ՆախընտրելիՀայ-ռուսական հարաբերությունները ճգնաժամի մեջ են, ադրբեջանա-ռուսական հարաբերությունները գոնե զարգացման ինչ-որ փուլում են։ Այս մասին NEWS.am -ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը։
«Չի կարելի ասել, որ ընդհանրապես համագործակցություն չկա Ռուսաստանի և Հայաստանի պաշտպանության և արտաքին գործերի նախարարությունների միջև։ Հայաստանի տարածքում գործում են բազմաթիվ ռուսական կազմակերպություններ, օրինակ՝ ռուսական բանակը, ռուս սահմանապահները, ռուսական բիզնեսը։ Ըստ այդմ, կապեր կան թե՛ այդ, թե՛ այլ նախարարությունների հետ։
Բայց ճգնաժամն ակնհայտ է և ակնհայտ է վաղուց, գուցե 2020 թվականից։ Սա պայմանավորված է բազմաթիվ պարամետրերով, որոնցից հիմնականներն են 2020 թվականի ղարաբաղյան պատերազմը, ուկրաինական պատերազմը և ԼՂՀ-ի անհետացումը։
Երկու կողմից էլ հիասթափություն կա. Հայկական կողմից այն է, որ չարդարացված ակնկալիքներ կային, որ Ռուսաստանը կմնա Հարավային Կովկասում անվտանգության մենաշնորհատեր և կլինի Հայաստանի անվտանգության ապահովողը։ Ռուսաստանի կողմից խանդ կա դեպի Արևմուտք ցանկացած ձգտում այն պետություններում, որոնք Ռուսաստանը համարում է իր շահերի ոլորտը»,- նշեց Իսկանդարյանը։
Նրա խոսքով, Ռուսաստանի համար Ադրբեջանի նշանակությունը մեծանում է, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ռուսաստանի Դաշնության արևմտյան սահմանն ամբողջությամբ փակ է։
Նա կարծում է, որ Հայաստանում բավականին պոպուլյար է դեպի Արևմուտք թեքվելու նարատիվը և գործիք է ներքաղաքական շուկայում աշխատելու համար։
«Միևնույն ժամանակ, այս երկուսի միջեւ ընտրության դիսկուրսը պարզունակ է, այն մարդկանց համար է, որոնք այնքան էլ հստակ պատկերացում չունեն, թե ինչպես է աշխատում քաղաքականությունը։ Ադրբեջանը, օրինակ, ոչ մի քաղաքակրթական ընտրություն չի անում, նա աշխատում է Արևմուտքի հետ, ռուսների հետ, իրանցիների հետ, Իսրայելի հետ։
Հայաստանը միշտ չէ, որ վարել է արևմտամետ քաղաքականություն, նույնիսկ եթե խոսենք Հայաստանի մասին 2018 թվականից հետո։
Հայաստանի իշխանությունների քաղաքականությունը պատեհապաշտ է. Նախկինում Փաշինյանն ասել էր, որ Արցախը Հայաստան է և վերջ: Բացի այդ, մենք հիշում ենք նոր էլիտաների պահվածքը Ռուսաստանի հետ փոխգործակցության մեջ, Փաշինյանի հաճախակի հանդիպումները Պուտինի հետ։ 2021 թվականին բանակի բարեփոխումը նախապատրաստվում էր ռուսական մոդելով՝ Ռուսաստանի շատ լուրջ ներդրումով։ Այս ամենը դադարեցվել է օբյեկտիվ հանգամանքներից ելնելով։
Ադրբեջանը առևտուր անելու բան ունի, իսկ մենք՝ ոչինչ չունենք: Մենք տվել ենք այն ամենը, ինչ կարողացել ենք, իսկ ցանկացած քաղաքական փոխազդեցություն տորթ է։
Երկար, նուրբ աշխատանքի փոխարեն Հայաստանը անընդհատ փորձում է գտնել մեկ պարզ լուծում: Հիմա Հայաստանը մի առասպելից մյուսն է անցնում: Նախկինում միֆ կար, որ Ռուսաստանը մեզ կփրկի, հիմա էլ՝ առասպել, որ Արևմուտքը մեզ կփրկի:
Ֆրանսիացիները կգան, Բայդենը մի բան կասի, սահմանազատում կանենք, տարածքները կտանք, դրանից հետո ամեն ինչ լավ կլինի։ Ամեն ինչ լավ չի լինի ո՛չ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո, ո՛չ սահմանազատումից հետո։
Խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ է, որ պետության մեջ պաշտոնները զբաղեցնեն մարդիկ ոչ թե ըստ հավատարմության, այլ ըստ իրավասության, փորձ է արվում համախմբել ազգին անվտանգության գաղափարի շուրջ և այլն»,- ընդգծեց փորձագետը։
