ԵՄ-ի լայնորեն գովազդված հիմնադրամը, որը նախատեսված է երկրներին օգնելու համար, որպեսզի փոխարինեն Ուկրաինային մատակարարվող զենքը, գնալով ավելի ու ավելի անկարող է դառնում փոխհատուցման հայտերի հոսքը բավարարելու հարցում, եւ նույնիսկ չի ուղարկել իր առաջին վճարումը, գրում է Politico-ն:

«Պատերազմի մեկնարկից մի քանի օր անց ԵՄ-ն ստեղծել է 500 միլիոն եվրոյի բանկ՝ խրախուսելով երկրներին զինել Կիեւին եւ խնդրել ԵՄ-ին վճարել հաշիվները: Ստացված անդորրագրերն ուսումնասիրելով՝ Բրյուսելը որոշել է, որ այն կարող է հոգալ ծախսերի մոտ 85 տոկոսը, ասել են երեք դիվանագետներ։

Այնուհետեւ ԵՄ-ն պատժամիջոցներ է կիրառել ավելի շատ բանկերի նկատմամբ, որն ի վերջո կազմել է 1,5 միլիարդ եվրո: Հենց այդ ժամանակ էլ սկսվել է անդորրագրերի հոսքը։ ԵՄ-ն այնքան հայտեր է ստացել, որ հաշվարկներով Բրյուսելը դրանց միայն մոտ 46 տոկոսը կարող է բավարարել։

Դիվանագետների խոսքով՝ տոկոսադրույքի կտրուկ անկումը զայրացրել է Լեհաստանին, որը Ուկրաինայի համար ԵՄ-ի ամենամեծ դոնորներից է եւ փոխհատուցման առաջատար հավակնորդ է, որը 1,8 միլիարդ եվրոյի անդորրագրեր է ներկայացրել: Մի քանի օր շարունակ երկիրն արգելափակել է գումարի երկրորդ տրանշի վճարման վերջնական համաձայնագիրը՝ հույս ունենալով բանակցել ավելի բարձր տոկոսադրույքի շուրջ։ «Նրանց համար 50 տոկոսից պակասը շատ քիչ է»,- ասել է մի դիվանագետ: Բայց Վարշավան ի վերջո զիջել է:

Այնուամենայնիվ, հատուցման սխեման կարող է վնասել ԵՄ-ի՝ որպես հուսալի ռազմական գործընկերոջ համբավը, քանի որ Ուկրաինան խնդրում է Եվրոպային ավելի շատ զենք տրամադրել: Արդեն հիմա ԵՄ երկրները՝ Գերմանիան եւ Ֆրանսիան, քննադատության են ենթարկվում բավարար չափով նվիրատվություն չտալու համար, մինչդեռ որոշ փոքր երկրներ ասում են, որ իրենց պահուստները սպառվում են:

Փոխհատուցման հիմնադրամն ինքնին պատերազմի սկզբում ԵՄ-ի խելացի շրջանցման արդյունք է:

ԵՄ պայմանագրերն արգելում են դաշինքին իր սովորական բյուջեն օգտագործել ռազմական գործողությունները ֆինանսավորելու համար: Ուստի պաշտոնատար անձինք օգտվել են, այսպես կոչված, Խաղաղության եվրոպական հիմնադրամից՝ ֆինանսական գործիք, որը դուրս է սովորական բյուջեի շրջանակներից, որպեսզի օգնեն արագացնել զենքի մատակարարումները Եվրոպա: ԵՄ երկրները վճարում են հիմնադրամի գանձարան, եւ յուրաքանչյուր երկիր ներկայացնող հանձնաժողովը միաձայն որոշում է կայացնում գումարը բաշխելու վերաբերյալ:

Մինչ այժմ ԵՄ-ն հիմնադրամից մոտ 2,5 միլիարդ եվրո է հատկացրել, որպեսզի օգնի վճարել անդամների նվիրատվությունները Ուկրաինային: Սակայն այս ցուցանիշը դեռ շատ է հետ մնում առաքումներից, եւ ԵՄ երկրները շուտով կհայտարարեն ֆինանսավորման նոր տրանշի մասին:

Հայտերի հոսքը մասամբ կապված է Ուկրաինային Լեհաստանի մեծ ռազմական նվիրատվությունների հետ: Վարշավան արդեն Կիեւին է հանձնել ավելի քան 2 միլիարդ եվրոյի զենք, որը զգալիորեն գերազանցել է բոլոր սպասելիքները։ Սա փոխել է ԵՄ-ի հաշվարկները, թե որքան կարող է նա վճարել ֆինանսական առումով:

500 միլիոն եվրոյի բանկ ունենալով՝ Բրյուսելը 600 միլիոն եվրոյի հայտեր է ստացել։ Սա 85 տոկոսից քիչ է ստացվում: Սակայն 1,5 միլիարդ եվրոյի բանկի համար Բրյուսելը ստացել է մոտ 3,3 միլիարդ եվրո՝ այդ ցուցանիշը հասցնելով մոտ 45 տոկոսի: Լեհաստանին բաժին է ընկել ընդհանուրի կեսից ավելին։

Վերջին 500 միլիոն եվրոյի բաշխման վերաբերյալ քննարկումները պաշտոնապես դեռ չեն սկսվել։

Մի քանի դիվանագետներ ասում են, որ ԵՄ երկրները վաղուց համաձայնել են առաջին տրանշի 85 տոկոս ցուցանիշին: Այնուամենայնիվ, շատ դիվանագետներ հայտարարել են, որ վճարումները դեռ չեն կատարվել, թեեւ նրանք ասել են, որ Սլովակիայի նման երկրներին արագ փոխհատուցւմ են խոստացել: Պորտուգալիան նույնպես հերթում առաջինն է։

ԵՄ դիվանագետները համաձայնել են նաեւ խաղաղապահ հիմնադրամի գումարի մի մասն օգտագործել ուկրաինացի զինվորների համար ԵՄ ուսումնական առաքելության ծախսերը մասնակիորեն հոգալու համար: Ակնկալվում է, որ երկուշաբթի օրը կայանալիք հանդիպման ժամանակ արտգործնախարարները կստորագրեն համաձայնագիրը։