ՆախընտրելիԼրատվամիջոցներով հաճախ են տարբեր սենսացիաներ ներկայացվում այլմոլորակայինների, դինոզավրերի, ուրվականների, ձնե մարդու մասին...Դրանցից մեկն էլ հսկաների մասին պատմությունն է, որոնք իբր բնակվել են հին ժամանակներում եւ անգամ պահպանվել մինչեւ մեր օրերը: Հսկաների մասին հաղորդումներից մեկը NEWS.am-ը խնդրեց մեկնաբանել ԳԱԱ Հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանին:
Պրն Ավետիսյան, վերջերս ռուսաստանյան հեռուստաալիքներից մեկով ցուցադրված հսկաների մասին հաղորդման ժամանակ մեծ տեղ հատկացվեց Հայաստանին: Մասնավորապես, նշվում էր, որ մեր երկրի տարածքում բնակվել են վիթխարի հասակի մարդիկ, ցուցադրվեց նաեւ Ձեզ հետ հարցազրույցից հատված:
Պետք է ասել, ինձ անցած տարի այցելած հեղինակները ոչ մի հարց չեն ուղղել հսկաների մասին: Նրանց հետաքրքում էին Հայաստանի տարածքում գտնվող դամաբարանները, ծիասկարգերի մանրամասները, այնտեղ հուղարկավորված մարդկանց աճյունների մասին տեղեկատվություն: Այդ հատվածներն էլ նրանք պարզապես ներառել են իրենց հաղորդման մեջ: Սակայն կրկնում եմ, կոնկրետ հարցեր` եղել են արդյոք հայ ժողովրդի բնակության տարաքծում հսկաներ, թե ոչ, չի եղել:
Սակայն եղե՞լ են հնագույն ժամանակներում մեր երկրում հսկաներ, ինչպես ասվում էր այդ հաղորդման մեջ:
Մենք շատ հնագույն դամբարաններ ենք հետազոտել: Եվ կարող եմ միանշանակ ասել, որ այնտեղ թաղված մարդիկ սովորական չափերի են: Մի խոսքով, 1,8 մետրից բարձր մարդիկ հազվադեպ են հանդիպել, չնայած եղել են եզակի դեպքեր, երբ նրանց հասակը եղել է 1,9 մետր: Բայց նման «հսկաներ» հանդիպում են նաեւ մեր օրերում:
Մի անգամ ես հոդված կարդացի այն մասին, որ Նապոլեոնի զինվորների միջին հասակն ավելի ցածր է եղել ներկայիս ֆրանսիացիների հասակից...
Այո, եթե դիտարկենք մարդկանց միջին հասակի ցուցանիշի պատմական դինամիկան, ապա ակնհայտ է հասկի աճը: Ժամանակակից մարդու հասակի միջին ցուցանիշն ավելի բարձր է, քան նրա նախնիներինը...
Հսկաները գոյություն ունեն շատ ժողովուրդների առասպելաբանության մեջ, հեքիաթներում ...
Բոլոր ժողովուրդներն ունեն իրենց առասպելները, որտեղ հերոսները հսկաներ են: Հայկական առասպելաբանության մեջ եւս հիշատակվում են հսկաները: Սակայն խոսքը ոչ թե մահկանացուների, այլ աստվածների զավակների մասին է: Առասպելական հսկաները հասակով մի փոքր գերազանցել են սովորական մարդկանց, սակայն իրականում ոչ մի ապացույց չկա:
Խոսելով հետքերի մասին, հիշեցի այսպես կոչված ձնե մարդու մասին սենսացիան: Լրատվամիջոցներում հաճախ է հայտնվում մարդու հսկայական ոտնահետքի լուսանկար, որը «հաստատում է» նրանց գոյությունը...
Ինքս անձամբ նման հետքերի չեմ հանդիպել, միայն տեսել եմ հեռուստատեսությամբ: Բնականաբար, եթե նման ոտնահետքը ինչ-որ էակի է, ապա ոտքի չափից դժվար չէ որոշել նրա հասակը: Սակայն ես կասկածում եմ, որ նման հետքերը պատկանում են ինչ-որ էակի: Ինձ համար անհասկանալի է, թե ինչպես կարող է «ոտնահետքը» պահպանվել ժայռային վայրերում: Սակայն, ինչպես նշեցի, ինքս նման հետքերի չեմ հանդիպել, այնպես որ կդժվարանամ հաստատել կամ ժխտել ...Սակայն, որպես կանոն, այլմոլորակայիններին կամ նման էականերին տեսնում է մեկ մարդ...Հայաստանում բանկչության խտությունը մեծ է, անգամ փոքր կենդանիներեն են մի քանի անգամ հայտնվում տեսադաշտում: Ինչպես կարող են խոշոր էակները հաջողությամբ թաքնվել: Այնպես որ քանի դեռ ակնհայտ փաստեր չկան, նման պատմություններին հավատալն անհուսալի գործ է:
Գրի առավ Սմբատ Գրիգորյանը
