Հայաստանում ձևավորվել է մի համակարգ, որն ունի ավտորիտար ռեժիմի բոլոր հատկանիշները։ Այսօր՝ հուլիսի 15-ին, «Հայաստանը դեպի ավտորիտարիզմ տանող ճանապարհին» թեմայով քննարկումների ժամանակ ունեցած իր ելույթում այս մասին հայտարարել է քաղաքական վերլուծաբան Արման Աբովյանը։

Նրա կարծիքով՝ երկրում տեղի ունեցող վերջին իրադարձությունները, այդ թվում՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի կալանավորումը, վկայում են քաղաքական ճնշումների ուժեղացման և հիմնարար քաղաքացիական ազատությունների սահմանափակման մասին։ Աբովյանն ընդգծել է, որ կատարվածը դիտարկում է որպես իշխանության քաղաքական ընդդիմախոսների նկատմամբ ճնշումների մեծացման ընդհանուր միտման մի մաս։

Ըստ նրա գնահատականների՝ անկախ երկրից, նմանատիպ քաղաքական ռեժիմներն անցնում են զարգացման միևնույն փուլերով։ «Ցանկացած ավտորիտարիզմ, ցանկացած բռնապետություն, ցանկացած ֆաշիզմ սկսվում է նույն ձևով․ սկզբում մարդիկ անվերապահորեն հավատում են իշխանությանը, հետո այդ հավատն անհետանում է, և դրա տեղը գալիս է ճնշումը»,- նշել է նա։ Աբովյանը կարծում է, որ կառավարման ավտորիտար մոդելն իրոք կարող է արդյունավետ լինել, բայց բացառապես հենց իշխանությունը պահպանելու տեսանկյունից։ Նրա խոսքով՝ նման համակարգը երբեք չի գործում ի շահ հասարակության և կարող է արդյունք տալ միայն կարճաժամկետ հեռանկարում։

Վերլուծելով Հայաստանում տիրող իրավիճակը՝ Աբովյանն ընդգծել է, որ ավտորիտարիզմը մեր երկրում դրսևորվում է ոչ միայն քաղաքական որոշումներում, այլև քաղաքացիների առօրյա կյանքում։ Նա նշել է, որ նման պայմաններում մարդիկ բախվում են խոսքի և ինքնաարտահայտման ազատության սահմանափակումների հետ, վախենում են բացահայտ հայտնել սեփական կարծիքը և նույնիսկ դիրքորոշում արտահայտել սոցիալական ցանցերում։ «Ավտորիտարիզմն այն իրավիճակն է, երբ սահմանափակված են բոլորը՝ թե՛ իշխանության ընդդիմախոսները, թե՛ նրան աջակցողները։ Մարդիկ վախենում են խոսել, վախենում են կարծիք արտահայտել, վախենում են նույնիսկ սոցցանցերում «Լայքի» կոճակը սեղմել։ Մարդկանց աշխատանքից ազատում են, հետապնդում խոսքի համար, բանտ ուղարկում։ Ամենավտանգավոր բանը դառնում է ճշմարտությունն ասելը»,- հայտարարել է Աբովյանը։

Ըստ նրա գնահատականների՝ երկրում ձևավորվել է մի մոդել, որը կարելի է անվանել «նեոթուրքական ֆաշիզմ»։ Աբովյանն ընդգծել է, որ այս տերմինն օգտագործում է ոչ թե որպես էմոցիոնալ վիրավորանք, այլ որպես ընթացող գործընթացների քաղաքագիտական բնութագիր։ Նրա խոսքով՝ նման համակարգը պահանջում է լիակատար հնազանդություն պաշտոնական պետական գծին, իսկ ցանկացած անհամաձայնություն ինքնաբերաբար հիմք է դառնում հետապնդումների համար։ Որպես նմանատիպ հետապնդումների առաջին օրինակներից մեկը նա նշել է դատարանի դահլիճում մահացած հասարակական գործիչ, ռեժիսոր Արմեն Գրիգորյանի գործը։

Աբովյանը նշել է, որ ավտորիտար համակարգն աստիճանաբար փոխում է հասարակական գիտակցությունը։ Նրա կարծիքով՝ մարդիկ սկսում են այլ կերպ ընկալել բարոյական հիմնարար արժեքներն ու կատեգորիաները և պատրաստ են արդարացնել այնպիսի որոշումներ, որոնք նախկինում անթույլատրելի էին համարվում։

Նա հայտարարել է, որ հայ հասարակության մեջ արդեն իսկ հայտնվել է մարդկանց մի խումբ, որոնք, նրա խոսքով, արդարացնում են Արցախից հրաժարվելը, կոչ են անում հրաժարվել ազգային խորհրդանիշներից, այդ թվում՝ Արարատ լեռից, ինչպես նաև թույլատրելի են համարում զոհաբերել ազգային շահերը՝ հանուն ներկայիս պետական կուրսի իրականացման։ «Ամենասարսափելին այն է, որ մարդկանց փորձում են համոզել, թե հայրենիքի դավաճանությունն այն գինն է, որն անհրաժեշտ է վճարել պետության գոյության համար»,- հայտարարել է նա։ Աբովյանն ընդգծել է, որ համաձայն չէ նման տրամաբանության հետ և կարծում է, որ այդ դեպքում խոսքն արդեն «այն Հայաստանի մասին չէ», որն ինքը համարում է իր երկիրը։

Միևնույն ժամանակ, Աբովյանը հավելել է, որ ցանկացած ավտորիտար ռեժիմ հենվում է բացառապես վախի վրա։ Նրա խոսքով՝ հենց վախն է թույլ տալիս նման համակարգին գոյություն ունենալ, իսկ վախի անհետացումը դառնում է դրա վերջի սկիզբը։ «Ավտորիտարիզմը սկսվում է վախից և ավարտվում այն ժամանակ, երբ վախն անհետանում է»,- ասել է նա։ Իր ելույթի վերջում Արման Աբովյանը քաղաքացիներին կոչ է արել չվախենալ պաշտպանել սեփական համոզմունքները և հայտարարել է, որ, իր կարծիքով, հայ ժողովուրդն «արժանի է, որ իր համար պայքարեն»։