Վաղարշապատում ընտրախախտումների մասշտաբները անընդունելի էին և միտումնավոր։ Այս մասին նոյեմբերի 18-ին կայացած մամուլի ասուլիսում հայտարարել է «Հայաքվե» նախաձեռնության համահիմնադիր Ավետիք Չալաբյանը՝ ներկայացնելով ընտրությունների մոնիթորինգի արդյունքները։

Չալաբյանը հիշեցրեց, որ 123 դիտորդներից բաղկացած առաքելությունը մոնիթորինգ է իրականացնում հոկտեմբերի 27-ից մինչև այսօր՝ 47 տեղամասերում։ «Հայաքվե» նախաձեռնության առաքելությունը ամենամեծն էր նոյեմբերի 16-ին Վաղարշապատ խոշորացված համայնքում կայացած տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին։ Ըստ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տվյալների՝ շեմը հաղթահարել են երեք ուժեր՝ «Քաղաքացիական պայմանագիրը»՝ ավելի քան 48 տոկոս ձայնով, «Հաղթանակը» և «Մայր Հայաստանը»։

Սակայն, եթե առանձնացվեն Վաղարշապատը և Խոյը, ապա կստացվի այլ պատկեր, նշել է Չալաբյանը։ «Խոյում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ստացել է 59,2%, «Հաղթանակը»՝ 21,2%, իսկ «Մայր Հայաստանը»՝ 10,5%։ Ընտրողների թիվը կազմել է մոտ 12 հազար։ Մասնակցությունը 53% է, ինչը զգալիորեն բարձր է ամբողջ համայնքի միջին ցուցանիշից։

Եթե դիտարկենք նախկին Վաղարշապատ համայնքը, ապա այստեղ պատկերը տրամագծորեն այլ է․ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» ստացել է 42%, «Հաղթանակը»՝ 38,5%, «Հանրապետությունը»՝ 5,2%, «Ազատ դեմոկրատները»՝ 5%, «Հայրենիքը»՝ 4,8%։ «Մայր Հայաստանն» այստեղ շեմը չի հաղթահարել։ Ընտրողների թիվը կազմել է մոտ 19,5 հազար։ Մասնակցությունը 42% է, ինչը զգալիորեն ցածր է ամբողջ համայնքի միջին ցուցանիշից։

Ընտրությունների արդյունքները կանխորոշվել են Խոյում ձայների բաշխմամբ և մասնակցության ավելի բարձր ցուցանիշով։ Խոյում անցել են այն երեք ուժերը, որոնք ընդհանուր առմամբ անցել են Վաղարշապատի ավագանի։ Երեք ուժ («Հայրենիք», «Հանրապետություն» և «Ազատ դեմոկրատներ») համայնքի կտրվածքով չեն հաղթահարել շեմը և չեն անցել ավագանի։ Սակայն եթե ընտրություններն անցկացվեին միայն Վաղարշապատում, ապա նրանք բոլորն էլ կհաղթահարեին շեմը»,- նշել է նա։ Չալաբյանի խոսքով, դա լուրջ հարց է բարձրացնում, թե որքանով է հիմնավորված եղել երկու համայնքների միավորումը, որոնց բնակիչներն ունեն այդքան տարբեր նախապատվություններ։

Չալաբյանը նաև տարօրինակ և հակասահմանադրական է անվանել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, որը շտապել էր ընտրությունների արդյունքներն ամփոփելուց առաջ շնորհավորել «ՔՊ»-ին հաղթանակի կապակցությամբ և դեռ դրան գումարած հայտարարել, թե ընտրությունների արդյունքները իբր թե նոր թափ կհաղորդեն Պատրիարքարանի շուտափույթ ազատմանը։ Ընտրությունների արդյունքները ոչ մի կերպ չեն կարող անդրադառնալ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու (ՀԱԵ) ներքին գործընթացների վրա, մանավանդ, որ մարդիկ գնում էին ընտրությունների՝ իրենց թեկնածուներին աջակցելու համար, այլ ոչ թե եկեղեցու դեմ, ընդ որում այդ թեկնածուները նույնպես ՀԱԵ-ի դեմ ոչ մի հայտարարություն չէին արել, հիշեցրել է Չալաբյանը։

Նրա խոսքով, ընտրությունները առանձնացել են աննախադեպ խախտումներով, հատկապես Խոյում։ Դրանք արձանագրված են և կներկայացվեն զեկույցում։ Քաղաքացիների ընտրության իրավունքին զանգվածային միջամտությունը կրել է դիտավորյալ բնույթ և ազդել է արդյունքների վրա, ընդգծել է Չալաբյանը։ Խախտումների շարքում առանձնանում էին կուտակումները, հատկապես գյուղական վայրերում, որոնք, որպես կանոն, 30-40 հոգուց բաղկացած միջին տարիքի տղամարդիկ են եղել, որոնք հավաքվել են տեղամասերի մոտակայքում։ «Օրենքով կուտակումներն անթույլատրելի են 50 մ-ից մոտ, բայց տեղամասերն այնպես էին կազմակերպված, որ ցանկացած հեռավորության դեպքում նման կուտակումները փակում էին ճանապարհը և այդ տղամարդիկ ճանապարհին քաղաքացիներին խորհուրդ էին տալիս, թե ինչպես քվեարկել։ Ցավոք, օրենքը պատասխանատվություն չի նախատեսում կուտակումների համար», - նշել է Չալաբյանը։

Նա հայտարարել է, որ կաշառակերության դեպքեր չեն հայտնաբերվել, սակայն բացահայտվել է երկու դեպք, որոնց վերաբերյալ հարուցվել են քրեական գործեր՝ բարեգործության քողի տակ ընտրողների վրա ազդելու փորձերի և արժեքավոր նվերների բաժանման վերաբերյալ։

Ի պատասխան քաղաքական անաչառության մեղադրանքների մասին հարցին, Չալաբյանը նշել է, որ «ՔՊ»-ից պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանը նոյեմբերի 10-ին շառլատաններ է անվանել այն դիտորդներին, ովքեր չեն համապատասխանում իր պատկերացումներին։ ԿԸՀ-ն նիստ է անցկացրել և, ի վերջո, եկել է այն եզրահանգման, որ գրանցված երեք մոնիթորինգային առաքելությունները օրենքը չեն խախտել։ Իսկ «Հայաքվե» նախաձեռնության ներկայացուցիչների հայտարարությունները վերաբերել են կոնկրետ խախտումներին՝ առանց քաղաքական երանգի, կամ դուրս են եկել ընտրությունների շրջանակներից և վերաբերել են երկրում տեղի ունեցող հարցերի վերաբերյալ նախաձեռնության անդամների քաղաքացիական դիրքորոշմանը, հիշեցրել է Չալաբյանը։

Առանձնահատուկ դեր է հատկացվել նաև իշխանամետ «Սիվիք» պարբերականի կատարմամբ «սոցհարցումներին». «Եթե ձեզ ասում են, որ ինչ-որ ուժ 2 տոկոսից ավել չի ստանալու, դուք կմտածեք և մեծ հավանականությամբ չեք գնա ընտրությունների։ Դա դասական մանիպուլյացիա է, ուստի մեր օրենսդրությունն արգելում է նման հարցումները՝ պահանջելով ներկայացնել տեղեկատվություն, թե երբ և որտեղ է անցկացվել հարցումը, հարցվողների թիվը և այլն։ «Սիվիքը» նման տվյալներ չի ներկայացնում»։