News
Լրահոս
News
Երեքշաբթի
Սեպտեմբեր 21
Տեսնել լրահոսը

Սոցիոլոգիական գիտությունների թեկնածու Սամվել Մանուկյանը հուլիսի 17-ին «Ուղեղների գրոհ. Հետընտրական Հայաստան, իրողություններ ու ակնկալիքներ» թեմայով քննարկման ժամանակ ներկայացրել է արտաքին քաղաքականության, արցախյան հարցի եւ տարածաշրջանային համագործակցության ոլորտներում խորհրդարանական ուժերի ծրագրային դիրքորոշումները:

«Արտաքին քաղաքականության ոլորտում առաջնահերթություններ

Բոլոր խորհրդարանական ուժերը որպես գլխավոր միջքաղաքական առաջնահերթություն են սահմանում հարաբերությունների զարգացումը Ռուսաստանի հետ: Սակայն գոյություն ունեն զգալի տարբերություններ մյուս երեկրների եւ միջազգային կազմակերպությունների միջեւ առաջնահերթությունները բաշխելու հարցում:

Արտաքին քաղաքականության առումով երկրորդ առաջնահերթությունը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համար ԱՄՆ-ն է, այնուհետեւ ԵՄ-ն եւ ԵՄ երկրները, որոնցից հատկապես առանձնացվում է Ֆրանսիան: Այդ վարկանշում Իրանը գտնվում է հինգերորդ տեղում, Վրաստանը՝ վեցերորդ: Այնուհետեւ Չինաստանն է, Հնդկաստանն ու Ճապոնիան:

«Հայաստան» դաշինքի համար արտաքին քաղաքականության երկրորդ եւ երրորդ առաջնահերթությունն են Հայաստանի հարեւանները՝ Վրաստանն ու Իրանը: Չորրորդ տեղում է Չինաստանը, որին հաջորդում են միջազգային կազմակերպությունները՝ ՄԱԿ-ը, ԱՊՀ-ն, ԵԱՏՄ-ն, ՀԱՊԿ-ը, ԵԱՀԿ-ն, ԵՄ-ն: Հատկանշական է, որ ԱՄՆ-ն եւ ԵՄ երկրները միասին գտնվում են վեցերորդ տեղում:

«Պատիվ ունեմ» դաշինքի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունների երկրորդ շերտը զբաղեցնում են Ռուսաստանի գլխավորած տարածաշրջանային կառույցները՝ ՀԱՊԿ-ը, ԵԱՏՄ-ն եւ ԱՊՀ-ն: Երրորդ եւ չորրորդ առաջնահերթությունն է, համապատասխանաբար, Իրանն ու Վրաստանը, հինգերորդ՝ ԵՄ-ն, վեցերորդ՝ ԱՄՆ-ն, յոթերորդ՝ Չինաստանը: Դաշինքը համալրում է Իրանի հետ հարաբերությունները երկու գործոնով՝ Հայաստան-Իրան-Հունաստան եւ Հայաստան-Իրան-Ռուսաստան:

Արցախյան հարց

Արցախյան հարցի նկատմամբ երեք խորհրդարանական ուժերի մոտեցումները նման են. դրանք ներառում են ռուսական խաղաղապահների ներկայությունը, բանակցությունների վերականգնումը Մինսկի խմբի շրջանակում, Արցախի դեօկուպացիան, Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի լիարժեք իրացումը: Կան նաեւ տարբերություններ:

ՔՊ-ի մոտեցման առանձնահատկությունն այն է, որ կուսակցությունը համարում է, որ Արցախի ինքնորոշման իրավունքը պետք է դիտարկել «Առանձնացում հանուն փրկության» սկզբունքի համատեքստում: Կուսակցությունը համարում է, որ առաջնահերթ է տարածքաների դեօկուպացիան, որոնց վրա ինքնորոշվել է Արցախի ժողովուրդը, նախ, նախկին ԼՂԻՄ տարածքների վերադարձը:

«Հայաստան» դաշինքը նաեւ շեշտադրում է «Արցախի տարածքի վերականգնումը ինքնորոշման իրավունքի հիման վրա», սակայն չի հստակեցնում՝ ինչ է նշանակում «Արցախի տարածք»:

«Պատիվ ունեմ» դաշինքի մոտեցման առանձնահատկությունն այն է, որ նրանց կարծիքով՝ Արցախում ռուս խաղաղապահները պետք է ստանան ԵԱՀԿ ներկայացուցչության կարգավիճակ: Բացի այդ, «Արցախին պետք է վերադարձվեն Շուշիի, Հադրութի, Մարտակերտի, Մարտունու եւ Ասկերանի շրջանների օկուպացված տարածքները, ինչպես նաեւ Շուշի եւ Հադրութ քաղաքները»:

Տարածաշրջանային համագործակցություն

Բոլոր երեք կողմերն ընդունում են 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության դրույթները, որ տարածաշրջանի հաղորդակցությունները պետք է արգելաբացվեն: Ակնհայտ է, որ այդ փաստաթղթի ամենախնդրահարույց դրույթներից մեկը հայ-թուրքական հարաբերություններն են: Այդ առումով բոլոր երեք կողմերն ունեն տարբեր դիրքորոշում:

ՔՊ-ն հայտարարում է. «Հայաստանը միշտ պատրաստ է կարգավորել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ առանց նախապայմանների»:

«Հայաստան» դաշինքի դիրքորոշումը հետեւյալն է. «Մենք կձգտենք Հայաստանի իրավունքների իրացմանը՝ որպես երկիր, որը չունի ելք դեպի ծով»:

«Պատիվ ունեմ» դաշինքը համարում է, որ, չնայած Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի գործողությունները լավատեսություն չեն առաջացնում, սակայն «անհրաժեշտ է մշակել գործիքակազմ թուրք հասարակության հետ ուղիղ շփում հաստատելու, նրանց մեր մոտեցումներն ու պատկերացումները ներկայացնելու համար, որոնք կնպաստեն հասարակությունների միջեւ երկխոսության հաստատմանը»,-նշել է փորձագետը:

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Նիկոլն ուզում է այդ տոնակատարությամբ մոռացնել տալ այս երեխեքի թափած արյունը․ զոհված զինծառայողի մայր
Նա վատ էլ չի զգում, որ այսքան երիտասարդների կյանքը խափանեց․․․
«Լավ նայեք ձեզ, մենք հաղթած հետ ենք գալու»․ զոհված Արմեն Բեժանյանը երկու երեխաների հայր էր
Հավատում ենք, որ ինքն իսկական կռվի, մարտնչելու ժամանակ է ընկել․․․
«Մամ, պատերազմը պատերազմ է, մենք պետք է գնանք»․ պատերազմի առաջին օրը Արամ Մինասյանը կամավոր էր մեկնել ճակատ
Հենց հասել են Հադրութ, սմերչն ընկել է իրենց մեքենայի վրա…
Մատաղիսում զոհված հայ զինծառայողի եւս մեկ աճյուն է հայտնաբերվել
Ընդհանուր 1668 աճյուն…
Ի՞նչ անկախություն, երբ մարդը հայրական գյուղ գնալիս կարող է գերի ընկնել. Ալբերտ Հովհաննիսյանի հայր
Այստեղ ննջող տղաների շնորհիվ ենք մենք այսօր ապրում եւ հավերժ պարտք ենք էդ տղերքին…
Գավառական շուստիությունով փորձել Էրդողանի հետ հանդիպում կազմակերպել, սրա ցավալի հետեւանքները շատ ենք զգալու. Մանուկյան
Այն, ինչ հիմա կատարվում է, պարզապես անհնար է համեմատել ֆուտբոլային դիվանագիտության հետ...
Ֆոտոռեպորտաժներ