News
Լրահոս
News
Երկուշաբթի
Դեկտեմբեր 10
Տեսնել լրահոսը

119 տարի առաջ՝ 1899 թվականի փետրվարի 7-ին, Հայաստան ժամանեց առաջին գնացքը: Այն ժամանեց Ալեքսանդրապոլ կայարան (այժմ `Գյումրի), կարեւոր իրադարձությանը նախորդել էին քրտնաջան աշխատանքի տարիները:

Երկաթուղու ստեղծման եւ զարգացման մասին NEWS.am-ի ընթերցողներին պատմում է երկաթգծի թանգարանի ղեկավար Նիկոլայ Տեր-Կարապետյանը: Թանգարանը բացվել է 2009 թվականին եւ գտնվում է երկաթուղային կայարանի շենքում: Թանգարանը շատ հայտնի է հատկապես զբոսաշրջիկների շրջանում: Տարեսկզբից Չինաստանից, Ֆիլիպիններից, Մագադանից եւ Կրասնոդարից զբոսաշրջիկներն արդեն այցելել են թանգարան եւ  գրառումներ թողել:

 

Թանգարանի ստեղծման գործում մեծ ավանդն  ունի Խորեն Ավետիսյանը, ով 60 տարի ծառայել է հայկական երկաթուղում եւ ավելի քան 20 տարի ղեկավարել է Երեւանի կայարանը:

Նախեւառաջ պետք է ուշադրություն դարձնել կայարանի շենքի վրա: Շենքի ճարտարապետը հայտնի կոմպոզիտոր Արմեն Տիգրանյանի որդին է`հայտնի ճարտարապետ Էդմոն Տիգրանյանը: Շենքը շատ նման է միջնադարյան հայկական տաճարին. ուղեւորների համար դահլիճը հանդիսանում է նախասրահ, հիմնական դահլիճը՝ եկեղեցին է, չորս հզոր սյուները պահում են թմբուկաձեւ գմբեթը: Այդպես են կառուցվել նաեւ Նորավանքը, Գեղարդը:

Նախանցյալ դարի 90-ականներին ցարական Ռուսաստանի կառավարությունը Թիֆլիս-Կարս երկաթգծի շինարարարության մասին որոշում կայացրեց: Շինարարությանը ներգրավվեցին ինչպես մոտակա գյուղերի բնակիչները, այնպես էլ Ռուսաստանից աշխատակիցները եւ մասնագետները: Ճանապարհին կառուցվել էին 535 արհեստական ​​կառույցներ` կամուրջներ, վիադուկներ, 13 թունելներ: Ընդ որում, բոլոր թունելները երկկողմանի էին: Հատկապես նշանակալի էր Ջաջուռի թունելը, որի երկարությունը 1703 մետր էր:

 Այն գտնվում է ծովի մակարդակից 1843 մետր բարձրության վրա եւ համարվում է Եվրոպայում ամենաբարձր լեռնային կետը: Ջաջուռի թունելը կառուցելու ժամանակ առաջին անգամ օգտագործվել են հորատման մեքենաներ եւ էլեկտրական օդափոխիչներ: Թունելը կառուցվել է կարճ ժամանակում. շինարարությունը սկսվել է 1896 թվականին եւ ավարտվել 1898 թվականին: Նրա միջով առաջին գնացքն անցել  1899 թվականի փետրվարի 7-ին: Մեկ այլ յուրահատուկ կառույց  է 1898 թվականին կառուցված Զամանլինի կամուրջը: Էրիվան կայարան առաջին գնացքը ժամանել է մի քանի տարի անց՝ 1902 թվականի դեկտեմբերի 6-ին:

Ճանապարհի կառուցումը 22 մլն ռուբլի (370 մլրդ դրամ) է արժեցել: Ցուցատախտակներում ռուսական ցարերի դիմանկարներն են, շինարարության լուսանկարները, 1906 թվականի Ռուսաստանի կայսրության երկաթուղիների քարտեզը, նվերներ, ռուսական երկաթուղու ստեղծման պատմությունից փաստեր:

Թանգարանի մասունքներից է Անդրանիկ զորահրամանատարի լուսանկարը՝ շրջապատված իր ընկերակիցների կողմից: Լուսանկարը թանգարանին հանձնել է Անդրանիկի ծառայակից Ներսես Կարապետյանի թոռնուհին՝ Լիանա Կարապետյանը: Անդրանիկի ջոկատները օգնում էին պաշտպանել երկաթուղին, իսկ հետագայում Ներսես Կարապետյանը աշխատել է «Անի» կայարանում:

Անցյալ դարի 30-ականներին երկաթուղային ցանցի զարգացումը շարունակվել է, սկսվել է դեպի Ջուղա, Աղստեւ ճյուղերի շինարարությունը:

Նախկինում, կայարանի այժմյան շենքի շինարարությունից առաջ, կայարանը գտնվել է ներկայիս կրկեսի շենքի տարածքում: Շենքը չի պահպանվել, բայց պահպանվել են լուսանկարները եւ կադրերը: Այստեղ են նկարահանվել «Նվագախմբի տղաները» ֆիլմի կադրերը:

Առանձին ցուցադրատախտակտակ  նվիրված է Մեծ Հայրենական պատերազմում երկաթգծայինների մասնակիցներին:

Դրանց թվում են Սոցիալիստական աշխատանքի 4 հերոսներ: Նրանց կողքին հայտնի մարշալների դիմանկարներն են` Հովհաննես Բաղրամյանի, Արմենակ Խանփերյանցի, Համազասպ Բաբաջանյանի, Ծովակալ Հովհաննես Իսակովի: Ինչպես պարզվեց, նրանք այսպես թե այնպես կապ են ունեցել երկաթգծային գործի հետ:

Թանգարանում հոգատարությամբ պահվում են երկաթուղային աշխատողների մասին զանգվածային լրատվամիջոցներից հանված հատվածները, լուսանկարները: Հայոց ցեղասպանության մասին ցուցադրատախտակ կա: Այս ողբերգության զոհ են դարձել շատ հայ մասնագետներ:

Նոր եւ հին գնացքների մակետները: Նոր էլեկտրաքարշերը եւ վագոնները, որոնք շուտով Հայաստանում կշահագործվեն:

Հին «կկվի» մակետը, այստեղ է նաեւ Երեւան-Մոսկվա լավագույն գնացքներից մեկը, ձկան համար բեռնատար գնացքները. ԽՍՀՄ-ում սիրում էին Սեւանի իշխանը:

Տարբեր տարիների կապի միջոցները, ամենաառաջին գրամեքենաներից մեկը (1911թ.), հեռագրային համակարգը, կոմուտատորը:

Առանձին ցուցադրատախտակ է նվիրված Սպիտակի երկրաշարժի հետեւանքների վերացմանը:

2008 թվականի փետրվարին պետական «Հայկական երկաթուղի» ՓԲԸ-ն «Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ՓԲԸ-ին՝ «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ի 100 տոկոսանոց դուստր ձեռնարկության տնօրինմանը փոխանցելու մասին կոնցեսիոն պայմանագիր է կնքվել: Առանձին ցուցադրատախտակը տեղեկացնում է Հայաստանի երկաթուղու այսօրվա կյանքի մասին, նրա մասնակցությանը ներքին զբոսաշրջության զարգացմանը:

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Երկաթուղային տեխնիկայի թանգարան՝ Գյումրիում․ Հնի եւ նորի միավորում (ֆոտո)
Թանգարանը ստեղծվել է չորս տարի առաջ․․․
NEWS.am-ի նոր նախագիծը՝ ՖԻՖԱ-ի Աշխարհի Գավաթին ընդառաջ
Գործակալությունը գործարկում է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հատուկ էջը...
Հայկական դիվիզիաները Մեծ հայրենական պատերազմում՝ Կովկաս, Ստալինգրադ, հաղթական քոչարի Ռեյխսթագի պատերի տակ (Ֆոտո)
Պահպանվել են վավերագրական կադրեր, թե ինչպես են հայ զինվորները հաղթական քոչարի պարում Ռեյխսթագի պատերի մոտ․․․
«Շառլոտան», «Վայրի Արեւմուտք» սալունն ու «Դոնթ Դիլխորը» (ֆոտոռեպորտաժ)
Ստեփանակերտում առայժմ միակ փաբը գտնվում է Արցախի մայրաքաղաքի հենց կենտրոնում...
«Ջոջերի բոցերը». NEWS.am-ի ֆոտոնախագծում Մանվել Գրիգորյանն է
Նախագծի շրջանակներում ներկայացնելու ենք Հայաստանի քաղաքական ու հասարակական գործիչների...
«Ջոջերի բոցերը». NEWS.am-ի ֆոտոնախագծում Սամվել Ալեքսանյանն է
Եթե ես խաբում եմ, շան տղա լինեմ թե լսում եմ, հորս արեւ...
Partner news