Նախընտրելի44-օրյա պատերազմի մեկնարկի վեցերորդ տարելիցը չի կարելի դիտարկել միայն որպես առանձին օր, քանի որ դրան նախորդել է որոշակի ժամանակաշրջան, իրադարձություններ, հայտարարություններ և բանակցություններ, կարծում է Վանաձորի նախկին քաղաքապետ, Հայաստանի Ազգային ժողովի «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մամիկոն Ասլանյանը։ Այս մասին նա սեպտեմբերի 27-ին հայտարարել է լրագրողներին «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում։
Ըստ Ասլանյանի, պատերազմի ողբերգական ընթացքն ու արդյունքները ապագա սերունդներին թողել են բազմաթիվ դասեր, իսկ տեղի ունեցածի առավել ամբողջական ուսումնասիրությունը միայն ժամանակի հարց է։
«Կարծում եմ՝ սխալ է այս պատերազմը սահմանափակել հենց այս օրով և այն դիտարկել հատվածական։ Պատերազմին նախորդել է որոշակի ժամանակաշրջան, որոշակի իրադարձություններ, խոսակցություններ և բանակցություններ։ Եվ, բնականաբար, պատերազմի ողբերգական ընթացքն ու ավարտը բազմաթիվ դասեր են թողել ապագա սերունդների համար», — ասել է նա։
Ասլանյանը նշել է, որ պատմության այն էջերը, որոնք այսօր մնում են «կիսափակ կամ կիսաբաց», ժամանակի ընթացքում անխուսափելիորեն ավելի մանրամասն կուսումնասիրվեն։
«Պատմության այն էջերը, որոնք կիսափակ կամ կիսաբաց են, միևնույն է՝ ժամանակի և տարածության մեջ այդպիսին չեն մնում։ Այս պատերազմի և ընդհանրապես Արցախի համար այս պայքարի ուսումնասիրությունը, դրա մասին ավելի հստակ տեղեկությունների ստացումը ժամանակի հարց է», — հայտարարել է նա։
Նրա կարծիքով, եթե արդարացի է համարել, որ պատերազմը պատմական իմաստով ավարտված չէ, ապա փակված չէ նաև պատմության համապատասխան էջը։
«Եթե ոչ վրեժ, ապա գոնե հատուցում, եթե ոչ պատմության և անցյալի փորփրում, ապա գոնե ճշմարտության բացահայտում։ Եվ բոլորովին պարտադիր չէ, որ պատմական իրողությունները քաղաքական օրակարգերին համապատասխանեցնելը հանգեցնի այս էջի փակմանը», — ասել է Ասլանյանը։
Նա կարծում է, որ ժամանակի ընթացքում հասարակությունը տեղի ունեցածի ավելի ամբողջական և կայուն պատկեր կստանա, ինչը թույլ կտա դասեր քաղել ողբերգությունից։
«Կարծում եմ, որ որոշ ժամանակ անց մենք կունենանք այս պատերազմի և այս ողբերգության մասին ավելի հստակ, ավելի կայուն և ավելի լայն տեղեկատվություն, որպեսզի կարողանանք նաև դասեր քաղել։ Եվ եթե հասկանանք, որ ապագա սերունդների առաջ պարտավորություն ունենք, ապա պետք է նրանց մեջ ճիշտ սերմանենք այդ պարտքի գիտակցումը, որպեսզի հետագայում խուսափենք նման սխալներից», — նշել է քաղաքական գործիչը։
Ասլանյանը նաև անդրադարձել է Հայաստանի ներկայիս իշխանությունների դիրքորոշմանը պատերազմի մեկնարկի տարելիցի և Արցախի թեմայի վերաբերյալ։ Ըստ նրա, այս ամսաթվի առնչությամբ իշխանությունների հրապարակային հայտարարությունների բացակայությունը կապված է նրանց ձգտման հետ՝ ներկայիս փուլը ներկայացնելու որպես խաղաղության վերջնական հաստատում։
«Նրանք ուզում են համոզել հասարակությանը, աշխարհին և տարածաշրջանին, որ մտել են խաղաղության հաստատման այնպիսի պատմական փուլ, որն արդեն անշրջելի է, և պատերազմի, մեր անցած ուղու մասին ցանկացած անդրադարձ հղի է պատերազմի հետևանքներով», — հայտարարել է նա։
Ասլանյանը կարծում է, որ նման քաղաքական օրակարգը չի կարող, ինքնըստինքյան, նշանակել պատմական հարցի ավարտ։
«Եթե այսօրվա իշխանությունն իր համար ձևավորել է որոշակի, իրեն հասանելի օրակարգեր և ցանկանում է դրանք ներկայացնել որպես պատմական արդարության տրամաբանական ավարտ, ապա դա ընդամենը այսօրվա իշխանությունների քաղաքական օրակարգն է։ Եթե դա ազգային օրակարգ չէ, եթե դա այն օրակարգը չէ, որը սպառիչ պատասխան կտա թե՛ ներկա սերնդին, թե՛ ապագա սերունդներին, ապա դրանք ընդամենը ժամանակավոր իշխանություններին բնորոշ օրակարգեր են», — ասել է նա։
Ապագայի մասին խոսելով՝ Ասլանյանն ընդգծել է, որ իրադարձությունների գնահատականը և պատմական ճշմարտության հաստատումը չպետք է կախված լինեն բացառապես ընթացիկ քաղաքական իրավիճակից։
«Սերունդներին պատասխան ունենք տալու, և իմ կարծիքով, Արցախի էջը փակված չէ», — ասել է նա։
Նշենք, որ այսօր՝ սեպտեմբերի 27-ին, 44-օրյա պատերազմի մեկնարկի վեցերորդ տարելիցի օրը, Ազգային ժողովի «Ուժեղ Հայաստան» և «Հայաստան» խմբակցությունների, ինչպես նաև «Հայաքվե» ազգային քաղաքացիական միավորման անդամներն ու Արցախի Հանրապետության ղեկավարությունը այցելել են «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն, որտեղ հանգչում են հայրենիքի համար կյանքը զոհաբերած հերոսները։
