Եվրոպացիները, որոնք փորձում են դիմակայել Դոնալդ Թրամփի կտրուկ միջամտությունների դեմ, շուտով կարող են բախվել մեկ այլ, ոչ պակաս լուրջ խնդրի՝ ԱՄՆ նախագահի ուշադրության կորստին։
Քանի որ Պենտագոնի և Սպիտակ տան առաջնահերթությունները տեղափոխվում են Իրանի դեմ Թրամփի շարունակվող գործողությունների վրա, եվրոպացի պաշտոնյաները վախենում են, որ ԱՄՆ-ն կկորցնի հետաքրքրությունը Ուկրաինայում պատերազմը դադարեցնելու հարցում, որն այժմ արդեն հինգերորդ տարին է, որ շարունակվում է, հաղորդում է Politico-ն։
ԱՄՆ-ի Մերձավոր Արևելքում երկարատև հակամարտության մեջ ներքաշվելու գործնական հետևանքները կարող են ավելի լուրջ լինել, քան քաղաքական հետևանքները. Ուկրաինան կարող է կորցնել ամերիկյան զենքը, որն անհրաժեշտ է ռուսական ամենօրյա հրթիռային հարվածները հետ մղելու համար, քանի որ ԱՄՆ մարտական համակարգերը ակտիվորեն օգտագործվում են Իրանի դեմ։
«Բոլորը հասկանում են, որ մեզ համար համապատասխան զենքի ձեռքբերումը կյանքի և մահվան հարց է», - երկուշաբթի լրագրողներին ասել է Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին։ «Եթե Մերձավոր Արևելքում երկարատև ռազմական գործողություններ լինեն, դա, անշուշտ, կազդի մատակարարումների վրա։ Ես վստահ եմ դրանում»։
Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմը կարող է տևել չորսից հինգ շաբաթ, բայց նա պատրաստ է ավելի երկարատև հակամարտության։ Որոշ վերլուծաբաններ զգուշացնում են, որ պատերազմը կարող է վերածվել ավելի լայն հակամարտության, որից ԱՄՆ-ի համար դժվար կլինի խուսափել։
«Ուշադրությունը շեղվելու էֆեկտ կա», - նշել է Լոնդոնում գործող Royal United Services Institute վերլուծական կենտրոնի Էդ Արնոլդը։ «Ինչպե՞ս Թրամփի ուշադրությունը պահել Ուկրաինայում Ռուսաստանին զսպելու իր քաղաքականության վրա, երբ նա պոտենցիալ պատերազմի նոր ևս մեկ ճակատ է բացել։ Եվ եթե դուք ակտիվորեն զենք եք ուղարկում տարածաշրջան, ապա պահեստում զենքի պաշարները պակասում են»։
Նույնիսկ Իրանի վրա ավիահարվածների սկսվելուց առաջ Վաշինգտոնի պաշտոնյաները մտահոգություն էին հայտնել, որ նման հակամարտությունը կարող է սպառել ԱՄՆ զենքի պաշարները և ԱՄՆ-ին ավելի խոցելի դարձնել՝ մի փաստարկ, որը միայն ավելի հիմնավոր կդառնա պատերազմի ձգձգմանը զուգընթաց։ Սա կարող է ստիպել Թրամփի վարչակազմին առաջնահերթություն տալ սեփական պաշարների համալրմանը Եվրոպա և Ուկրաինա հրթիռների մատակարարումների փոխարեն, զգուշացրել է եվրոպացի բարձրաստիճան պաշտոնյան, որը ցանկացել է անանուն մնալ։
«Մարտական ուժի մեծ մասը, ներառյալ խափանող սարքերը և այլ հրթիռներ, արդեն սպառվել են», - ասել է պաշտոնյան։ «ԱՄՆ-ն պետք է համալրի իր պաշարները, ինչը նշանակում է, որ Եվրոպայի կամ Ուկրաինայի համար ավելի քիչ հասանելի կլինեն զենքերը»։
Բանակցությունները շարունակվում են
Առաջին հայացքից Թրամփը շարունակում է հանձնառու մնալ Ռուսաստան-Ուկրաինա հակամարտության լուծում գտնելուն: Նրա հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Ուիտկոֆը և փեսան՝ Ջարեդ Քուշները, անցյալ շաբաթ Ժնևում հանդիպել են Ուկրաինայի ներկայացուցիչների հետ: Թրամփը նաև կապ է հաստատել Զելենսկիի հետ՝ Ռուսաստանի հետ այս շաբաթ սպասվող եռակողմ բանակցություններից առաջ:
Զելենսկին հայտարարել է, որ հաջորդ բանակցությունները նախատեսված են սկսել մարտի 5-6-ը Աբու Դաբիում, սակայն Մերձավոր Արևելքում «թշնամական գործողությունները» նշանակում են, որ այս ծրագիրը դեռևս հաստատված չէ: «Այնուամենայնիվ, ոչ ոք չի չեղարկել հանդիպումը», - նշել է նա՝ հավելելով, որ անհրաժեշտության դեպքում այն կարող է տեղափոխվել Թուրքիա կամ Շվեյցարիա. «Հանդիպումը պետք է տեղի ունենա. սա կարևոր է մեզ համար»:
ԱՄՆ կառավարությունը հայտարարել է, որ ռեսուրսների հետ կապված խնդիրներ չկան: «ԱՄՆ զինված ուժերը լիովին հագեցած են նախագահի բոլոր ռազմավարական նպատակներին հասնելու համար», - ասել է Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Աննա Քելլին:
Այնուամենայնիվ, բանակցություններն արագացնելու Թրամփի փորձերը, այդ թվում՝ Ռուսաստանի նավթարդյունաբերության դեմ պատժամիջոցները, մինչ այժմ չեն կարողացել առաջընթաց ապահովել: Ինքը՝ Թրամփը, նախկինում հայտարարել էր, որ կարող է «կորցնել համբերությունը» և «անջատվել» խաղաղության ջանքերից: «Սա եվրոպական իրավիճակ էր: Այն պետք է մնար եվրոպական իրավիճակ», - ասել էր Թրամփը դեռևս անցյալ տարվա մայիսին։
«Ուշադրությունն Ուկրաինայի վրա պահպանելը դժվար կլինի», - նշել է եվրոպացի դիվանագետներից մեկը: «Դեռ Իրանի հետ պատերազմից առաջ ամերիկացիներն արդեն իսկ ավելի քիչ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում և կորցնում էին համբերությունը Ուկրաինայի նկատմամբ»։
Եվրոպական որոշումների ձգձգում
Իրանական ճգնաժամի առաջին շոշափելի ազդեցությունը Ուկրաինայի վրա արդեն զգացվել է՝ ԵՄ-ին անդամակցության գործընթացի վրա: Այս շաբաթ Կիպրոսում նախատեսված էր հանդիպում, որի ժամանակ ԵՄ-ն պետք է ուկրաինացի պաշտոնյաներին տրամադրեր անդամակցության ճանապարհին հաջորդ քայլերի մանրամասները։
Այնուամենայնիվ, Կիպրոսում բրիտանական ավիաբազայի վրա իրանական անօդաչու թռչող սարքի հարվածից հետո հանդիպումը հետաձգվեց: Հետաձգումը ևս մեկ հիասթափություն է Կիևի համար, քանի որ ԵՄ-ն չկարողացավ համաձայնության գալ Ուկրաինայի վերականգնման համար սառեցված ռուսական ակտիվների օգտագործման վերաբերյալ անցյալ տարվա վերջին և նաև չկարողացավ ավարտել խոստացված 90 միլիարդ եվրոյի վարկը: Առանց շտապ ֆինանսավորման՝ Ուկրաինան հաջորդ ամիս կբախվի բյուջետային դեֆիցիտի։
ԵՄ-ն նախատեսում է հետաձգել հանդիպումը և հնարավորինս շուտ Ուկրաինային փոխանցել մնացած անդամակցության փաստաթղթերը, ըստ ծրագրերի հետ ծանոթ եվրոպացի դիվանագետի։ «Կարևոր է չկորցնել թափը», - նշել է դիվանագետը։ «Մենք չենք ուզում, որ Մերձավոր Արևելքում ստեղծված իրավիճակը ազդի դրա վրա»։





























