նախընտրելի դարձնելԱպրիլի 21-ին աշխարհում առաջին անգամ նշվեց «Կանայք արդյունաբերության մեջ» միջազգային օրը։ Այս առթիվ ՄԱԿ-ի Արդյունաբերական զարգացման կազմակերպությունը (UNIDO) Երևանում կազմակերպել էր «Հայաստանում գենդերազգայուն և երիտասարդներին ներառող արդյունաբերական զարգացման խթանում» խորագրով քննարկում։ Միջոցառմանը մասնակցում էին կառավարության ներկայացուցիչներ, միջազգային փորձագետներ և քաղաքացիական հասարակության անդամներ։
Տնտեսական ներուժ և ղեկավարման բացը
ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի հայաստանյան ներկայացուցիչ Լեյլա Մելիուն ընդգծեց, որ կանանց ներգրավվածությունը միայն իրավահավասարության հարց չէ, այլև տնտեսական մրցունակության և նորարարության գրավական։ Թեև արտադրության և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտները մեծ հեռանկարներ են բացում, կանայք դեռևս թերներկայացված են, հատկապես՝ որոշումների կայացման մակարդակում։
Վիճակագրական պատկերը Հայաստանում.
STEM ոլորտներում կանանց ներգրավվածությունը գերազանցում է 50%-ը (միջազգային միջինից բարձր)։ Իսկ գիտական կառավարման օղակներում ղեկավար պաշտոններում կանանց մասնակցությունը նվազում է մինչև 30%։ Կանանց 50%-ը դուրս է աշխատուժից, իսկ 25-40 տարեկանների 70%-ից ավելին զբաղված է միայն խնամքով։
Կարծրատիպերն ու կրթական միջավայրը
ԿԳՄՍ փոխնախարար Արաքսիա Սվաջյանը շեշտեց, որ մասնագիտական դասակարգումն ըստ սեռի սկսվում է նախադպրոցական տարիքից։ Կրթական բարեփոխումների նպատակն է վերացնել այն կարծրատիպերը, որոնք սահմանափակում են մարդու ընտրությունը։ «Ուսուցչի մեկ ֆրազը կարող է ճակատագրական լինել երեխայի ապագայի համար»,— նշեց նա՝ կարևորելով դպրոցում հավասար ուղերձների փոխանցումը։
Շինարարության ոլորտում կարծրատիպեր կոտրելու օրինակ է «H-CON» ընկերության տնօրեն Անահիտ Համբարձումյանը։ Նրա խոսքով՝ շինհրապարակում կնոջ ներկայության «բարդությունը» ոչ թե ֆիզիկական աշխատանքն է, այլ հասարակության մտածելակերպը։
«Չվարձատրվող աշխատանք». Կարիերայի հիմնական խոչընդոտը
Քննարկման առանցքային թեմաներից մեկը տնային տնտեսության վրա ծախսվող ժամանակն էր։ ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի գրասենյակի ղեկավար Լուսինե Սարգսյանը ներկայացրեց մտահոգիչ տվյալներ. Հայաստանում կանայք իրենց ջանքերի 44%-ը ծախսում են չվարձատրվող տնային աշխատանքի վրա (տղամարդկանց մոտ այս ցուցանիշը ընդամենը 10% է)։ Սա նշանակում է, որ կանայք փաստացի աշխատում են երկու դրույքով, ինչը ստիպում է նրանց հրաժարվել կարիերայի առաջընթացից։
Օրենսդրական լուծումներ և ճկունություն
Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար Լուսինե Քոչարյանը հայտնեց նախատեսվող օրենսդրական փոփոխությունների մասին։ Աշխատանքային օրենսգրքում ներդրվում են նոր հասկացություն՝ ճկուն աշխատանքային գրաֆիկ։ Դա ենթադրում է ծնողական ժամ։ Դա հավասար հնարավորություն է տալու երկու ծնողներին՝ խնամքի հարցում ներգրավվելու նպատակով։
Քննարկման մասնակիցների միասնական դիրքորոշումն էր. կանանց տնտեսական ներգրավվածությունը ոչ թե բարի կամքի դրսևորում է, այլ պետական անհրաժեշտություն։ Պատնեշների հաղթահարման համար անհրաժեշտ է պետության, գործատուի և հասարակության համակարգված աշխատանքը։
