Գիտնականները 117 տարի ապրած կնոջ մոտ միաժամանակ հայտնաբերել են ինչպես խորը ծերացման նշաններ, այնպես էլ բջիջների անսովոր «երիտասարդության» հատկանիշներ։ Իսպանիայից հետազոտողները կատարել են նրա գենոմի, սպիտակուցների, նյութափոխանակության, աղիքային միկրոֆլորայի և ԴՆԹ-ի փոփոխությունների համապարփակ վերլուծություն և պարզել, որ որոշ ցուցանիշներ համապատասխանել են ծայրահեղ տարեց մարդու, մինչդեռ էպիգենետիկ տարիքը զգալիորեն ցածր է եղել փաստացի տարիքից։ Արդյունքները հրապարակվել են Cell Reports Medicine ամսագրում։

Կինը, որին հեղինակները նշել են որպես M116, 2023 թվականի հունվարից մինչև իր մահը՝ 2024 թվականի օգոստոսի 19-ը, եղել է ամենատարեց հաստատված կենդանի մարդը։ Նա ծնվել է 1907 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում, իսկ ութ տարեկանից ապրել է Իսպանիայում։ Գիտնականները ստացել են նրա արյան, թքի, մեզի և կղանքի նմուշներ և համեմատել արդյունքները այլ խմբերի տվյալների հետ։ Արյան անալիզների հիմնական մասը կատարվել է, երբ կինը 116 տարեկան էր։

Խոր ծերության գլխավոր նշաններից մեկը տելոմերներն էին՝ քրոմոսոմների ծայրերում գտնվող պաշտպանիչ հատվածները, որոնք սովորաբար կարճանում են բջիջների բաժանման ընթացքում։ M116-ի մոտ տելոմերների միջին երկարությունը կազմել է ընդամենը մոտ 8 կիլոբազ՝ սա ուսումնասիրված առողջ կամավորների շրջանում ամենացածր ցուցանիշն էր։ Միևնույն ժամանակ նրա տելոմերների մոտ 40%-ը չափազանց կարճ էր։ Սակայն հետազոտողները նշում են, որ այսքան արտահայտված կարճացումը չի ուղեկցվել տարիքին բնորոշ ծանր հիվանդությունների սպասվող հավաքակազմով։

Ավելի անսպասելի էր էպիգենետիկ փոփոխությունների վերլուծությունը՝ ԴՆԹ-ի վրա եղած քիմիական նշանների, որոնք փոխվում են տարիքի հետ և թույլ են տալիս մոտավոր գնահատել հյուսվածքների այսպես կոչված կենսաբանական տարիքը։ Վեց տարբեր «էպիգենետիկ ժամացույցներ» ցույց են տվել, որ M116-ի օրգանիզմը ավելի երիտասարդ է եղել, քան նրա ժամանակագրական տարիքը։ Լրացուցիչ մեթոդը ցույց է տվել 23,17 տարվա տարբերություն. այս հաշվարկով կենսաբանական տարիքը մոտ երկու տասնամյակով ցածր է եղել 117 տարեկանից։

Մոլեկուլային վերլուծությունը հայտնաբերել է տարիքային կլոնալ արյունաստեղծման հետ կապված մուտացիաներ, ինչպես նաև տարեց մարդկանց բնորոշ մեծ քանակությամբ B-բջիջներ։ Միաժամանակ կնոջ մոտ եղել են ճարպային փոխանակության արդյունավետության և համակարգային բորբոքման ցածր մակարդակի նշաններ։ Աղիքներում հետազոտողները հայտնաբերել են Bifidobacterium բակտերիաների անսովոր բարձր բաժին, որոնք կապվում են հակաբորբոքային գործընթացների հետ։

Հեղինակները կարծում են, որ բացառիկ երկարակեցությունը կարող էր պայմանավորված լինել բազմաթիվ գործոնների համադրությամբ։ M116-ի մոտ հայտնաբերվել են հազվադեպ գենետիկ տարբերակներ, որոնք պոտենցիալ կապված են իմունային համակարգի աշխատանքի, սրտի, ուղեղի և միտոքոնդրիումների պաշտպանության հետ։ Ստացված արդյունքները ցույց են տալիս, որ օրգանիզմի ծերացումը և տարիքային հիվանդությունների զարգացումը կարող են տարանջատվել մոլեկուլային մակարդակում։