նախընտրելի դարձնել
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Սթոլթենբերգը չորեքշաբթի 30 անդամ երկրներին կոչ է արել պարտավորվել մինչեւ 2024 թվականը իրենց համախառն ներքին արդյունքի առնվազն 2 տոկոսը ծախսել պաշտպանության վրա, հաղորդում է The Associated Press-ը:
ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցները պայմանավորվել են 2014 թվականին դադարեցնել ծախսերի կրճատումը, որը նրանք ձեռնարկել են սառը պատերազմից հետո, եւ մինչեւ 2024 թվականը անցնել իրենց պաշտպանական բյուջեների վրա ՀՆԱ-ի 2 տոկոսի ծախսմանը: Այդ պարտավորության ժամկետը լրանում է հաջորդ տարի, եւ ՆԱՏՕ-ն աշխատում է նոր նպատակի ուղղությամբ։
«Ակնհայտ է, որ եթե ճիշտ էր 2014 թվականին 2 տոկոս ծախսելու պարտավորություն ստանձնելը, ապա այժմ դա ավելի ճիշտ է, քանի որ մենք ապրում ենք ավելի վտանգավոր աշխարհում»,-լրագրողներին ասել է Սթոլթենբերգը ՆԱՏՕ-ի պաշտպանության նախարարների հանդիպման նախագահությունից հետո, որտեղ տեղի է ունեցել այդ հարցի առաջին բարձր մակարդակի քննարկումը։
«Ուկրաինայում, Եվրոպայում լայնամասշտաբ պատերազմ է ընթանում, եւ հետո մենք տեսնում ենք ահաբեկչության մշտական սպառնալիք, եւ մենք նաեւ տեսնում ենք այն մարտահրավերները, որոնք Չինաստանը նետում է մեր անվտանգությանը։ Այսպիսով, ակնհայտ է, որ մենք պետք է ավելի շատ ծախսենք»,-ասել է նա։
Նա հավելել է, որ որ դա չպետք է լինի «երկարաժամկետ հեռանկար կամ շարժում դեպի այն, այլ առնվազն 2 տոկոս ծախսելու անմիջական պարտավորություն»։
Եվրոպայում եւ Կանադայում ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցները 2022 թվականին ավելացրել են պաշտպանական ծախսերը՝ իրենց բյուջեներին ավելացնելով մոտ 350 միլիարդ դոլար։ ՆԱՏՕ-ի ամենավերջին գնահատականների համաձայն՝ 10 երկիր մոտ է կամ գերազանցում է 2 տոկոսի նշաձողը։ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներից 13-ը ծախսում են մոտ 1,5 տոկոս կամ ավելի քիչ:
ԱՄՆ-ն իր պաշտպանական բյուջեի վրա ավելի շատ է ծախսում, քան մյուս բոլոր դաշնակիցները միասին վերցրած՝ իր ռազմական գանձարանում ներդնելով ՀՆԱ-ի 3,47 տոկոսը՝ ըստ ՆԱՏՕ-ի անցած տարվա գնահատականների:
Շատ երկրներ պնդում են, որ ամենակարեւորը սարքավորումների որակն է եւ ՆԱՏՕ-ի գործողություններում դաշնակիցների ներդրման ծավալը:
Թուրքիայի տնտեսությունը, որն ավանդաբար ՆԱՏՕ-ի խոշորագույն երկրներից մեկն է, որը միջոցներ է ծախսում պաշտպանության վրա, տուժել է ինֆլյացիայից, եւ նրա ռազմական բյուջեն անցյալ տարի կազմել է ՀՆԱ-ի ընդամենը 1,22 տոկոսը՝ ըստ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի գնահատականի:
Սպասվում է, որ ՆԱՏՕ-ի ղեկավարներն այս հարցի շուրջ հետագա ուղի կձեւավորեն, երբ հուլիսին հավաքվեն Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսում կայանալիք իրենց հաջորդ գագաթաժողովին:
