Գլոբալ տաքացման վրա մարդու ազդեցության գիտական ապացույցները վերջին 17 տարիների ընթացքում դարձել են էլ ավելի համոզիչ՝ չնայած կլիմայի փոփոխության պատճառների մասին գիտական եզրակացությունները կասկածի տակ դնելու ԱՄՆ իշխանությունների փորձերին։ Նման եզրակացության են հանգել Earth’s Future հանդեսում հրապարակված նոր լայնածավալ ակնարկի հեղինակները։

Արևելյան Անգլիայի համալսարանի պրոֆեսոր Բենջամին Սանտերի ղեկավարությամբ իրականացված հետազոտությունը նվիրված է այսպես կոչված կլիմայական «մատնահետքերին»՝ կլիմայական համակարգում տեղի ունեցող բնորոշ փոփոխություններին, որոնք օգնում են տարբերակել մարդկային գործունեության ազդեցությունը բնական տատանումներից։ Հեղինակների կարծիքով՝ ավելի քան 30 տարվա նմանատիպ հետազոտությունները համոզիչ ապացույցներ են տվել, որ ջերմոցային գազերի արտանետումները փոփոխություններ են առաջացնում Երկրի ամբողջ կլիմայական համակարգում։

Աշխատությունը հաստատում է նաև ԱՄՆ Շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալության (EPA)՝ 2009 թվականին ընդունված որոշման գիտական հիմնավորվածությունը։ Այդ ժամանակ գերատեսչությունը ճանաչեց, որ ջերմոցային գազերի արտանետումները վտանգավոր են բնակչության առողջության համար։ Այդ եզրակացությունը, որը հայտնի է որպես Endangerment Finding, նման արտանետումների կարգավորման կարևոր իրավական հիմք դարձավ։

Նոր ակնարկը հրապարակվեց, երբ 2025 թվականի հուլիսին հրապարակվեց ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարության զեկույցը, որը կասկածի տակ էր դնում կլիմայական «մատնահետքերի» հետազոտությունների հուսալիությունը և EPA-ի որոշման գիտական հիմքերը։ Ակնարկի հեղինակներն այդ զեկույցը համարում են լրջորեն սխալ․ նրանց գնահատմամբ՝ այն հաշվի չի առնում ոչ 2009 թվականին առկա ապացույցների ամբողջությունը, ոչ էլ դրանից հետո կլիմայագիտության էական առաջընթացը։

Հետազոտողները նշում են, որ գլոբալ տաքացումն ուժեղացրել է կլիմայի բնական փոփոխականության ֆոնին մարդու ազդեցության տարբերակելիությունը։ Մասնավորապես, Երկրի մակերևույթի ջերմաստիճանի գործիքային դիտարկումների ամբողջ ժամանակահատվածի ամենաշոգ տասը տարիները գրանցվել են 2009 թվականից հետո։

Կլիմայական ատրիբուցիայի եղանակները հնարավորություն են տալիս բացահայտել ջերմոցային գազերի ազդեցությունը կլիմայական համակարգի տարբեր բաղադրիչների վրա՝ ստրատոսֆերայի վերին շերտերից մինչև օվկիանոսի խորքերը։ Դրանք նաև օգնում են գնահատել, թե ինչպես է կլիմայի փոփոխությունն ազդում ծայրահեղ երևույթների հաճախականության և ինտենսիվության վրա, ներառյալ ուժեղ շոգի ժամանակահատվածները, ջրհեղեղները և անտառային հրդեհները, ինչպես նաև բերքի վնասները։

Հետազոտության համահեղինակ, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր Սյուզան Սոլոմոնի կարծիքով՝ անկախ գիտական խմբերի բազմաթիվ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ կլիմայական համակարգի տարբեր բաղադրիչներ փոխվում են համահունչ կերպով՝ համապատասխանելով գլոբալ տաքացման ակնկալվող հետևանքներին։

Հեղինակները զգուշացնում են, որ EPA-ի որոշման չեղարկումը կարող է թուլացնել ջերմոցային գազերի արտանետումների կարգավորումը և նախադրյալներ ստեղծել ԱՄՆ-ում այլ բնապահպանական նորմերի վերանայման համար։ Նրանց կարծիքով՝ կուտակված գիտական տվյալներն ուժեղացնում են արտանետումները սահմանափակելուն և կլիմայական ռիսկերը նվազեցնելուն ուղղված միջոցների օգտին բերվող փաստարկները։