեկեցության ցուցանիշները գնահատվել են՝ սկսած 36 տարեկանից։
Հետազոտողները դիտարկել են ինքնությունը՝ մարդու պատկերացումն այն մասին, թե ով է ինքը, ինչ արժեքներ է կարևոր համարում և ինչպես է իրեն ընկալում կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Այն օգնում է պահպանել սեփական անձի շարունակականության զգացումը՝ չնայած փոփոխություններին և կյանքի փորձին։
Ինքնության զարգացումը գնահատելու համար գիտնականներն ուսումնասիրել են, թե որքան հաստատուն էին մասնակիցներն իրենց համոզմունքներում և ինչպես էին դրանք ձևավորվել՝ ինքնուրույն մտորումների ու որոնումների արդյունքում, թե մտերիմների և հասարակության ազդեցությամբ։
Ավելի ձևավորված ինքնությունը ենթադրում է, որ մարդը ոչ միայն որոշակի հայացքների է հետևում, այլև գիտակցաբար է հանգել դրանց՝ ուսումնասիրելով սեփական արժեքներն ու համոզմունքները։
Արդյունքները ցույց են տվել, որ ինքնությունը շարունակել է զարգանալ ուսումնասիրված ամբողջ ժամանակահատվածում՝ 27-61 տարեկանը։ Ամենանշանակալի փոփոխությունները տեղի են ունեցել 27-42 տարեկանում։ Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ սեփական անձի մասին պատկերացման վրա աշխատանքը չի սահմանափակվում միայն դեռահասությամբ և վաղ երիտասարդությամբ։
Գիտնականները նաև կապ են հայտնաբերել ինքնության զարգացման և հոգեբանական բարեկեցության միջև։ Ավելի ձևավորված ինքնապատկերացում ունեցող մարդիկ միջինում հայտնել են ավելի բարձր հոգեբանական և սոցիալական բարեկեցության, ինչպես նաև անհանգստության ավելի ցածր արտահայտվածության մասին։
Հոգեբանական բարեկեցությունը ներառում է այնպիսի ասպեկտներ, ինչպիսիք են ինքնուրույնությունը և կյանքի իմաստի զգացումը։ Սոցիալական բարեկեցությունը կապված է, մասնավորապես, սեփական շրջապատին և հասարակությանը պատկանելիության զգացման հետ։
Միևնույն ժամանակ, հետազոտությունը թույլ չի տալիս պնդել, որ սեփական անձի ավելի լավ ընկալումն ուղղակիորեն հանգեցնում է ինքնազգացողության բարելավման։ Հնարավոր է նաև հակառակը․ հոգեբանական բարեկեցությունն օգնում է մարդուն իմաստավորելու սեփական արժեքները և ձևավորելու ինքնությունը, մինչդեռ դժվարությունները կարող են բարդացնել այդ գործընթացը։




























