Phys.org կայքում հրապարակված նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես բժշկական պատկերագրման տեխնոլոգիաները կարող են բառացիորեն «նայել» հին արտեֆակտների ներսը՝ առանց դրանք վնասելու: Ուսումնասիրությունը օգտագործում է նոր սերնդի համակարգչային տոմոգրաֆիա՝ 2300 տարեկանից ավելի եգիպտական մումիաների ուսումնասիրության համար:
Ուսումնասիրությունը անցկացվել է Բուդապեշտի Զեմելվեյսի համալսարանի բժշկական պատկերագրման կենտրոնում: Գիտնականները ուսումնասիրել են մի քանի մումիաներ, որոնք նախկինում ենթարկվել էին ստանդարտ համակարգչային տոմոգրաֆիայի, սակայն հին մեթոդները չէին կարողանում ստանալ դրանց ներքին կառուցվածքների բավականաչափ մանրամասն պատկերներ:
Տեխնոլոգիական հիմնական նորամուծությունը այսպես կոչված ֆոտոնների հաշվող համակարգչային տոմոգրաֆիան էր՝ առանձին ռենտգենյան ֆոտոններ հայտնաբերելու ունակ համակարգ: Ավանդական սարքերից տարբերվող այս սկաներները ապահովում են զգալիորեն ավելի բարձր տարածական լուծաչափ և ավելի լավ են կարողանում տարբերակել հյուսվածքների խտությունը:
Սա թույլ տվեց հետազոտողներին ստանալ նախկինում անհասանելի մանրամասներ. նրանք կարողացան հստակ պատկերացնել վիրակապերի շերտերը, ոսկրային կառուցվածքը և նույնիսկ նուրբ անատոմիական առանձնահատկությունները, որոնք նախկինում մնում էին աննկատելի: Ավելին, հնարավոր դարձավ որոշել մնացորդների տարիքը (մ.թ.ա. մոտավորապես 401-ից 259 թվականներին) և հայտնաբերել հիվանդության նշաններ, այդ թվում՝ հավանական օստեոպորոզ։
Հատկապես արժեքավոր է այն, որ այս բոլոր տվյալները ստացվել են առանց մումիաները բացելու։ Այս ոչ-քայքայիչ մոտեցումը հատկապես կարևոր է հնագիտության համար, քանի որ այն պահպանում է առարկաների ամբողջականությունը՝ միաժամանակ զգալիորեն ընդլայնելով անցյալի մասին տեղեկատվության շրջանակը։
Սա ներկայացնում է անցում դեպի հետազոտությունների նոր մակարդակ. մինչդեռ նախկինում համակարգչային տոմոգրաֆիան (ՀՏ) տրամադրում էր միայն մնացորդների վիճակի ընդհանուր պատկերացում, այժմ այն թույլ է տալիս վերականգնել մումիֆիկացիայի մանրամասները, անհատի առողջական վիճակը և նույնիսկ մահից հետո մարմնի մշակման առանձին փուլերը։
Ավելի լայն համատեքստում այս ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ժամանակակից բժշկական տեխնոլոգիաները ավելի ու ավելի ինտեգրվում հնագիտության մեջ։ Պատկերագրական տեխնիկայի առաջընթացը՝ դասական համակարգչային տոմոգրաֆիայից մինչև ֆոտոնների հաշվարկման համակարգեր, հին առարկաները վերածում են լիարժեք «տվյալների աղբյուրների», որոնք հասանելի են առանց ֆիզիկական միջամտության։




























