նախընտրելի դարձնելՀայաստանում նոր ուսումնական տարին կանցնի ընթերցանության նշանաբանով։ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը 2026–2027 ուսումնական տարին հայտարարել է «Ընթերցանության տարի» և մտադիր է ամբողջ տարվա ընթացքում ընդլայնել այն ծրագրերը, որոնք պետք է օգնեն երեխաներին ավելի շատ կարդալ և իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան գրականություն ընտրել։ Այս մասին լրագրողների հետ հանդիպմանը հայտնել է կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը։
Նրա խոսքով՝ ընթերցանության նկատմամբ ուշադրությունը կապված չէ միայն գրականության հետ՝ որպես առանձին առարկայի։ Բանն այն է, որ երեխայի կարդալու կարողությունն անմիջականորեն ազդում է այն բանի վրա, թե նա որքան արդյունավետ է սովորում ընդհանրապես։
«Սա հիմնարար նշանակություն ունի երեխաների առաջադիմության և ցանկացած այլ առարկայի ուսուցման արդյունավետության տեսանկյունից», — ասել է նախարարը։
Ընթերցանության տարին կմեկնարկի սեպտեմբերի 4-ին՝ իններորդ Միջազգային գրքի փառատոնի շրջանակում։ Դրա ծրագրում առանձին քննարկումներ կլինեն այն մասին, թե ինչպես խթանել երեխաների հետաքրքրությունը ընթերցանության նկատմամբ։ Նախարարությունում ակնկալում են, որ դա կդառնա հաջողված փորձի փոխանակման հարթակ։
«Սասնա ծռերից» մինչև մանկական գրականություն
Տարին կբաժանեն թեմատիկ ամիսների, հայտնել է Անդրեասյանը։ Դրանցից յուրաքանչյուրը կնվիրվի գրականության առանձին ուղղության, իսկ դպրոցները կստանան համապատասխան թեմայով ավելի ակտիվ աշխատելու հանձնարարականներ։
Սեպտեմբերը կսկսվի հայկական էպոսով․ դպրոցական աշխատանքի հիմնական թեման կլինի «Սասնա ծռեր»-ը։ Հոկտեմբերին ուշադրությունը կտեղափոխվի թարգմանական գրականության վրա, նոյեմբերը կդառնա վեպի ամիս, իսկ դեկտեմբերը կնվիրեն դետեկտիվներին։ Հունվարին դպրոցականներն ավելի շատ կաշխատեն դրամատուրգիայի հետ, փետրվարը կդառնա հեքիաթների ամիս, մարտը՝ պոեզիայի միջազգային ամիս։ Ապրիլը կնվիրեն մանկական գրականությանը, մայիսը՝ կենսագրություններին, հուշագրություններին և մոտիվացիոն գրքերին։
Անդրեասյանի խոսքով՝ այս մոտեցման նպատակը տարբեր ժանրերն ու գրականության ձևերը երեխաների համար ավելի տեսանելի դարձնելն է և նրանց հնարավորություն տալը գտնել սեփական հետաքրքրությունները։
«Մենք փորձել ենք այնպես անել, որ տարվա ընթացքում գրականության տարբեր ժանրերը և ստեղծագործության տարբեր ձևերը մեր երեխաների համար ավելի տեսանելի դառնան, և յուրաքանչյուրն իր նախասիրություններին համապատասխան կարողանա ընտրել իրեն հետաքրքրող գրքերն ու հեղինակին և այդպիսով ամրապնդի իր կապը ընթերցանության հետ», — նշել է նա։
Տարվա ընթացքում նաև կանցկացվեն ընթերցանությանը նվիրված աշակերտական և ուսուցչական համաժողովներ։ Դրանք նախատեսված են հոկտեմբերին և նոյեմբերին։
Գրքերը դուրս կգան դպրոցական գրադարանի սահմաններից
Ծրագրին կմիանան ոչ միայն դպրոցները։ Նախարարությունը, Անդրեասյանի խոսքով, նախատեսում է ներգրավել նաև գրադարաններն ու թանգարանները, մասնավորապես Գրականության և արվեստի թանգարանը։
Առանձին կրթական և մշակութային ծրագիրը կկրի «Ի՞նչ էին կարդում մեր գրողները» անվանումը։ Այն կներառի երթուղիներ տարբեր գրողների տուն-թանգարաններով։ Այցելությունները կուղեկցվեն դպրոցականների տարիքին համապատասխան ընտրված գրականության ընթերցմամբ և հատուկ միջոցառումներով։
Ծրագիրը նախատեսում են ավարտել մրցույթով։ Այն դասարանները, որոնք կայցելեն ամենաշատ թանգարանները, իրենց ակտիվության համար կստանան լրացուցիչ ճանաչում։
Մեկ այլ բաղադրիչ կլինի ընթերցողական օլիմպիադայի ընդլայնումը։ Եթե նախկինում այն անցկացվում էր հինգերորդ և վեցերորդ դասարանների աշակերտների համար, ապա այժմ դրան կկարողանան մասնակցել նաև միջին և ավագ տարիքի դպրոցականները։ Ավագ դասարանների աշակերտների համար ձևաչափը տարբեր կլինի․ սովորական օլիմպիական առաջադրանքի փոխարեն նախատեսված է շարադրություն, որպեսզի շեշտը դրվի վերլուծական հմտությունների վրա։
Դպրոցները գումար կունենան նոր գրքերի համար
Ծրագրի առանձին ուղղություններից մեկը դպրոցական գրադարաններն են։ Նախարարությունը մտադիր է շարունակել դրանք համալրել նոր գրականությամբ և նախատեսում է փոխել դպրոցների ֆինանսավորման կարգն այնպես, որ նրանք ամեն տարի հնարավորություն ունենան իրենց գրադարանների համար նոր գրքեր գնելու։
Միևնույն ժամանակ խոսքը նպատակ չսահմանված գրականության գնման մասին չէ։ Նախարարությունը մտադիր է պատրաստել առաջարկություններ այն մասին, թե ինչ գրքեր և որ տարիքային խմբերի համար արժե ձեռք բերել։
«Սա պարզապես գրականության ձեռքբերում չէ, այլ բաղադրիչ, որն ուղեկցում է կրթական գործընթացը», — ընդգծել է Անդրեասյանը։
Եվս մեկ նախաձեռնություն կմեկնարկի արդեն սեպտեմբերին․ դպրոցներում նախատեսում են ստեղծել ընթերցողական ակումբներ։ Ուսումնական տարվա վերջում դրանց միջև կանցկացնեն մրցույթ։ Նախարարությունում ակնկալում են այդ կերպ ոչ միայն աջակցել երեխաների հետաքրքրությանը ընթերցանության նկատմամբ, այլև տարբեր դպրոցների փորձը դարձնել ավելի տեսանելի և համադրելի։
Նախարարի խոսքով՝ «Ընթերցանության տարին» պետք է դառնա ոչ թե մեկանգամյա արշավ, այլ երեխաների գրականության նկատմամբ հետաքրքրության ամրապնդման ավելի համակարգային աշխատանք։
Ինչու է նախարարությունն այսքան մեծ շեշտ դնում ընթերցանության վրա
Նոր կրթական ծրագրում ընթերցանությունը դիտարկվում է որպես առանձին առաջնահերթ ուղղություն։ Անդրեասյանը ընդգծել է, որ այն ներառված է նաև կառավարության նոր ծրագրում։ Նախարարության տրամաբանությունն այն է, որ ընթերցանությունը ազդում է ոչ միայն գրականության իմացության վրա։ Տեքստի հետ լավ աշխատելու կարողությունը դառնում է բազային հմտություն, որից կախված է նաև մյուս առարկաների ուսուցումը։
Հենց այդ պատճառով ուսումնական տարվա ընթացքում նախարարությունը մտադիր է միաժամանակ աշխատել դպրոցների, գրադարանների, թանգարանների, ուսուցիչների և հենց աշակերտների հետ՝ կանոնավոր թեմատիկ պարապմունքներից մինչև օլիմպիադաներ, ակումբներ, համաժողովներ և գրական թանգարանների այցելություններ։
Այսպիսով, «Ընթերցանության տարին» պետք է ընդգրկի ոչ միայն այն հարցը, թե քանի գիրք կկարդա դպրոցականը, այլև այն, թե արդյոք նա կկարողանա գտնել գրականություն, որն իսկապես իրեն հետաքրքիր է, և ձևավորել կայուն կապ ընթերցանության հետ։
