ՆախընտրելիՀայաստանի նոր Սահմանադրության նախագծի տեքստը կհրապարակվի մինչև տարեվերջ, իսկ սահմանազատման և էքսկլավների հարցերը կլուծվեն բացառապես Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա։ Այս մասին հուլիսի 9-ին Կառավարությունում կայացած ճեպազրույցում հայտարարել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ մեկնաբանելով Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովի առավոտյան հայտարարությունները, որոնցում նա հերթական անգամ կրկնել էր Երևանի Հիմնական օրենքում փոփոխություններ կատարելու Բաքվի պահանջը, ինչպես նաև էքսկլավների և անկլավների հարցի կարգավորման հեռանկարները։
Կառավարության ղեկավարը վստահեցրել է, որ Երևանն սկզբունքորեն իր ներքին հարցերը չի քննարկում արտաքին քաղաքական հարթակներում, իսկ սահմանադրական բարեփոխումների օրակարգը իշխող կուսակցության նախընտրական ծրագրի մասն է, որի օգտին քվեարկել է 726 հազար քաղաքացի։ «Հրապարակման ուշացումը պայմանավորված էր նրանով, որ քննարկումների ընթացքում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության անդամների մոտ բազմաթիվ առաջարկներ էին առաջացել։ Հասկանալով, որ ընտրություններից առաջ մենք չենք կարողանա դրանք քննարկել հանգիստ աշխատանքային մթնոլորտում, որոշեցինք այդ գործընթացը հետաձգել հետընտրական ժամանակաշրջան, որպեսզի առանց պատշաճ վերլուծության չհրապարակենք ներթիմային տարբերակը։ Այժմ առաջարկների ներկայացման ժամկետը սպառվել է, դրանք քննարկվել են, մնում է որոշում ընդունել վերջին մեկ կետի վերաբերյալ։ Կոնկրետ ժամկետներ հիմա չեմ նշի, բայց մինչև տարեվերջ մենք կհրապարակենք տեքստը», - պարզաբանել է Փաշինյանը։
Անդրադառնալով սահմանի սահմանազատման և անկլավների ու էքսկլավների խնդրի կարգավորման թեմային՝ վարչապետը նշել է, որ Հայաստանը հավասարապես շահագրգռված է այս հարցի լուծմամբ, քանի որ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ դե յուրե շարունակում է մնալ հայկական էքսկլավը՝ Արծվաշեն գյուղը։ Նա նաև կիսվել է ուշագրավ դիտարկմամբ՝ մատնանշելով հարևան պետության պաշտոնական խորհրդանիշներում արտացոլված իրավական նրբությունները։ «Ադրբեջանական մանաթների և անձնագրերի վրա, որտեղ պատկերված է Ադրբեջանի քարտեզը, Արծվաշենը նշված է առանձին և ընդգծված է այլ գույնով՝ որպես տարածք, որը դե յուրե իրեն չի պատկանում։ Սա շատ կարևոր նրբություն է։ Կարծում եմ՝ մենք պետք է ցուցաբերենք հայելային մոտեցում՝ 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրի քարտեզներին ճշգրիտ հետևելու համար», - ընդգծել է Փաշինյանը։
Կառավարության ղեկավարը պարզաբանել է, որ էքսկլավների խնդրի լուծման երկու ճանապարհ կա․ կամ տարածքները դե յուրե պահպանում են իրենց կարգավիճակը այն երկրի կազմում, որին պատկանել են ԽՍՀՄ փլուզման պահին, կամ կողմերը պայմանավորվում են սահմանի երկայնքով համարժեք հատվածների փոխանակման շուրջ։ Նիկոլ Փաշինյանը հատկապես մատնանշել է, որ երկու երկրներն էլ ունեն նմանատիպ ենթակառուցվածքային խնդիրներ, երբ իրենց բնակավայրեր տանող ճանապարհները հատում են խորհրդային անկլավային գոտիները, և Ադրբեջանի դեպքում դա կարող է հանգեցնել նրա որոշ գյուղերի լիակատար մեկուսացման։
«Հակամարտության տրամաբանությունն այն է, որ ով ինչ վերցրել է, նրան էլ պատկանում է, բայց մենք հրաժարվել ենք այդ տրամաբանությունից։ Մենք առաջնորդվում ենք խաղաղության համաձայնագրի և Ալմա-Աթայի հռչակագրի տրամաբանությամբ․ Հայաստանի տարածքը նույնական է Խորհրդային Հայաստանի տարածքին՝ 29 743 քառակուսի կիլոմետր, իսկ Ադրբեջանի տարածքը նույնական է Խորհրդային Ադրբեջանի տարածքին։ Եթե ի վերջո մենք հանգենք սահմանների վերաբերյալ որևէ որոշման, որը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության և Սահմանադրության համաձայն կպահանջի ժողովրդի կամարտահայտություն, մենք, բնականաբար, այդ հարցով կդիմենք քաղաքացիներին», - եզրափակել է Նիկոլ Փաշինյանը։
Հիշեցնենք, որ հուլիսի 9-ին Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովը լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել էր, որ Բաքուն լիովին ավարտել է խաղաղության համաձայնագրի համաձայնեցման բոլոր ընթացակարգերը, սակայն դրա ստորագրումը դեռևս կախված է Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությունից։ Նրա խոսքով՝ Վաշինգտոնի գագաթնաժողովում պատրաստված համաձայնագրի տեքստն արդեն հասանելի է հանրությանը, սակայն ադրբեջանական կողմի հիմնական ակնկալիքը շարունակում է մնալ Հայաստանի Սահմանադրությունում փոփոխությունների կատարումը։
