նախընտրելի դարձնել
Սիրիայի հյուսիս Թուրքիայի առաջիկա ներխուժումը պայմանավորված է «քաղաքական պատճառներով», այլ ոչ թե ազգային անվտանգության կարիքներով, եւ մնում է անհասկանալի, թե ինչպես պաշտոնյաները կհայտարարեն «առաքելության հաջողության մասին», ասում են Fox News Digital-ի փորձագետները:
«Սա քաղաքական դրդապատճառներով ռազմական ներխուժում է, այլ ոչ թե մարտավարական հիմնավորում կամ ռազմավարական ուղղվածություն ունեցող հավակնություններ»,- ասում է «Ժողովրդավարությունների պաշտպանության հիմնադրամ»-ից Թուրքիայի ներքին եւ արտաքին քաղաքականության հարցերով փորձագետ Սինան Սիդդին: «Այս գործողության ժամկետը շատ ավելի մոտ կլինի Թուրքիայում կայանալիք նախագահական ընտրություններին, ուստի իշխանությունները կարող են դրանից առավելագույն քաղաքական շահույթ կորզել»:
Անցյալ շաբաթ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հրամայել է մի շարք օդային հարվածներ հասցնել Սիրիայի հյուսիսում գտնվող քրդական աշխարհազորայիններին եւ խոստացել ցամաքային ներխուժում իրականացնել այդ տարածք:
Պենտագոնը կոչ է արել Թուրքիային հրաժարվել Սիրիա ներխուժելու իր ծրագրից, ԱՄՆ պաշտոնյաները նախազգուշացրել են, որ գործողությունը կարող է վտանգի ենթարկել երկրում գտնվող ամերիկյան զորքերին:
Վաշինգտոնում Թուրքիայի դեսպանատան ներկայացուցիչը Fox News Digital-ին ասել է, որ պաշտոնյաները «բազմիցս մատնանշել են Սիրիայում եւ Իրաքում Քրդստանի աշխատավորական կուսակցություն (ՔԱԿ)/Ժողովրդական ինքնապաշտպանական ջոկատներ (YPG) ահաբեկչական ցանցի կողմից մեր ազգային անվտանգության սպառնալիքները»: «Մենք միշտ կոչ ենք արել անվերապահ եւ իրական համերաշխության՝ ընդդեմ ահաբեկչության՝ իր բոլոր ձեւերով եւ դրսեւորումներով»,- ասել է ներկայացուցիչը։ «Չնայած դրան, ահաբեկչական կազմակերպությունը շարունակել է իր հարձակումները՝ վերջերս թիրախավորելով Ստամբուլի կենտրոնում որեւէ մեղք չունեցող խաղաղ բնակիչներին»:
ԱՄՆ-ում «Սիրիական դեմոկրատական խորհրդի» ներկայացուցիչ Սինամ Շերկանի Մոհամմադն ասել է, որ Սիրիայի հյուսիսում եւ արեւելքում տեղակայված դեմոկրատական ուժերը նախկինի պես պատրաստ են թուրքական ներխուժմանը, բայց «հույս ունեն, որ դա տեղի չի ունենա»։
«Մենք պատերազմ չենք ուզում, մենք չենք ցանկանում տարածաշրջանում հակամարտության եւս մեկ գոտի ստեղծել»,- ասել է Մոհամմադը:
«Կան բազմաթիվ մեխանիզմներ, որոնք ԱՄՆ վարչակազմը կարող է օգտագործել Թուրքիայի կողմից ցամաքային ներխուժումը կանխելու համար»,- ասել է նա՝ ընդգծելով, որ ցանկացած ներխուժում կհանգեցնի «մարդասիրական աղետի»՝ միլիոնավոր տեղահանվածներով:
Ավելի վաղ Էրդողանն առաջարկել էր Սիրիայի հյուսիսում փախստականների համար «անվտանգ գոտի» ստեղծել, իսկ նոյեմբերի 25-ին խոստացել էր իրականացնել իր ծրագիրը օդային հարվածներ հասցնելուց հետո։
Բայց մինչ Թուրքիան հայտարարում է «անվտանգ գոտու» իր կարիքի մասին, փորձագետներն ասում են, որ Էրդողանի նպատակը զուտ քաղաքական բնույթ է կրում եւ ուղղված է թուրքերին երկրի առջեւ ծառացած տնտեսական խնդիրներից շեղելուն:
«Ինչու՞ պարզապես մեղադրել YPG-ին առանց որեւէ հավաստի, էական կամ արժանահավատ տեղեկատվության: Որովհետեւ դա հեշտ անցում է քրդական հարցին»,- ասել է Սիդդին։
Վաշինգտոնի ինստիտուտի թուրքական հետազոտական ծրագրի տնօրեն Սոներ Չաղափթայը նշել է, որ ռազմական գործողությունները կուղղվեն «անվտանգ գոտու» ստեղծմանը, քանի որ Էրդողանը ձգտում է գրավել YPG-ի ավելի շատ տարածքներ եւ «նրանց ավելի շատ մասերի բաժանել»։ «Թուրքիան վերջին հինգ տարիների ընթացքում օտարերկրյա ներխուժումներով մի քանի մասի է բաժանել այս կազմավորումը, եւ այժմ ցանկանում է եւս մեկ ներխուժում կատարել, որպեսզի կոտրի, եւս մեկ կտրվածք անի»,- ասել է Չաղափթայը:
Ավելի կարեւոր կարող են լինել Էրդողանի հարաբերությունները Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասադի հետ։ Վերջին նշանները ցույց են տալիս, որ Թուրքիան եւ Սիրիան սկսել են աշխատել սառցե դինամիկան հալեցնելու ուղղությամբ: Սեպտեմբերին թուրքական հետախուզության ղեկավարը մի քանի հանդիպումներ էր ունեցել իր սիրիացի գործընկերոջ հետ այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանը խրախուսում էր երկու երկրների միջեւ համագործակցության ընդլայնումը։
Չաղափթայը կարծում է, որ Սիրիայում Էրդողանի գործողությունները կարող են ազդել այդ հավասարման վրա, եթե Թուրքիան կարողանա կլանել այդ հատվածները՝ աջակցության եւ ճանաչման դիմաց, ինչն իր հերթին կարող է վերջ դնել Սիրիայում ձգձգվող պատերազմին:
«Ասադը կասի․ «Ի՞նչ ես պատրաստվում անել ինձ համար», իսկ Էրդողանը կասի․ «Ճանաչում եմ քեզ սիրիական տիրակալ, ներիր այն ամենի համար, ինչ արել եմ»,- ասել է Չաղափթայը։ «Եվ ես կարծում եմ, որ հենց այդպես, հավանաբար, կավարտվի պատերազմը Սիրիայում»:
Բրուքինգի ինստիտուտի ԱՄՆ-ի եւ Եվրոպայի թուրքական նախագծի կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Քեմալ Քիրիշկին նշել է, որ Էրդողանը երերուն վիճակում է, քանի որ նրա մտադրություններն ու լոյալությունը մնում են անհասկանալի: «[Էրդողանը] փորձում է դառնալ ՇՀԿ-ի անդամ, իսկ հետո դժվարացնում է Հունաստանի կյանքը եւ այլն»,- ասել է Քիրիշկին։ «Առաջին հայացքից թվում է, թե նա ցանկանում է Թուրքիային խլել Արեւմուտքից… գաղափարապես, դա այն է, ինչ նա նախընտրում է»:
«Էրդողանը հիանալի հասկանում է, որ չի կարող իրեն թույլ տալ մենակ մնալ ռուսական արջի հետ»,- հավելել է նա։ «Եվ նա նաեւ հիանալի գիտակցում է, որ չափազանց կախված է դարձել Պուտինից ու Ռուսաստանից»:
