Դուք դժվար թե այս սունկը գտնեք ձեր տեղական ֆերմերների շուկայում, բայց այն իրականում բավականին տհաճ համ ունի. ընդհակառակը, այն համարվում է մոլորակի ամենադառը նյութը։ Նոր ուսումնասիրության մեջ գիտնականները մանրամասն ուսումնասիրել են դրա մոլեկուլային կազմը՝ հայտնաբերելով մի քանի նախկինում անհայտ միացություններ։ Այս մասին գրում է Science Alert-ը։
Ստիպտիկա սունկը (Amaropostia stiptica) այնքան դառն է, որ համի ֆիզիոլոգների և կենսաքիմիկոսների մի խումբ կենտրոնացել է դրա մոլեկուլային կազմի ավելի մանրամասն ուսումնասիրության վրա՝ հասկանալու համար, թե ինչու է ընդհանրապես գոյություն ունենում դառը համը։
Ուսումնասիրության ընթացքում գիտնականները հանդիպել են նախկինում անհայտ երեք դառը միացությունների, որոնցից մեկը համարվում է աշխարհի ամենաուժեղ դառը նյութը, գրում է Focus-ը։ Նյութը կոչվում է օլիգոպորին D և ակտիվացնում է մարդու դառը համի ընկալիչ TAS2R46-ը այնքան ցածր կոնցենտրացիաներում, որ մարդիկ կզգային համը նույնիսկ եթե նյութի մի պտղունցը լուծվեր օլիմպիական չափերի լողավազանում։
Լաբորատորիայում աճեցված համտեսողական բջիջներում փորձարկվել են երեք միացություններ։ Գիտնականները պարզել են, որ այս միացություններից յուրաքանչյուրն ակտիվացնում է մարդու դառը համի ընկալիչների 25 տեսակներից առնվազն մեկը։
Հայտնի է, որ մեր լեզուների վրա գտնվող համային ընկալիչները կարող են ստիպել մեզ թքել հատկապես դառը նյութերը: Սակայն, ինչպես գիտենք, մարդիկ սիրում են փորձել այնպիսի բաներ, որոնք կվախեցնեն մյուս արարածներին։ Սա գիտնականներին հանգեցրել է այն ենթադրությանը, որ դառը համը գոյություն ունի մարդկանց հետ պահելու ուտելուց այն, ինչ չպետք է ուտեն։ Չնայած կան բազմաթիվ բացառություններ, այս տեսությունը գնալով ավելի անկայուն է դառնում։
Օրինակ՝ դառը տինդերի սունկը «գաստրոնոմիկ հետաքրքրություն չունի», բայց իրականում այն թունավոր չէ։ Միևնույն ժամանակ, մահվան գլխարկը (Amanita phalloides) կարող է մահացու լինել, բայց, կարծես, բավականին համեղ է։
Մարդիկ իրականում սնկերի հիմնական գիշատիչները չեն, ասում է Մայք Բերենսը, Գերմանիայի Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի սննդային համակարգերի կենսաբանը։ Միևնույն ժամանակ, դրանք սպառվում են այլ ողնաշարավորների և անողնաշարավորների կողմից, որոնց ընկալիչները, հավանաբար, կարգավորված են թունավոր և ոչ թունավոր սնկերը ավելի լավ տարբերակելու համար։
Ավելի շփոթեցնող է այն փաստը, որ այսպես կոչված «համային» ընկալիչները գտնվում են մարմնի այլ մասերում, այդ թվում՝ հաստ աղիքում, ստամոքսում և նույնիսկ մաշկում: Այնտեղ նրանք կատարում են բոլորովին այլ գործառույթներ։ Հետազոտողները կարծում են, որ որքան շատ տվյալներ ունենանք դառը միացությունների տարբեր դասերի և համային ընկալիչների տեսակների ու տարբերակների մասին, այնքան ավելի լավ գիտնականները կկարողանան մշակել կանխատեսողական մոդելներ՝ օգտագործելով համակարգային կենսաբանության տեխնիկաներ՝ նոր դառը միացությունները բացահայտելու և հետևանքները կանխատեսելու համար։





























