Ցզյանսի նահանգի Ույուան շրջանի գեղատեսիլ բլուրների և գետերի մեջ թաքնված Վանկոու գյուղը համարվում է Մին և Ցին դինաստիաների դարաշրջանի ավանդական չինական բնակավայրի լավագույն օրինակներից մեկը։ Այն անվանում են «բաց երկնքի տակ գտնվող թանգարան»՝ և դա պատահական չէ։ Այստեղ պահպանվել են հուեյ ճարտարապետության ոճով կառուցված տասնյակ շենքեր, հնագույն առևտրային փողոց, նավակայաններ, տոհմական սրահներ և փայտի փորագրություններով ինտերիերներ, որոնք ունեն գրեթե հազարամյա պատմություն։
Հյուսիսային Սուն դինաստիայի (960–1127 թթ.) ժամանակահատվածում հիմնադրված Վանկոու գյուղը զարգացել է որպես առևտրային կենտրոն՝ գետային ուղու վրա իր շահեկան դիրքի շնորհիվ։ Մին և Ցին դարաշրջաններում այստեղ ծաղկում է ապրել գետային առևտուրը։ Նեղ փողոցներով ձգվել են վաճառականների կրպակները, գետի երկայնքով տեղակայված են եղել նավահանգիստներ, իսկ վաճառականների տները ձևավորել են լայն հնագույն փողոցը՝ գյուղի սիրտը։
Այսօր Վանկոուն մնում է այդ ժամանակի լավագույն պահպանված բնակավայրերից մեկը։
Վանկոուի գլխավոր առանձնահատկությունը նրա ճարտարապետական ժառանգությունն է։ Տները, վարչական շենքերը և նախնիների դահլիճները կառուցված են Անհոյ և Ցզյանսի շրջաններին բնորոշ ավանդական ոճով։
Գյուղի ճարտարապետական գոհարների շարքում առանձնանում է Յու ընտանիքի նախնիների դահլիճը՝ մի համալիր, որտեղ տեղի են ունենում ծեսեր, հավաքույթներ և տոնակատարություններ: Այն հայտնի է իր բարդ փայտե փորագրություններով, որոնք պատկերում են դասական գրականության, դիցաբանության, ինչպես նաև բույսերի և կենդանիների տեսարաններ: Շատ հետազոտողներ այս դահլիճը համարում են Հարավարևելյան Չինաստանի լավագույն պահպանված փորագրված կառույցներից մեկը:
Վանկոուի հին փողոցը ձգվում է գրեթե 600 մետր։ Այն յուրօրինակ «կենդանի տեսարան» է, որտեղ դեռևս պահպանվում են հին տները, խանութները, հյուրանոցները, քարե աստիճանները և հին նավահանգստի տարրերը։
Այսօր այս փողոցը դարձել է գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը, որը թույլ է տալիս զգալ Չինաստանի մթնոլորտը, ինչպիսին այն եղել է մի քանի դար առաջ։
Վանկոուն գտնվում է Չինաստանի ամենագեղատեսիլ շրջաններից մեկում՝ Վույուանը հայտնի է որպես «երկրի ամենագեղեցիկ գյուղական վայր»։ Գյուղը երեք կողմից շրջապատված է գետով, իսկ մյուս կողմից՝ խիտ անտառով ծածկված ցածր լեռներով։ Գարնանը այստեղ ծաղկում են կանոլայի դաշտերը և սալորենի ծառերը, իսկ աշնանը գյուղը ողողված է կարմիր և ոսկեգույն տերևներով։
Վանկոու գյուղը հազվագյուտ պատկերացում է տալիս 300-600 տարի առաջվա չինական ավանդական կյանքի մասին։ Այստեղ գրեթե ոչինչ չի փոխվել. տները, փողոցները, ծիսական սրահները, ջրային ուղիները և բնական միջավայրը պահպանել են հին Չինաստանի իսկական ոճը։
Խորեն Գրիգորյան Վանկոուից











