Նախընտրելի
Ժամանակն է, որպեսզի ԱՄՆ-ն վերադառնա Հարավային Կովկաս: Այս մասին Newsweek-ի էջերում գրում են Լիխայա համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ամբիոնի դոցենտ Արման Գրիգորյանը եւ Morning Institute-ի հիմնադիր ու Ադրբեջանում Meydan TV-ի նախկին տնօրեն Էմին Միլերը:
«Երբ անցյալ տարվա աշնանը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը վերաճեց պատերազմի, ԱՄՆ-ն ակնհայտորեն ներգրավված չէր ռազմական գործողությունները դադարեցնելու դիվանագիտական ջանքերում:
Քարոզարշավից սկսած ՝ Բայդենը Թրամփի վարչակազմին հորդորեց աշխատել եվրոպացի գործընկերների հետ ՝ հակամարտությունը դադարեցնելու համար ՝ ուղեկցելով մտահոգություբն այն մասին, որ ամերիկյան եւ եվրոպական դիվանագիտական պասիվությունը Մոսկվային լիովին ազատություն է տալիս տարածաշրջանում:
Սակայն Եվրոպայի եւ Ամերիկայի մասնակցությունը մնաց աննշան, եւ պատերազմը Լեռնային Ղարաբաղում ավարտվեց Ռուսաստանի միջնորդությամբ կրակի դադարեցմամբ: Թուրքիան, որպես Ադրբեջանի դաշնակից, հակամարտության այլ կարեւոր արտաքին դերակատար էր, բայց նա համագործակցում էր Մոսկվայի հետ, ինչը մղեց պատերազմողներին զենքը վայր դնել:
Հարավային Կովկաս վերադառնալը չպետք է լինի մրցակցային: Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի ՝ տարածաշրջանի մյուս կարեւոր պետությունների հետ մրցակցությունը միայն կխանգարի Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ կայուն խաղաղություն հաստատելուն: ԱՄՆ-ի եւ Ռուսաստանի հարաբերություններն այժմ կարող են ունենալ իրենց խնդիրները, բայց դա չի բացառում համագործակցությունը երկու երկրների համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող այլ ոլորտներում:
Բացի տարածաշրջանում քաղաքական ակտիվ գործունեությունից՝ Միացյալ Նահանգները պետք է լուրջ մարդասիրական ջանքեր գործադրի` օգնելու վերականգնել Լեռնային Ղարաբաղի վնասված ենթակառուցվածքը:
ԱՄՆ-ն պետք է խրախուսի ամերիկյան ընկերությունների կողմից մասնավոր հատվածի ներդրումները, որոնք նորարարություն եւ տնտեսական հնարավորություններ կբերեն: Նա պետք է միջոցներ հատկացնի հայ եւ ադրբեջանական ընկերությունների համատեղ մասնակցություն պահանջող նախագծերի համար: ԱՄՆ-ը պետք է նաեւ խթանի մյուս կողմի դեմոնիզմի դեմ պայքարի նախագծեր ՝ ինչպես հայերի, այնպես էլ ադրբեջանցիների շրջանում:
Ի թիվս այլնի՝ պետք է դրամաշնորհներ տրամադրվեն տարածաշրջանի պատմության վերաբերյալ լուրջ գիտական հետազոտությունների համար:
ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշ անդամներ պետք է իրենց պարզ հարց տան. արդյո՞ք նրանք իսկապես օգնում են Հայաստանին եւ Ադրբեջանին եւ նպաստում խաղաղության հաստատմանը, երբ նրանք օգտագործում են ամեն հնարավորություն Ադրբեջանի դեմ պատժիչ միջոցներ կիրառելու համար:
Հյուսիսային Կովկասը գտնվում է կրիտիկական փուլում: Հրադադարը տեւական խաղաղության համար անհրաժեշտ, բայց անբավարար պայման է: Հայաստանն ու Ադրբեջանը օգնության կարիք ունեն խաղաղություն հաստատելու համար:
ԱՄՆ-ն հատուկ դիրքում է՝ հաշվի առնելով եզակի հնարավորությունները եւ վստահությունը, որը վայելում է երկու հասարակություններում: Բայդենը պետք է ստանձնի վարչակազմի պատասխանատվությունը ՝ Ամերիկան Հարավային Կովկաս վերադարձնելու համար»:
