Նախընտրելի«Հայաքվե» ընդդիմադիր շարժման համակարգող Ավետիք Չալաբյանը հայտարարել է, որ հայկական ղեկավարության գլխավոր քաղաքական սխալներից մեկը եղել է Արցախը Հայաստանի համար բեռ ընկալելը։
Ըստ նրա, այս տարածքից հրաժարվելը չի լուծել երկրի անվտանգության խնդիրները, այլ, հակառակը, խոցելի է դարձրել արդեն ողջ Հայաստանը։ Այս մասին Չալաբյանը լրագրողներին ասել է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում՝ 44-օրյա պատերազմի մեկնարկի վեցերորդ տարելիցին։
Պատասխանելով պատերազմի գլխավոր դասերի և դրա ելքի համար որոշիչ դարձած որոշման մասին հարցին՝ Չալաբյանը հայտարարել է, որ 44-օրյա պատերազմը եղել է ավելի լայնածավալ հակամարտության մաս, որը, նրա գնահատմամբ, շարունակվում է մինչև օրս։
«Մենք մինչև օրս իրական խաղաղություն չունենք և նաև ականատես ենք դառնում Հայաստանի հասցեին նոր սպառնալիքների ու ադրբեջանցի բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից նոր պահանջների», — ասել է նա։
Չալաբյանի կարծիքով, հայկական ղեկավարության գլխավոր սխալը կայացել է այն պատկերացման մեջ, թե Արցախը Հայաստանի համար բեռ է, և դրանից հրաժարվելը թույլ կտա ազատվել այդ խնդրից։
«Արցախը Հայաստանի համար բեռ չէր, Արցախը Հայաստանի պաշտպանությունն էր, մասնավորապես՝ Հայաստանի հարավային մասի պաշտպանությունը», — հայտարարել է նա։
Չալաբյանը շեշտել է, որ այդ պաշտպանությունը կորցնելուց հետո խոցելի է դարձել արդեն ամբողջ երկիրը։ «Մենք, ըստ էության, կորցնելով այս պաշտպանությունը, խոցելի դարձրեցինք ամբողջ Հայաստանը և տեսնում ենք, թե ինչպես է Հայաստանի վրա ճնշումն օրեցօր ուժեղանում», — ասել է նա։
Խոսելով 44-օրյա պատերազմից խուսափելու հնարավորության մասին՝ Չալաբյանը հայտարարել է, որ, իր կարծիքով, ռազմական գործողությունները կարելի էր կանխել, քանի որ բանակցություններում գոյություն ունեին խնդրի լուծման տարբերակներ։
«Բանակցությունների սեղանին կային լուծումներ, որոնց իրականացումից, մասնավորապես, հրաժարվել է այս ղեկավարությունը», — ասել է նա։
Չալաբյանը Հայաստանի ղեկավարությանը մեղադրել է այնպիսի գործողությունների համար, որոնք, նրա գնահատմամբ, ստեղծում էին պատերազմի մեկնարկի լրացուցիչ նախադրյալներ։ Որպես օրինակ նա բերել է Նիկոլ Փաշինյանի «Արցախը Հայաստան է, և վերջ» հայտարարությունը, Ադրբեջանի տարածք «հեղափոխություն» տեղափոխելու մասին նրա արտահայտությունները, ինչպես նաև 2020 թվականի Տավուշի բախումներից հետո հայկական իշխանությունների գործողությունները։
Չալաբյանի համոզմամբ, հաջորդած որոշումներն ուղեկցվել են «ուլտրահայրենասիրական» հռետորաբանությամբ և ստեղծել են տպավորություն, թե հայկական կողմը պատրաստ չէ կառուցողական բանակցությունների և փոխզիջումների։
Միևնույն ժամանակ նա ընդգծել է, որ չի հանում Ադրբեջանի պատասխանատվությունը պատերազմի մեկնարկի համար։
«Սա չի նշանակում, որ պատերազմի մեղավորը Ադրբեջանը չէ։ Իհարկե, ագրեսիվ պատերազմի մեղավորը Ադրբեջանն է», — ասել է Չալաբյանը։ Միաժամանակ նա կարծում է, որ հայկական ղեկավարության գործողությունները նպաստել են այնպիսի իրավիճակի ձևավորմանը, որտեղ պատերազմը դարձել է հնարավոր։
Չալաբյանը նաև հայտարարել է, որ 44-օրյա պատերազմի հետևանքները չեն սահմանափակվել Արցախի կորստով։ Ըստ նրա, հաջորդած իրադարձությունները, ներառյալ Ադրբեջանի հարձակումը Հայաստանի տարածքի վրա և 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի գործողությունը, վկայում են հակամարտության շարունակության մասին՝ այլ ձևով։
Խոսելով այսօրվա իրավիճակի մասին՝ Չալաբյանը զգուշացրել է Ադրբեջանի կողմից նոր սպառնալիքների մասին և հայտարարել է, որ անհրաժեշտ է դրանք հաշվի առնել տեղի ունեցող գործընթացները գնահատելիս։
Նա նաև առանձին մեկնաբանել է Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի գործողությունները Գանձասարում՝ նշելով, որ դրանք Հայաստանի վրա հարձակման նոր փուլի սկիզբ են։
Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը սեպտեմբերի 13-ին Գանձասարում դիվանագետների համար շոու էր կազմակերպել։ Նա ցուցադրել էր իբր հին հայկական գրքեր։ Բացելով ձեռագրերի մակետները՝ նա դիվանագետներին ցույց էր տվել այդ գրքերի դատարկ էջերը, ինչին ներկա պաշտոնյաները արձագանքել էին ծիծաղով։ Իրականում խոսքը Գանձասարի համար հատուկ հրատարակված գրքի մասին է՝ մի շարք ձեռագրերի մի քանի էջերի նմուշներով։ Այդ պատճառով էլ մնացած էջերը դատարկ են, և Հաջիևը չէր կարող չիմանալ, որ օտարերկրյա դիվանագետներին ցույց է տալիս ոչ թե բնօրինակը, այլ թանգարանային հրատարակություն։ Հետաքրքիր է, որ մոլորեցնելու փորձով Հաջիևը գիտակցաբար թե անգիտակցաբար ակնառու ցույց է տվել Ադրբեջանի իշխանությունների անհարգալից վերաբերմունքը դեսպանների նկատմամբ։
