նախընտրելի դարձնելԹուրքիայի իշխանություններին մինչ այժմ հաջողվել է վերահսկողության տակ պահել ներքաղաքական իրավիճակը, և ես չեմ կարծում, որ երկրի ներկայիս նախագահ Էրդողանը այն քաղաքական գործիչն է, ով կենթարկվի փողոցային ճնշումներին և ինքնակամ հրաժարական կտա։ NEWS.am-ի «ՈւԺԻ ԳՈՐԾՈՆ» հաղորդման եթերում նման տեսակետ հայտնեց Երևանի պետական համալսարանի Արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը։
Նրա գնահատմամբ՝ Թուրքիայի իշխանությունների և ընդդիմության միջև գաղափարական մակարդակով լուրջ պայքար է ծավալվել։ Պայքարը պահպանողական իսլամիստական և աշխարհիկ քեմալական գաղափարների միջև է:
Նա նշել է, որ Էրդողանը ցանկանում է ապահովել իր կամ իր իրավահաջորդի հաղթանակը՝ ճանապարհին հեռացնելով իր գլխավոր մրցակցին՝ Ստամբուլի ընդդիմադիր քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուին։
«Ուսանողները շատ ակտիվ են ցույցերի ժամանակ, բողոքի ակցիաները խթանվել են նաև երկրում առկա սոցիալ-տնտեսական խնդիրներով, սակայն ուժայինները գտնվում են Էրդողանի ազդեցության տակ, իշխող վերնախավում ճեղքերն այս պահին տեսանելի չեն։ Ընդ որում, գործող նախագահը նույնպես ունի իր համախոհների զանգվածը և կարող է նաև հանրահավաքներ կազմակերպել։ Նա արդեն ունի նման բարդ իրավիճակների հետ վարվելու փորձ։ Ավելին, հաշվի առնելով Իմամօղլուի ձերբակալությունը, չկա ակնհայտ ընդդիմության առաջնորդ, որը կարող էր փողոցային բողոքի ակցիաներ կազմակերպել»,- ընդգծել է Մելքոնյանը։
Նրա կարծիքով՝ Թուրքիայում քաղաքական դաշտում սերնդափոխություն է տեղի ունենում՝ թե՛ իշխանությունը, թե՛ ընդդիմությունը պատրաստվում են հաջորդ փուլին։ «Ընդդիմության մեջ գալիք նախագահական ընտրությունների ամենամրցունակ թեկնածուն Իմամօղլուն է, իսկ Էրդողանի ամենահավանական իրավահաջորդը՝ արտգործնախարար Ֆիդանը, ով հռետորական հմտություններով զիջում է և՛ Էրդողանին, և՛ Իմամօղլուին»,- նշեց թուրքագետը։
Նա հիշեցրեց, որ մարտի 23-ին պաշտոնապես պետք է առաջադրվեր Իմամօղլուն, ով իշխանությունների լուրջ մրցակիցն է։ Փորձագետը ուշագրավ է համարել այն, որ ժամանակին հենց Էրդողանն է առաջ քաշել այն միտքը, որ Ստամբուլի քաղաքապետը սովորաբար դառնում է պետության ղեկավար, ինչպես եղավ իր հետ։
«Միևնույն ժամանակ Էրդողանը նույնպես ձերբակալվեց և որոշ ժամանակ անցկացրեց բանտում։ Այս անգամ իշխանությունների հաշվարկն այն էր, որ ավելի լավ է հիմա հարվածել ընդդիմությանը, քանի դեռ Իմամօղլուն քաղաքապետ է և չի առաջադրվել գալիք նախագահական ընտրություններում որպես միասնական թեկնածու, թուլացնել նրան՝ մեղադրելով կոռուպցիայի մեջ՝ հասարակության աչքում նրա իմիջը վնասելու համար»,- հավելեց թուրքագետը։
Նա քիչ հավանական է համարել, որ Էրդողանը 2028 թվականից հետո կհեռանա քաղաքականությունից՝ առաջարկելով, որ ճանապարհ կմշակվի, որպեսզի նա մնա երկրի ղեկավարը։ Նրա խոսքով, վերջին իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ անկախ Քրդստանի ստեղծման մասին կարգախոսները մարել են, եւ այս հարցն այլեւս քաղաքական վտանգ չի ներկայացնում Թուրքիայի համար։ «Էրդողանի համար սա շատ կարևոր գործոն է, քանի որ նա կարող է պատմության մեջ մտնել որպես քաղաքական գործիչ, ով լուծել է քրդական հարցը, որը ծագել է դեռևս 1920-ականներին»,- պարզաբանեց թուրքագետը։
Նա առաջարկեց, որ ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի ներկայիս նախագահներին ավելի հարմար կլինի աշխատել Էրդողանի հետ, մինչդեռ Եվրոպային (Ֆրանսիա, Գերմանիա և այլ երկրներ) ավելի հարմար կլինի աշխատել քեմալականների հետ։ «Սակայն արտաքին ազդեցությունը Թուրքիայի ներքաղաքական գործընթացների վրա թուլացել է քաղաքականության մեջ բանակի դերի նվազմանը զուգահեռ, որը նախկինում ԱՄՆ-ի թելադրանքով հեղաշրջումներ էր իրականացնում»,- եզրափակեց Ռուբեն Մելքոնյանը։
