2025 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում հայրերին հնարավորություն է տրվել երեխայի ծնվելուց հետո առաջին 30 օրվա ընթացքում հինգօրյա վճարովի արձակուրդ վերցնել, և գործատուն իրավունք չունի որևէ պատրվակով մերժել այն։ Այս մասին հունիսի 17-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատանքի և զբաղվածության վարչության պետ Ժորա Սարգսյանը՝ ներկայացնելով հանրապետությունում հայրական արձակուրդի պահանջարկի վերաբերյալ հետազոտության արդյունքները։

Նա նշել է, որ այս երաշխիքը ֆինանսավորվում է գործատուի հաշվին՝ հիմնվելով աշխատակցի միջին աշխատավարձի վրա, և տրամադրվում է ամենամյա վճարովի արձակուրդից առանձին։ Սարգսյանի խոսքով՝ չորս մարզերում իրականացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ որոշ տղամարդիկ դեռևս չեն օգտվում այս իրավունքից իրազեկվածության պակասի պատճառով՝ սխալմամբ կարծելով, թե հայրության արձակուրդի օրերը կպակասեցնեն իրենց հիմնական արձակուրդը։

Նա ընդգծել է, որ եթե հայրը չի օգտագործում այդ հինգ օրերը մինչև երեխայի երեսնօրյա դառնալը, ապա իրավունքը չեղարկվում է, և վերջնահաշվարկի ժամանակ դրանց դիմաց դրամական փոխհատուցում չի վճարվում։

«Մենք ուզում ենք կոտրել այն կարծրատիպը, թե աշխատանքային օրենսդրությունը պաշտպանում է միայն մայրերին. «երեխայի խնամքով զբաղվող անձ» հասկացությունը հավասարապես վերաբերում է նաև հայրերին»,— ընդգծել է Ժորա Սարգսյանը։ Նա հավելել է, որ Աշխատանքային օրենսգիրքը տղամարդկանց ընձեռում է դեռևս չօգտագործված հնարավորությունների լայն շրջանակ, այդ թվում՝ մինչև երեխայի երեք տարեկան դառնալը խնամքի արձակուրդ գնալու իրավունք՝ աշխատատեղի և ստաժի լիարժեք պահպանմամբ, ընդ որում՝ ծնողները կարող են դա անել նույնիսկ միաժամանակ։ Սարգսյանն ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ հայրերը բացառիկ իրավունք ունեն իրենց ամենամյա արձակուրդը հարմարեցնել կնոջ հղիության ու ծննդաբերության շրջանին, ինչպես նաև պահանջել մինչև երկու ամիս չվճարվող արձակուրդ՝ մինչև երեխայի մեկ տարին լրանալը։ Պաշտոնյան հիշեցրել է նաև ծնողների՝ ոչ լրիվ աշխատանքային օրվա անցնելու շուրջ բանակցելու իրավունքի մասին (համամասնական վարձատրությամբ), ինչը թույլ կտա ավելի ճկուն կերպով համատեղել կարիերան և կենցաղը։ «Նման միջոցառումները նպատակ ունեն քաղաքացիների համար հեշտացնել երեխա ունենալու որոշման կայացումը և պարզեցնել աշխատաշուկա վերադարձը»,— մանրամասնել է պաշտոնյան։

Ժորա Սարգսյանն առանձնահատուկ ընդգծել է վերջին նախաձեռնությունը, որն արդեն ուղարկվել է Ազգային ժողովի քննարկմանը և վերաբերում է այսպես կոչված «ծնողական ժամի» ներդրմանը։ Նա պարզաբանել է, որ մինչև 12 տարեկան երեխաներ ունեցող աշխատող ծնողները կկարողանան կրճատել իրենց աշխատաժամանակը՝ աշխատավարձի լիարժեք պահպանմամբ. օրական կես ժամով՝ մինչև երկու երեխա ունենալու դեպքում, և մեկ ժամով՝ երեք և ավելի երեխաների դեպքում։ Սարգսյանը շեշտել է, որ այս օրենքը գործատուների համար կդառնա անվերապահ պարտականություն, իսկ աշխատակիցներն իրենք կորոշեն, թե ինչպես օգտագործել այդ ժամանակը՝ աշխատանքի գալ ուշ, հեռանալ շուտ, թե երկարացնել ընդմիջման ժամը։

«Այս ժամերը տրամադրվում են բացառապես օրական կտրվածքով և ենթակա չեն կուտակման կամ հաջորդ օրերին փոխանցման, իսկ նախարարությունը կշարունակի երկրի բոլոր մարզերում իրականացվող հետևողական իրազեկման արշավները՝ երկարաժամկետ արդյունքի հասնելու համար»,— եզրափակել է Սարգսյանը։