Նախընտրելի«ԻԿՕ Մաշիների»-ն մուտք է գործել կապիտալի շուկա՝ ընդամենը երկու օրում ամբողջությամբ տեղաբաշխելով 1,1 մլրդ դրամ ծավալով պարտատոմսերի թողարկումը։ Ընկերության համար սա հետագա աճի ֆինանսավորման նոր գործիք է, իսկ հայկական կապիտալի շուկայի համար՝ ևս մեկ օրինակ, որ գրավիչ առաջարկի առկայության դեպքում ներդրողները պատրաստ են բավական արագ միջոցներ ուղղել կորպորատիվ պարտատոմսերին։
Ընկերության պարտատոմսերի անվանական արժեքը 100 հազար դրամ է, կուպոնային եկամտաբերությունը՝ տարեկան 12,5%, իսկ շրջանառության ժամկետը՝ 36 ամիս։ Ընդհանուր առմամբ առևտրին թույլատրվել է 11 հազար պարտատոմս։ Դրանք ներառված են Հայաստանի ֆոնդային բորսայի Cbond պարտատոմսերի շուկայի ազատ հատվածում։ Դրանցով հնարավոր է նաև իրականացնել հասցեական գործարքներ և կնքել ռեպո-գործարքներ։
Տեղաբաշխումն իրականացվել է 2026 թվականի օգոստոսի 17-ից 19-ը՝ «Կուբ Ինվեստ»-ի միջնորդությամբ։ Սեպտեմբերի 22-ին Հայաստանի ֆոնդային բորսայում տեղի է ունեցել ավանդական զանգի արարողությունը, որը խորհրդանշել է ընկերության մուտքը կապիտալի շուկա։
Ընկերության համար պարտատոմսերը դարձել են վարկին այլընտրանք
«ԻԿՕ Մաշիների»-ի համար կապիտալի շուկա դուրս գալու որոշումը կապված էր միանգամից երկու խնդրի հետ։ Առաջինը՝ ստանալ ֆինանսավորում հետագա զարգացման համար, երկրորդը՝ հասկանալ, թե շուկան ինչպես է գնահատում ընկերությանը։
«ԻԿՕ Մաշիների»-ի գլխավոր տնօրեն Հայկ Մարտիրոսյանը պարտատոմսերի ընտրությունը բացատրել է նրանով, որ այս գործիքը համարում է ավելի ճկուն՝ համեմատած բանկային վարկավորման հետ։ «Առաջին հերթին պարտատոմսերը՝ որպես ֆինանսական գործիք, ավելի առաջադեմ գործիք են։ Մենք արդեն ունեինք վարկերի օգտագործման փորձ, բայց այս ֆինանսական գործիքը շատ ավելի ճկուն է՝ համեմատած վարկերի հետ։ Հենց այդ պատճառով էլ ընտրեցինք այս ճանապարհը»,- նշել է Մարտիրոսյանը։
Սակայն, նրա խոսքով, ընկերության համար կարևոր էր ոչ միայն գումար ներգրավելը։ «Երկրորդ, շատ ավելի կարևոր պատճառը՝ հասկանալն էր, թե Հայաստանի շուկան ինչպես է մեզ ընկալում»,- ասել է ընկերության ղեկավարը։ Շուկան պատասխան տվեց արդեն առաջին երկու օրում. առաջարկված պարտատոմսերի ամբողջ ծավալը տեղաբաշխվեց։
Ներգրավված միջոցները «ԻԿՕ Մաշիների»-ն մտադիր է ուղղել հետագա զարգացմանն ու ներդրումներին։ Մարտիրոսյանը ընկերության հեռանկարները կապում է առաջին հերթին Հայաստանի հանքարդյունաբերության և շինարարության ոլորտների դինամիկայի հետ։ «Մեր ընկերությունն այսօր զարգանում է շատ դինամիկ տեմպերով, քանի որ Հայաստանում հանքարդյունաբերությունն ու շինարարությունը շատ արագ են զարգանում։ Այս միջոցները մենք կօգտագործենք մեր ընկերության հետագա զարգացման և ներդրումներ իրականացնելու համար»,- ասել է նա։
Տեխնիկայի վաճառքից՝ դեպի բիզնեսի ընդլայնում
«ԻԿՕ Մաշիների»-ն գործում է 2012 թվականից և զբաղվում է շինարարական ու հանքարդյունաբերական տեխնիկայի վաճառքով և սպասարկմամբ։ 14 տարվա ընթացքում ընկերությունն աճել է մինչև 85 աշխատակից, և, Մարտիրոսյանի խոսքով, մտնում է Հայաստանի 100 խոշորագույն հարկատուների շարքը։
Զարգացման հաջորդ փուլը ընկերությունը կապում է հանքարդյունաբերական ոլորտի համար տեխնիկայի մատակարարումների ընդլայնման հետ։ Ընկերության ղեկավարի խոսքով՝ արդեն մատակարարված մեքենաների մի մասը վաճառվել է հանքարդյունաբերական ձեռնարկություններին և արդեն գործում է։ Ընդ որում, ծրագրերում ավելի խոշոր և ժամանակակից, բարձր արտադրողականությամբ տեխնիկայի մատակարարումն է։
«ԻԿՕ Մաշիների»-ն Հայաստանում ներկայացնում է ճապոնական Komatsu բրենդը։ Մարտիրոսյանը նշել է, որ արտադրող ընկերությունն ունի գործարաններ Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում, իսկ մատակարարվող տեխնիկան առանձնանում է բարձր արտադրողականությամբ և ցածր շահագործման ծախսերով։
Այսպիսով, պարտատոմսերի միջոցով ներգրավված միջոցները ընկերությունը մտադիր է օգտագործել ոչ թե պարզապես ընթացիկ ֆինանսավորումը համալրելու, այլ բիզնեսն ընդլայնելու համար՝ հանքարդյունաբերական և շինարարական հատվածների կողմից պահանջարկի աճի ֆոնին։
«Կուբ Ինվեստ». շուկայում կա ներդրումների համար պատրաստ կապիտալ
«ԻԿՕ Մաշիների»-ի պարտատոմսերի արագ տեղաբաշխումը նշում են նաև թողարկման կազմակերպիչ «Կուբ Ինվեստ»-ում։ Ընկերության գլխավոր տնօրեն Միքայել Մարգարյանը կարծում է, որ տեղաբաշխման արագությունը արտացոլում է կապիտալի շուկայի գործիքների նկատմամբ ներդրողների վստահության ձևավորվող մակարդակը։
«Մեզ համար այս ոլորտը շատ կարևոր է։ Մենք մեզ համարում ենք ֆինանսական շուկայի զարգացման առաջատարներից մեկը և անելու ենք ամեն ինչ, որպեսզի այս ոլորտն ակտիվ զարգանա։ Այս տեղաբաշխումը նաև շատ կարևոր է մեզ համար՝ որպես «ԻԿՕ Մաշիների»-ի հետ գործընկերության սկիզբ»,- ասել է Մարգարյանը։
Նրա խոսքով՝ վերջին շրջանում շուկայում նկատվում է պարտատոմսերի արագ տեղաբաշխման միտում։ Ընդ որում, գործիքների առաջարկը դեռ այնքան մեծ չէ, մինչդեռ ներդրումների համար պատրաստ կապիտալ շուկայում կա։ Հենց այդ պատճառով, կարծում է Մարգարյանը, երբ հայտնվում են ներդրողների համար հետաքրքրություն ներկայացնող առաջարկներ, դրանք կարող են արագ պահանջարկ գտնել։ Որպես օրինակ նա հիշատակել է նաև նախորդ տեղաբաշխումները՝ նշելով, որ արագ պահանջարկը դառնում է շուկայի նկատելի միտում։
Ինչու «Կուբ Ինվեստ»-ը ընտրեց «ԻԿՕ Մաշիների»-ին
Մարգարյանը նաև պատմել է, թե ինչ սկզբունքներով է «Կուբ Ինվեստ»-ը համագործակցության համար ընտրում ընկերություններին։ Նրա խոսքով՝ փոխգործակցությունը կարող է սկսվել ինչպես հենց ընկերության նախաձեռնությամբ, այնպես էլ կազմակերպչի կողմից։ Բայց որոշում ընդունելուց առաջ գնահատվում է պոտենցիալ թողարկողի՝ ներդրողների առջև իր պարտավորությունները ժամանակին կատարելու կարողությունը։
Խոսքը նախ և առաջ ներգրավված միջոցները մարելու և թողարկման պայմաններով նախատեսված տոկոսները վճարելու կարողության մասին է։ Ընդ որում, նշել է Մարգարյանը, վերլուծությունը չի սահմանափակվում ֆինանսական ցուցանիշներով։ «ԻԿՕ Մաշիների»-ի դեպքում տեղաբաշխման կազմակերպիչը չի տեսել գործոններ, որոնք կարող էին կասկածի տակ դնել ընկերության՝ իր պարտավորությունները կատարելու կարողությունը։ «Հենց այս ընկերության դեպքում մենք վստահ ենք, որ այն լիովին ունակ է կատարել իր պարտավորությունները, և այս պահին որևէ խնդիր չենք տեսնում»,- հայտարարել է «Կուբ Ինվեստ»-ի ղեկավարը։ Պարտատոմսերի արագ տեղաբաշխումը վկայում է ներդրողների աճող ակտիվության մասին
Հայաստանի ֆոնդային բորսայի գլխավոր տնօրեն Հայկ Եգանյանը «ԻԿՕ Մաշիների»-ի մուտքը կապիտալի շուկա կարևոր քայլ է անվանել ինչպես հենց ընկերության, այնպես էլ շուկայական գործիքների միջոցով ֆինանսավորում ներգրավելու պրակտիկայի զարգացման համար։ «Առաջին հերթին ուզում եմ շնորհավորել ընկերությանը այդ համարձակ քայլի համար, որը նա արեց՝ փորձելով միջոցներ ներգրավել հանրությունից, և այն բանի համար, որ դա շատ հաջող իրականացրեց երկու օրում»,- ասել է Եգանյանը։
Նա առանձին ընդգծել է «ԻԿՕ Մաշիների»-ի նշանակությունը այն ոլորտների համար, որոնց այն սպասարկում է։ Ընկերությունը տեխնիկա է մատակարարում հանքարդյունաբերական և շինարարական ձեռնարկություններին, իսկ հանքարդյունաբերությունը, Եգանյանի խոսքով, կարևոր է Հայաստանի տնտեսության համար։ «ԻԿՕ Մաշիների»-ն մեքենաներ է մատակարարում հանքարդյունաբերական ընկերություններին և շինարարներին, և ես վստահ եմ, որ նման ոլորտների ընկերություններին օգնելով և աջակցելով, որպեսզի նրանք ունենան ֆինանսական անկախություն, մենք միանշանակ օգնում և աջակցում ենք նաև մեր տնտեսության հետագա զարգացմանը»,- նշել է բորսայի ղեկավարը։
Եգանյանը նաև արագ տեղաբաշխման ավարտը կապել է հենց շուկայի ենթակառուցվածքների զարգացման հետ։ Նրա խոսքով՝ արդյունքը վկայում է կազմակերպչի մեծ հաճախորդային բազայի առկայության և ներդրողների հետ տարվող աշխատանքի մասին՝ ներառյալ նրանց տեղեկացնելն ու կապիտալի շուկայի գործիքների օգտագործմանը նախապատրաստելը։ Միաժամանակ, նրա կարծիքով, դա արտացոլում է ներդրողների վարքագծի աստիճանական փոփոխությունը։ «Մեր ներդրողները արդեն ավելի ու ավելի ակտիվ են դառնում և ավելի խորն են ինտեգրվում կապիտալի շուկայում»,- ասել է Եգանյանը։
Մեկ այլ գործոն նա նշել է հենց ընկերության նկատմամբ վստահությունը։ Նրա խոսքով՝ հաջող տեղաբաշխումը թույլ է տալիս ասել, որ «ԻԿՕ Մաշիների»-ն ընկալվում է որպես հուսալի գործընկեր, իսկ նրա զարգացման ծրագրերը ներդրողների մոտ ձևավորում են ապագա ֆինանսական հոսքերի ակնկալիք։
