News
Լրահոս
News
Շաբաթ
Մայիս 18
Տեսնել լրահոսը

Մի շարք պատճառներ կան կարծելու, որ ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը, գրում է Իլհան Թանիրը Ahval պորտալում իր հոդվածում:

«ԱՄՆ Սենատի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովի ազդեցիկ նախագահ Բոբ Մենենդեսը երկկուսակցական նամակի տակ ստորագրահավաք է սկսել, որով նախագահ Ջո Բայդենին կոչ է անում ամբողջությամբ եւ պաշտոնապես ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը»,-այս շաբաթ հայտնել է Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբը (ANCA):

Մի շարք պատճառներ կան կարծելու, որ 2021 թվականը կլինի տարի, երբ Միացյալ Նահանգների նախագահը պաշտոնապես կճանաչի ցեղասպանությունը, որը տեղի ունեցավ հայերի հետ 1915 թվականին:

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունը ԱՄՆ Կոնգրեսի կամ նախորդ նախագահների կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը համարել է որպես բոլոր ժամանակների ամենակարեւոր դիվանագիտական մարտը եւ տասնամյակների ընթացքում զգալի ռեսուրսներ է ծախսել նման քայլերին հակազդելու համար:

Հայոց ցեղասպանության հետագա ճանաչման ձգտումը, ինչպես նաեւ ցանկացած այլ հակաթուրքական քայլ արեւմտյան կառավարությունների կողմից վերջին տարիներին ձեռք է բերել ժողովրդականություն եւ աջակցություն՝ կապված Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի եւ նրա կառավարության արտաքին քաղաքականության հետ:

Թուրքիայի կառավարությունն անցած տարի ականատես եղավ պատմական պարտության, երբ ԱՄՆ Կոնգրեսի երկու պալատները ճնշող մեծամասնությամբ բանաձեւեր ընդունեցին Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ՝ չնայած նրան, որ Ներկայացուցիչների պալատը վերահսկվում էր դեմոկրատների, իսկ Սենատը ՝ հանրապետականների կողմից: Սակայն ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի կառավարությունը հրաժարվեց փոխել այդ հարցով իր դիրքորոշումը:

Անկախ այն բանից, թե ինչ խնդիրներ ունեցավ Թուրքիայի կառավարությունը, մինչ Թրամփը գտնվում էր Սպիտակ տանը, ոչինչ չկարողացավ լուրջ վնաս հասցնել Էրդողանի շահերին Վաշինգտոնում: Թրամփը հետաձգեց պատժամիջոցների փաթեթները, կանաչ լույս տվեց Էրդողանի ռազմական միջամտությանը: 

Երբ Թրամփը պարտվեց ընտրություններում, բոլոր խնդիրները կրկին հայտնվեցին: Իր նախընտրական արշավի ընթացքում Բայդենը հստակ խոստացավ «սատարել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւին»: Որպես մարդ, ով ութ տարի աշխատել է որպես փոխնախագահ, նա շատ լավ գիտի, որ եթե խախտի իր խոստումը, ապա կբախվի Կոնգրեսի, հատկապես սենատոր Մենենդեսի կողմից ճնշման:

Բայդենը Մենենդեսի աջակցության կարիքը ունի, եւ հայտնի չէ, թե արդյոք նա կխիզախի որոշակի քաղաքական կապիտալ ծախսել՝ Էրդողանին երջանկացնելու համար: Դեռ չկան նշաններ, որ Բայդենին անհանգստացնում են Էրդողանի մտավախությունները:

Իր երդմնակալության օրվանից ավելի քան 55 օրվա ընթացքում եւ նախագահ հռչակվելուց չորս ամիս անց Բայդենը չի խոսել Էրդողանի հետ եւ ոչ մի հաղորդագրություն չի ուղարկել: Ո՛չ Բայդենը, ո՛չ պաշտպանության նախարար Լլոյդ Օսթինը չեն պատասխանել իրենց թուրք գործընկերների շնորհավորանքներին: Էրդողանի համար սա անսովոր է:

Էրդողանն այլեւս Վաշինգտոնում ընկերներ չունի իր կառավարության շահերը պաշտպանելու համար: Նախորդ վարչակազմի օրոք, երբ 2016-ին անհաջող պետական հեղաշրջման փորձ տեղի ունեցավ, Էրդողանը զայրացած էր ԱՄՆ կառավարության վրա մի շարք պատճառներով եւ ամեն ինչ արեց, որ վիրավորի ԱՄՆ հաստատությունների մեծ մասին, եթե ոչ՝ բոլորին: Նա նաեւ ավելի ու ավելի շատ լոբբիստների էր վարձում, որպեսզի բարելավվի հարաբերությունները: Այդ մարտավարությունն աշխատում էր Թրամփի հետ, բայց ոչ Բայդենի:

2017-ին Սիրիայի քրդերին զինելու Թրամփի վարչակազմի որոշումը նույնպես վրդովեցրել է Էրդողանին, քանի որ Անկարան նրանց դիտարկում է որպես ահաբեկիչներ: Այսօր էլ Թուրքիայի կառավարությունը շարունակում է հորդորել ԱՄՆ կառավարությանը  դադարեցնել իր համագործակցությունը Սիրիայի ժողովրդավարական ուժերի (SDF) հետ, որում ներառված են քրդական ինքնապաշտպանության ջոկատները (YPG), բայց՝ ապարդյուն:  

Էրդողանը հաղթեց 2017-ին սահմանադրական հանրաքվեում, որը նրան թույլ տվեց նախագահ դառնալ 2018-ին: Այդ ժամանակ հեղաշրջման փորձից հետո հայտարարված արտակարգ դրությունը դեռ գործում էր: Թրամփի վարչակազմը հանդուրժում էր Սիրիայում Էրդողանի բոլոր ռազմական միջամտությունները, որոնք անցկացվում էին որպես «հակաիմպերիալիստական» եւ հակաամերիկյան:

Էրդողանի կառավարությունը նաեւ քննադատեց ԱՄՆ-ին իսլամական քարոզիչ Ֆեթուլլահ Գյուլենին արտահանձնելուց հրաժարվելու համար, որին Անկարան մեղադրում է հեղաշրջման փորձի մեջ:   

Ամերիկացի պաշտոնյաների խոսքով՝ Էրդողանի կառավարությունը տասնյակ տուփ փաստաթղթեր է ուղարկել արտահանձնման մասին՝ առանց ապացույցներ տրամադրելու: Ավելին, Էրդողանը երկար տարիներ գնում է ավտորիտար ճանապարհով: Էրդողանի կառավարությունը նման մեղադրանքներով բանտարկել է մարդու իրավունքների հայտնի պաշտպանների, լրագրողների եւ մտավորականների՝ առանց որեւէ ապացույցի:

Վերջին 4 տարում Էրդողանը Թրամփին օգտագործել է որպես կամուրջ, որպեսզի գաղափարներ փոխանցի այն բանի շուրջ, թե ինչպիսին պետք է լինեն երկու երկրների միջեւ հարաբերությունները, լինի դա Սիրիայում թե Halkbank-ի գործով: Էրդողանին մեծամասամբ հաջողվել է ստիպել ԱՄՆ կառավարությանն ընդունել այդ պայմանները:

Թուրքիան վերջին 7 տարվա ընթացքում աղքատացել է՝ սանձազերծելով նոր պատերազմներ:

Էրդողանի օրոք Թուրքիան դարձել է Երկրի վրա ամենառեպրեսիվ վայրերից մեկը: 

«Հուսով եմ՝ նախագահը կկատարի իր խոստումը եւ կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը»,-ասել է Մենենդեսը նախորդ շաբաթ պետքարտուղարի տեղակալի պաշտոնում Վենդի Շերմանի թեկնածության հաստատման գործընթացի ժամանակ:

Մինչդեռ Էրդողանի հարաբերություններն ԱՄՆ կառավարության հետ գտնվում են պատմական ցածր մակարդակի վրա, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման պատճառով ԱՄՆ նախագահն այժմ պատճառ չունի իր թուրք դաշնակցի հետ կապերը չխզելու համար: 

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   English and Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Նիդերլանդների ֆինանսների նախարարն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր
Նիդերլանդների Թագավորության ֆինանսների նախարար Սթիվեն Վան Վեյենբերգի...
Ուրուգվայի խորհրդարանը միաձայն կողմ է քվեարկել ապրիլի 24-ը Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օր հռչակող օրինագծին
Հավանության արժանացած օրինագիծն իր միակ հոդվածով սահմանում է, որ յուրաքանչյուր տարվա ապրիլի 24-ը հայտարարվում է «Հայոց ցեղասպանության...
Ֆրանսիայի Սենատի հանձնաժողովի անդամ Ռոնան Լը Գլյոն այցելել է Ծիծեռնակաբերդ
Նա հյուրերին ուղեկցել է դեպի Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր՝ ներկայացնելով հուշահամալիրի ստեղծման պատմությունը: Փոխտնօրենի կողմից...
Հայոց ցեղասպանությունն իրականացրած Թուրքիան կմասնակցի Գազայի ցեղասպանության գործին
Անկարան շուտով կավարտի իրավական...
Մեծ Բրիտանիայի քրիստոնյա առաջնորդները կառավարությանը կոչ են արել ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
Փաստաթղթի գլխավոր հեղինակը հայ եպիսկոպոս Հովակիմ Մանուկյանն է, սակայն դրանում ընդգրկված են նաև մի քանի ուղղափառ և անգլիացի եպիսկոպոսներ...
Չիլիի խորհրդարանը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը
Ըստ Թուրքիայի ԱԳՆ-ի մեկնաբանության՝ ցեղասպանության հանցագործությունը կարող է դիտարկվել միայն կոմպետենտ դատարանի կողմից...
Ամենաշատ